TRẦN YÊN HÒA - Thành Tôn, với sách, bạn và tình yêu

08 Tháng Tám 20213:38 CH(Xem: 354)
TRẦN YÊN HÒA - Thành Tôn, với sách, bạn và tình yêu

 

Trong chuyến định cư sang Mỹ theo diện HO,  gia đình nhà thơ Thành Tôn ra đi rất trễ, năm 1996. Trong hành lý mang theo, ông ưu tiên nhất là 2 va ly sách đầy, toàn là những sách cũ của các nhà xuất bản tiếng tăm một thời ở Sài Gòn trước năm 1975, đó là những nhà xuất bản Lá Bối, An Tiêm, Giữ Thơm Quê Mẹ... Và sách của các tác giả, nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo, quen biết với Thành Tôn.

Như vậy để biết Thành Tôn yêu sách đến mức nào.

*

Tôi với Thành Tôn đã kết thân từ hơn hai mươi năm qua, tôi coi Thành Tôn như người anh, vì tôi biết những tính tốt của anh đối với bạn bè. Và anh cũng coi tôi như một người em, vừa đồng môn, vì học cùng trường thời trung học, vừa cùng quê, vừa là bạn văn, nên nhiều khi chúng tôi tâm sự thật lòng.

Nên, nhân đây, tôi cũng xin ghi lại một chút về tình thân của chúng tôi.

Tôi "biết" Thành Tôn trước khi "quen."

thành tôn 1
Nhà thơ Thành Tôn



Trước năm 1975, Thành Tôn đã có những bài thơ đăng ở các tạp chí văn học giá trị ở Sài Gòn, lại xuất bản tập thơ "Thắp Tình" nữa, nên tên tuổi Thành Tôn trong giới văn học, ai cũng biết.

Tuy vậy, mãi đến những năm qua Mỹ, tôi mới gặp Thành Tôn bằng xương bằng thịt.

Với Thành Tôn, ai cầm bút viết được, ở mọi lãnh vực, anh đều trân quý... Đã là người viết, tác phẩm dù có giá trị hay không, nếu có Thư Mời anh tham dự Ra Mắt Sách, anh đều đến tham dự, và mua sách ủng hộ. Anh nói, mua để giữ làm tài liệu, nhưng thật ra thì anh mua ủng hộ thôi, để tác giả thu lại tiền in ấn.

Còn những quyển sách giá trị, bằng bất cứ giá nào, dù ở VN hay ở Pháp, Úc, anh đều tìm mua cho bằng được, nếu khó quá, anh biết ai có sách, anh mượn về copy toàn quyển sách để cất giữ.

Đối với các bạn văn lớn tuổi hơn, hiện sống ở Little Sài Gòn, anh thường đến thăm và sẵn sàng giúp đỡ, chở đi bác sĩ, hướng dẫn về việc xin phúc lợi An Sinh Xã Hội, Ngân Hàng... hay đi cà phê. Đã nhờ anh giúp đỡ, không bao giờ từ chối.

Còn các bạn văn ở xa, cùng thời với anh, anh điện thoại thăm hỏi thường xuyên, có thể hàng tuần... Các bạn văn xa, xa Little SG, nam Cali, muốn biết sinh hoạt văn học nghệ thuật ở thủ đô nhỏ này ra sao, anh đều vui vẻ kể cho bạn nghe, hay nghe bạn kể, có lúc cuộc trò chuyện, tâm sự lên đến ba chục phút hay cả tiếng đồng hồ.

Cho nên các bạn văn ở xa, về Sài Gòn Nhỏ, thường đều gọi Thành Tôn, anh rất vui vẻ, hạnh phúc gặp lại bạn và thường hẹn nhau chiêu đãi cà phê.


Được ngồi cà phê hay lai rai với anh ai cũng đều rất vui, đều nhận thấy cái thực lòng ở anh...

