dutule.com (ngày 28 tháng 9 năm 2012): Những người đọc
thơ Hoàng Lộc từ trước tháng 4-1975 ở quê nhà, hẳn ít ai không thích thơ tình
Hoàng Lộc.
Không gian lãng mạn với ngôn ngữ mới và diễn tả trung thực,
khiến những trang thơ tình của ông là những trang thơ tình rất đẹp. Tính đẹp của
thơ tình Hoàng Lộc, đến nay không còn là một nghi vấn cho bất cứ ai từng đọc
thơ ông.
Tuy nhiên, có thể nhiều người không biết rằng sau mấy chục
năm vật đổi sao dời, sau bao nhiêu biến cố bất hạnh, bi thương, Hoàng Lộc hôm
nay, vẫn cho những người đọc ông những bài thơ tình lấp lánh thương yêu. Nồng
nàn cảm xúc.
Thí dụ:
“mời em chút rượu mừng
sinh nhật
“chắt
ở đời ta – chắt ở thơ
“em
thắp trăng thề khêu hẹn ước
“yêu
thương nán lại đến bao giờ?
“có thể
rồi em không uống kịp
“nỗi
riêng vấp phải lòng ta đau
“đã
thu trên lá, phai từng chiếc
“và
cõi muôn trùng đã mất nhau.
“có
thể rồi ta không uống được
“rưng
rưng nhớ mẹ một phương về
“cuối
chiều lưu xứ ta vô phúc
“chẳng
ngõ sau mà gọi gió quê”
(Trích “rượu mời
sinh nhật”.) (1)
Hoặc:
“em
cũng từng qua cầu gió sớm
“cũng
từng che nón hỏi mây trôi?
“hèn
chi con mắt không rưng mỏi
“không
mủi lòng em mỗi biển dâu
“ta
muốn cùng em qua mấy nhịp
“cầu
dài, nước lớn, nắng mông mênh
“vói
tay giùm chút, em – còn kịp
“kẻo
sóng chìm nghiêng đóa lục bình”
(Trích “về bữa qua
cầu”). (2)
Nhưng ở thi phẩm thi phẩm thứ tư, nhan đề “cho dẫu phù vân,” do nhà xuất bản Hội
Nhà Văn ấn hành đầu năm 2012 vừa qua, Hoàng Lộc còn cho thấy ông đã mở thêm nhiều
cánh cửa khác cho thơ của mình.
Từ những bài thơ phản ảnh đời sống hiện thực nơi quê người,
tới những bài thơ mang tính phúng thích, tính tự trào hoặc, viết cho người
tình, người bạn đời và bằng hữu,… Dù đứng ở góc độ nào, ngôn ngữ của ông vẫn đầy
tính Hoàng Lộc. Đó là những chữ rất thường được ông đem vào thơ, để từ đó, con
chữ có được cho nó một linh hồn, một hơi thở và một diện mạo khác. Tôi gọi đó
là “diện mạo Hoàng Lộc.”
Tôi rất thích chữ như “thơm lựng” hay, “sợi tình thắt
họng” trong mấy câu thơ trích dẫn sau đây:
“có lắm thứ chẳng cần
chi phỉnh gạt
“như
câu thơ thơm lựng những ân tình
(……)
“anh
tức tối trong sợi tình thắt họng
“liệu
hồn em – em có bữa…ra tòa. (3)
Ở thi phẩm mới nhất này, tôi cũng rất thích cách đặt nhan
của ông. Nó không chỉ mới, lạ mà mỗi tựa đề, vốn mang sẵn trong nó ít / nhiều nỗi
niềm. Hay theo cách nói của Rene Descartes thì đó là “Everything is self-evident“.
Đấy là những tựa thơ như “Thơ tặng một bà nội,” “anh không là quân tử” hoặc, “thơ xuân của bướm già,” “sầu lãng tai”
v.v…
Tổng quát hơn, để quý
bạn đọc chưa từng đọc thơ Hoàng Lộc, có được cái nhìn tổng thể về tiếng
thơ này, tôi xin trích một nhận định của nhà phê bình văn học Nguyễn Vy Khanh,
như sau:
“Đọc thơ Hoàng Lộc
người ta dễ cảm với thơ ông, dễ mở lòng ra với tâm sự ông, dễ bồi hồi và nao buồn
theo dòng đời trôi nổi.
“Hoàng
Lộc, nhà thơ điềm đạm, vụ phẩm hơn lượng, khi viết về nhân sinh cũng như tình
yêu, có bề sâu tư duy, đồng thời có kỹ thuật, chữ dùng đặc biệt, thơ vừa có hồn
vừa có âm điệu riêng. Hoàng Lộc đã thành công đưa người thưởng ngoạn nghệ thuật
vào thế giới riêng của ông.”
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Chú thích:
(10, (20, (3): Trích trong “cho dẫu phù vân”, thi phẩm thứ tư của Hoàng Lộc. Trình bày bìa,
Nguyễn Trọng Tạo. Tranh bìa và ký họa chân dung, Đinh Cường. Nhà xuất bản Hội
Nhà Văn, Hà Nội, 2012.
