XANH DOAN - Doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực xuất bản âm nhạc

04 Tháng Sáu 20226:34 CH(Xem: 167)
XANH DOAN - Doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực xuất bản âm nhạc
Trước tháng 8/1945 trở về trước, Huế là kinh đô của cả nước. Đất này tập trung, quy tụ tất cả các nhân tài trong mọi lĩnh vực về đây học tập, làm việc, sinh sống. Không thể làm sao kể tên các nhân vật cho đầy đủ. Sau này Sài Gòn và Hà Nội cũng như thế. Đôi khi mình tự hỏi: nếu không có ông Tăng Duyệt người đi tiên phong thành lập nhà xuất bản Tinh Hoa – Huế, nền âm nhạc VN sẽ phát triển như thế nào nhỉ? Những nhạc sĩ nổi tiếng nước mình như Nguyễn Văn Thương, Lê Thương, Văn Cao, Phạm Duy, Đoàn Chuẩn, Đặng Thế Phong, Doãn Mẫn v.v... sẽ phổ biến các tác phẩm cách nào? Câu trả lời xin dành cho lịch sử.

Chỉ biết tóm tắt ngắn gọn như sau: Ông Tăng Duyệt xuất thân là một chủ tiệm bán sách báo văn hóa phẩm ở cố đô Huế. Năm 1945 trước sự phát triển của nền âm nhạc trong nước, ban sơ gọi là tân nhạc vì trước năm 1945 thanh niên nước ta theo tây học hát nhạc Pháp dưa theo các dĩa hát nhập khẩu. Thành phần những người lớn tuổi chỉ am hiểu cổ nhạc.

Ông Tăng Duyệt say mê âm nhạc, tính tình hào hoa phong nhã, và thích giao du với giới ca sĩ, nhạc sĩ thời ấy. Do quen biết các nhân vật đình đám trong lĩnh vực sáng tác tân nhạc như Văn Cao, Lê Thương, Phạm Duy, Doãn Mẫn, Nguyễn Văn Tý, Nguyễn Văn Thương, Đoàn Chuẩn, Đặng Thế Phong, Phan Huỳnh Điểu. Nhận thấy ông có tấm lòng hào hiệp trọng nghĩa khinh tài, họ gửi các sáng tác để ông in ấn xuất bản. Quý trọng người tài ông Tăng Duyệt sẵn sàng giúp đỡ giới nhạc sĩ mỗi khi họ cần ông. Do đó dần dần nhà xuất bản Tinh Hoa ở cố đô Huế của ông thu hút được những nhạc sĩ tài năng khắp cả nước tìm đến. Nhận thấy lĩnh vực âm nhạc trong nước có chiều hướng phát triển lớn, ông mở thêm các chi nhánh ở Hà Nội, Hải Phòng và Sài Gòn.

Theo giới nghiên cứu âm nhạc, ông Tăng Duyệt sinh năm 1915 tại Huế, cha là người Quảng Đông, mẹ người Việt. Hồi trẻ ông học nghề chụp ảnh, mở hiệu ảnh, sau đó mở hiệu sách Tân Hoa ở đường Gia Long (chuyển đến 121 Trần Hưng Đạo thành phố Huế). Bước vào lĩnh vực xuất bản, ông mở nhà in Tân Hoa và nhà xuất bản Tinh Hoa, chuyên xuất bản tác phẩm âm nhạc. Nhà xuất bản Tinh Hoa chính thức thành lập năm 1943 tại Huế. Đến năm 1952, nhạc sĩ Lê Mộng Bảo được ông Tăng Duyệt phái vào Sài Gòn để thành lập chi nhánh cho nhà xuất bản Tinh Hoa Huế tại miền Nam. Tổng phát hành và chi nhánh miền Bắc đặt ở nhà 80C, phố Hàng Trống, Hà Nội sau chuyển đến 35 Lương Văn Can. Tổng phát hành tại miền Nam ở số 185 Kichener Sài Gòn. Đến tháng 4/ 1954, chi nhánh miền Bắc chuyển về Hải Phòng số 40 đường Sađi Carnot. Chi nhánh miền Nam chuyển đến 180 đường Marchaise Sài Gòn. Ông mở thêm Tổng đại lý Miên Lào ở số 4 đường Delaporte, thủ đô Phnom Penh.

Sản phẩm chính của nhà XB Tinh Hoa là nhạc tờ (music sheet). Hình thức nhạc tờ những năm phôi thai thường in typo. Bìa nhạc chỉ hai màu do các họa sĩ Phi Hùng, Ngọc Tùng, Bạch Đằng, Cát Mỹ vẽ theo lối tả chân, thời gian sau xuất hiện họa sĩ Duy Liêm với lối vẽ lập thể. Tờ nhạc có 4 mặt, phần cuối trang 2 và trang 3 in: Cấm in lại, dịch, thu thanh, đặt lời ca khác và đàn hát nơi công cộngvà tác giả giữ bản quyền hoặc nhà xuất bản giữ bản quyền. Những ca khúc nhà Tinh Hoa xuất bản đầu tiên năm 1945-1946 đều phản ảnh không khí hào hùng của đất nước trước và sau Cách mạng tháng Tám.

Danh mục xuất bản từ năm 1949 đến 1950 đạt 102 bài, một số ca khúc vượt thời gian như: Tiếng thu, Cô hái mơ (Phạm Duy); Thuyền mơ (Dương Thiệu Tước); Bướm hoa (Nguyễn Văn Thương); Bóng trăng xưa (Hoàng Trọng), Xuân và tuổi trẻ (La Hối); Hòn vọng phu I (Lê Thương), Mơ hoa (Hoàng Giác)...