Đôi khi đã có chút hơi cay vào, Thành Tôn ăn nói cũng "lớn tiếng" lắm. "Lớn tiếng" chỉ thuần theo nghĩa đen, nghĩa là giọng anh còn rặt giọng Quảng Nam, nên anh nói thường to hơn người khác. Những lúc đó, anh vui kể chuyện, những giai thoại Bùi Giáng ở quê, ngày còn nhỏ. Bùi Giáng là lứa tuổi với cha anh, nhưng lại muốn kết bạn với anh. Rồi những "tật" của Bùi Giáng, trong đời thường và trong thơ văn, anh lại đọc mấy câu thơ của Bùi Giáng... Giọng Thành Tôn to, lớn, câu chuyện kể khá hấp dẫn khiến ai cũng muốn nghe... Nhiều người ngồi bàn bên, có thể không hiểu, tưởng là anh đang cãi lộn. Nhưng không, đó là anh thể hiện tính "ăn to nói lớn" thôi.

Anh hiền, rất hiền. Anh chơi với ai cũng được, chưa bao giờ làm mất lòng ai. Đã nhiều lần anh nói: "Chơi với bạn, mình chỉ nhìn vào cái tốt của bạn đó thôi." Nên anh hoàn toàn là bạn của tất cả anh em văn nghệ.

Nhiều lúc ngồi với nhau cà phê, Thành Tôn kể về những ngày lính tráng của anh.

Thời gian trước 1975, ngoài công việc là sĩ quan quân đội, Thành Tôn còn là người đứng ra phát hành sách cho các nhà xuất bản như Lá Bối, An Tiêm, Giữ Thơm Quê Mẹ...

Anh là người yêu sách, và là bạn với các chủ nhà xuất bản trên, anh đã đứng ra phát hành sách đến các tiệm sách ở Tam Kỳ, Quảng Tín, Quảng Nam, Hội An, Đà Nẵng,... nhiều khi ra đến tận Huế. Những chủ nhà xuất bản này đều tin cậy Thành Tôn.

Sau này, qua Mỹ, anh có gặp lại các ông Thanh Tuệ (chủ nhà xuất bản An Tiêm... từ Pháp qua, và bị bịnh mất ở Mỹ), ông Võ Thắng Tiết, chủ nhà xuất bản Lá Bối trước 1975, và Văn Nghệ ở Mỹ sau này. (Nam Cali).

Đến nhà Thành Tôn, một căn Apt nhỏ, 1 phòng, cho hai vợ chồng. Nhà anh đúng là một thư viện sách. Ngoài sách ra, trên kệ cao, anh còn lập một bàn thờ, thờ ba người bạn văn quá cố, đã có một thời gắn bó với anh. Đó là nhà thơ Bùi Giáng, nhà văn Võ Phiến và Họa sĩ Đinh Cường.

Trong thời gian qua, Thành Tôn đã thực hiện cho nhà thơ Đạm Thạch một tập thơ bằng lối thủ công, cắt những bài viết về Đạm Thạch và thơ Đạm Thạch, làm thành một tập dày khoảng 150 trang, gởi biếu gia đình Đạm Thạch và những bạn thân.

Rồi khi nhà thơ Trần Văn Nam mất, Thành Tôn cũng thực hiện một tập thơ Trần Văn Nam, cũng bằng lối cắt ghép rồi copy lại đóng thành tập, anh in khoảng 40 cuốn dành cho gia đình Trần Văn Nam biếu cho thân hữu nhân ngày giỗ đầu của anh Trần Văn Nam.

Tấm lòng ấy thật là đáng quý.

*

Chuyện vợ chồng Thành Tôn và chị Phan Thị Trinh đã gắn bó hơn sáu mươi năm, một tình yêu, một người yêu... suốt trong thời gian dài như vậy, không suy suyển. Trung Thành và Duy Nhất. Một và chỉ Một mà thôi.

ThanhTon_-_Vo-content
Ông bà Thành Tôn



Chuyện này, nói thì dễ, nhưng thực hành (cũng, hơi) khó, nhất là đàn ông ở tuổi thanh niên, trung niên... có chức có quyền một tí, lại là nhà thơ nổi tiếng nữa... ai cũng có chút tình ngoài... Nhưng với Thành Tôn và Phan Thị Trinh thì đúng là một và chỉ một mà thôi.

Hai người yêu nhau từ ngày còn là học sinh, cùng lớp, cùng trường. Yêu nhau rồi lấy nhau và gắn bó với nhau suốt gần sáu mươi năm. Khi đi lính, chàng đóng ở một phương, nàng làm công chức ở một phương khác, nên chỉ gặp nhau cuối tuần hay một, hai tuần mới về thăm nhau một lần. Rồi đến ngày chàng đi cải tạo, chàng ở tù ròng rã suốt gần chín năm ngoài Bắc, còn nàng ở nhà lo làm ăn, nuôi con, nuôi chồng, cơm đùm cơm gói thăm nuôi chồng.

Mãi sau 9 năm xa cách, vợ chồng mới đoàn tụ. (theo Thành Tôn, những ngày đi tù ngoài bắc, khi đi đốn gỗ, anh bị cây ngã đè bị thương ở đầu và tay, nên bây giờ tay anh viết bị run, đầu anh không tập trung, nhớ cái được cái mất, nên anh không làm thơ nữa là vì vậy).


Viết bài này tôi muốn không đề cập đến chuyện Thơ, nhưng khi nói đến tình yêu, thì cũng nên nói chuyện thơ của chàng một chút.


Bài thơ Nói Với Cô Bé Ngồi Quán của Thành Tôn, trong tập Thắp Tình như sau:

 

Vào đây, ghế quạnh, khuya người

Quán như địa phủ, nhạc đời nhân gian

Quầy trơ, mắt bé ngỡ ngàng

Thuyền ai đổ bến, lòng nàng bâng khuâng

 

Hồn ta trải gió đầy sân

Tình ta, mây cũng mấy lần thu nao

Vào đây bàn nhẵn, câu chào

Quen như thân thể, lạ nào chén ly

 

Đời nhau, khói thuốc quên đi

Bên tai cổ nhạc lầm lỳ canh tân

Trên kia dáng bé tần ngần

Lời yêu chậm nói, tình gần tay trao

 

Vào đây đèn đủ hanh hao

Bóng ai theo đến kẻ nào quay lui

Cúi đời trên chén ly, khuya

Mắt nhau một hướng, tình chia mấy trùng

 

Ngồi thầm, góc quán mông lung

Xa nghe lời kẻ, gần chùng dáng ai

Vào đây nhạc đĩa đầy vai

Vòng quay nhịp lặp, kim mài giọng quen

 

Mòn hao sợi tóc trăm năm

Khuya, mưng máu chậm. Tình, bầm tim mau

Ngậm lòng, quán vắng, ơn nhau

Ly trơ ghế nóng, bé chau mắt nhìn

  

Vào đây như một đức tin

Khói tan đốm thuốc, đời vin tay nào

Miệng cười kín nụ lao đao

Tình chia nghĩa sớt, câu chào riêng ai

 

Trách gì ý lỡ, lời sai

Cho nhau góc quán đêm dài dung thân

Thôi em trả đó tình gần

Ta xin bóng chiếc, đời cần nhau, đâu ?

 

Vào đây, ghế quạnh, khuya nhàu

Tình như cổ tích đời sau kể thầm.

 

Theo Thành Tôn, đây chỉ là hình ảnh cô bé bán quán cà phê ở gần Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Quảng Tín, nơi anh làm việc. Đó là những buổi trực khuya cùng bạn lính, rủ nhau đi cà phê, vào ngồi quán này. Cái rung động với cô bé ngồi quán trong bài thơ, chỉ là rung động tự nhiên về vẻ đẹp của thiếu nữ... Chứ không phải cho một người con gái nào hiện thực cả...

Đây là một bài lục bát hay, rất hay, theo tôi. Thành Tôn dùng từ lạ, ý lạ (ghế quạnh, khuya người, nhạc đời nhân gian, quày trơ, trải gió, đủ hanh hao, cúi đời, mưng máu chậm, bừng tim gan, khuya nhàu...) Cách chấm câu, dấu phết, rất mới (vào những năm 1968 - 1969... mà dùng từ như thế này thì quá mới).


Tôi rất thích bài thơ này, và có thể nói rằng, đây là một trong những bài lục bát hay nhất VN.