Ông Tăng Duyệt là 1 giám đốc đa tài, đảm nhiệm toàn bộ mọi khâu từ giao dịch, chọn lọc bài vở, thương thảo tác quyền, in ấn và phát hành. Ông còn nổi tiếng là một doanh nhân hào phóng, hiểu biết và được những người cầm bút yêu mến. Trong chương trình “Con đường âm nhạc trên VTV1”của Đài Truyền hình Việt Nam, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu kể lại ông Tăng Duyệt đã nhận xuất bản ca khúc Đoàn Giải phóng quân của ông với tác quyền 800đ bạc B.H. vào năm 1946. Hợp đồng sẽ trả 20% theo giá bán 1 tờ nhạc 2 đồng giá bìa, in 2.000 tờ được 800 đồng bạc. Hợp đồng trả tiền ba lần, 1/3 trả trước, 1/3 trả lúc phát hành và số còn lại sau ngày phát hành. Giá trị số tiền hồi ấy lớn vô cùng.

Từ năm 1945- 1956, nhà xuất bản Tinh Hoa – Huế đã xuất bản gần 500 tác phẩm âm nhạc của các nhạc sĩ nổi tiếng bậc nhất Việt Nam. Tiêu biểu như Đoàn giải phóng quân, Tuyên truyền xung phong, Mùa đông binh sĩ (Phan Huỳnh Điểu), Buồn tàn thu, Bến xuân, Trương Chi (Văn Cao), Hòn Vọng Phu I, II, III (Lê Thương) Tiếng Thu, Cô hái mơ, Thu chiến trường (Phạm Duy), Đêm tàn bến Ngự, Thuyền mơ (Dương Thiệu Tước), Bướm Hoa, Đêm đông (Nguyễn Văn Thương).

Sau khi giao hết công việc cho nhạc sĩ Lê Mộng Bảo, ông Tăng Duyệt nghỉ hưu rồi mất năm 1968. Hiện nay di tích lăng mộ ông nằm ở tổ 5 khu vực 3 phường An Tây, thành phố Huế.

Xanh Doan
Trang Huế Online-HUẾ CỐ ĐÔ
(Nguồn: FB Gia Nguyễn)
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Bảy 20222:42 CH(Xem: 62)
Cuộc họp đã thành công mỹ mãn sau khi ông Tố Hữu đọc một bản báo cáo dài: Bọn Nhân Văn - Giai phẩm trước toà án dư luận.
27 Tháng Sáu 20229:39 SA(Xem: 90)
Câu hỏi, “Độc giả của Xuân Diệu là ai?” hóa ra lại không dừng lại ở câu chuyện văn chương hay thương mại, mà đó là một chất vấn về hệ giá trị của một cộng đồng, một thời đoạn lịch sử.
23 Tháng Sáu 20221:01 CH(Xem: 102)
Thưa ông, đâu là ranh giới giữa ca khúc phổ thông và ca khúc nghệ thuật?
04 Tháng Sáu 20222:37 CH(Xem: 313)
Cõi nhạc của Cung Tiến đã là một cõi riêng. Kiếp sau của Cung Tiến vẫn còn là một bí ẩn. Nhưng chắc chắn, ông đã có một nơi chốn vĩnh cữu trong trái tim của những người yêu nhạc Cung Tiến
24 Tháng Năm 20223:56 CH(Xem: 243)
Ông sống với anh em bằng cả tấm lòng, không hề phân biệt lớn nhỏ, đã thành danh hay chưa.
18 Tháng Năm 20223:18 CH(Xem: 223)
Tuy làm thơ từ năm 1947, nhưng phải đến thập niên 50, khi sống và học tập ở Paris thi ca Cung Trầm Tưởng mới hình thành đường nét với cá tính riêng biệt.
12 Tháng Năm 20223:47 CH(Xem: 247)
Nghĩ cho cùng, không có cái rủi nào lại không chứa sẵn ít nhiều cái may.
11 Tháng Năm 202210:40 SA(Xem: 238)
Vấn đề mà bài viết này đặt ra không nhằm khuyến khích sự khó hiểu hay không thể hiểu
30 Tháng Tư 202210:56 SA(Xem: 352)
Mỗi cuốn sách một số phận, trôi nổi qua biết bao biến cố, bỗng một hôm trở về với người sưu tầm, người đọc như những báu vật của thời gian…
27 Tháng Tư 202210:57 SA(Xem: 297)
Lần đầu tiên tôi gặp anh Quang Dũng là tại nhà anh Nguyễn Bính, cũng là trụ sở Báo Trăm Hoa. Năm ấy, tôi đang là cậu học trò từ tỉnh nhỏ ra Hà Nội, đang học lớp đệ nhị
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 11984)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30674)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 270)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 12114)
Hay ước nguyện cuối cùng trước khi nhắm mắt, không chỉ của giới trẻ mà, của rất nhiều văn nghệ sĩ thời đó là, một lần được đứng dưới những ngọn đèn vàng của ga Lyon!
(Xem: 13802)
Trước khi theo đơn vị dư cư vào miền Nam, năm 1954, nhà văn Văn Quang bị động viên khóa 4 trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức.
(Xem: 7291)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 4720)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 427)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 3496)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
(Xem: 3186)
Tôi đã thảng thốt khi nghe tin Du Tử Lê qua đời, từ cú điện thoại một người bạn làm thơ và làm báo.
(Xem: 14699)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4205)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4582)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5138)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5145)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25420)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19542)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17068)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20552)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18300)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17028)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14503)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13659)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13836)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12742)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12341)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19458)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26660)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31420)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22722)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24768)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27621)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27105)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22770)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
808,256