 

Trần Yên Hòa

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Chín 20218:33 SA(Xem: 175)
Gấp cuốn sách lại, tôi vẫn còn suy nghĩ và nuối tiếc. Ngày ấy, nếu tất cả mọi người hiểu rõ được Cộng sản là như thế nào, thì có lẽ chuyện buồn thảm nhất của lịch sử Việt Nam đã không xảy ra.
01 Tháng Chín 20219:08 SA(Xem: 310)
Bài thơ “Sài Gòn buồn” của nhà thơ Đỗ Vẫn Trọn được nhạc sĩ tài hoa Vũ Thành An phổ thành bản nhạc cùng tên đã gây xúc động cho nhiều người nghe.
05 Tháng Tám 20215:25 CH(Xem: 322)
Bài thơ "Quê Choa" với ngôn từ mộc mạc, với cách viết ngẫu hứng và hồn nhiên đã để lại cảm xúc khá ấn tượng
19 Tháng Sáu 202110:05 SA(Xem: 449)
Xin chúc mừng nhạc sĩ Trần Duy Đức và ca sĩ Nguyệt Hạnh: thành công của Milly Mercury cũng là của cộng đồng Việt.
12 Tháng Năm 202112:41 CH(Xem: 453)
Châu Thạch tôi viết bài nầy vì yêu bài thơ và tác giả bài thơ, nên liều mạng múa rìu qua mắt vạn vạn thợ anh tài.
31 Tháng Ba 20219:22 SA(Xem: 902)
Bài thơ bằng lối viết và cách dùng từ độc đáo, có giá trị nhân bản và khắc ghi lời tri âm, tiếng nói từ trái tim người đàn bà
17 Tháng Ba 202112:00 SA(Xem: 3271)
Tôi muốn mượn ý niệm “Song thủ hổ bác” của Kim Dung để nói: Lữ Thị Mai, cũng có khả năng đặc biệt nọ (theo tôi); khi Lữ hiển lộng tài hoa của mình trong văn xuôi.
17 Tháng Giêng 20216:28 SA(Xem: 1319)
Họa sĩ Đinh Trường Chinh, một cái tên không xa lạ trong cộng đồng người Việt tại Hải ngoại.
15 Tháng Mười Hai 202010:58 SA(Xem: 958)
Thơ chị nhắc chúng ta về sự cần thiết của tình yêu, bất chấp những trắc trở, ly biệt.
10 Tháng Mười Hai 20202:44 CH(Xem: 1364)
Trong những bài thơ viết về Mẹ mà tôi đã được đọc, thì thơ viết về Mẹ của nhà thơ Đồng Thị Chúc để lại nhiều ấn tượng.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5931)
Nhu cầu tìm về với đồng hương máu mủ, với ruột thịt nguồn cội, vẫn là một nhu cầu thiêng liêng không thể phủ nhận.
(Xem: 4390)
Theo họa sĩ Phạm Tăng thì, từ tế-bào đầu tiên là cái tôi nguyên thủy, ông đi dần tới sự tập hợp của hàng triệu tế bào tuần tự nẩy sinh,
(Xem: 4134)
Đó là một số ghi nhận của các tác giả về thế giới tạo hình của danh họa Phạm Tăng
(Xem: 4691)
Tôi không ngoa ngôn đâu, tôi tự hào là người đầu tiên mở được con đường để người xem tranh có thể tham dự vào bức tranh của tôi…
(Xem: 3959)
Bầu trời Paris xám, tiếp tục nôn thốc những trận mưa nặng hạt hơn và, gió cũng giận dữ, ghim trong lòng nó nhiều hơn những mũi kim rét, buốt, khi chúng tôi trở lại trạm xe buýt ở quảng trường Bonneuil Sur-Marne.
(Xem: 12766)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về
(Xem: 364)
Tôi chỉ gặp ông dăm ba lần, cũng như những cuộc gặp gỡ của các cá nhân nhà văn Việt Nam khác, nhưng câu chuyện về cuộc đời này và về thơ ca dài gấp ngàn lần thời gian những cuộc gặp gỡ của những cá nhân nhỏ bé trước vũ trụ vô tận này.
(Xem: 621)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam.
(Xem: 780)
Lắng nghe một đoạn, tôi nhận ra giai điệu quen thuộc. Đó là một sáng tác của Từ Công Phụng phổ từ thơ Du Tử Lê, Ca khúc "Trên Ngọn Tình Sầu."
(Xem: 730)
Khi anh chết/ Không đem anh ra biển/ Mà chôn anh vào/ Huyệt mạch của quê hương
(Xem: 13365)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 3155)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3643)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 4183)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 4131)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 24086)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 18452)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 16104)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 19460)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 17309)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15827)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 13522)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 12488)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 12639)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11798)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 11404)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 18475)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 25443)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 30287)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21705)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 23549)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26608)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25828)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21891)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,864,727