Người vác thập giá, khai sinh ghi tên, họ: Phạm Nhuận

Đây là một trong những bài thơ về tình bạn của nhà thơ Du Tử Lê, viết từ tháng 6 năm 1995, tại thành phố Montreal, Cananda, tới nay, còn được một số người nhắc tới.

Trong tác phẩm tuỳ bút / phê bình nhan đề “Với Du Tử Lê, đời sống trở nên thơ mộng hơn,” của Nguyễn Đức Tùng, do nhà xuất bản Tự Lực ở miền nam California, ấn hành năm 2007; họ Nguyễn cũng đã ghi lại trọn vẹn bài thơ ấy, trong chương thứ ba, chủ đề “Tình bạn, làm nên bó hoa giữa đời sống khốn cùng” - - Cho thấy, mặc dù ngay tự nhan đề, bài thơ đã mang nhiều tính cá nhân và, trong 36 câu thơ chia thành 9 khổ, ở khổ thơ chót, Du Tử Lê viết “mai này thế kỷ sang trang khác / chẳng có ai thừa hơi hát ngao/ bài ca người vác cây thập giá / dù, đất còn cho trái ngọt, mù.”

Phần trả lời cho câu hỏi:

“Lý do nào khiến bài thơ tưởng đầy tính riêng tư này, lại có được sự sống dài lâu, mạnh mẽ hơn những bài thơ khác của Du Tử Lê?”

Chúng tôi nghĩ, nên để dành cho quý bạn. 

Bài Ca Người Vác Thập Giá, Khai Sinh Ghi Tên, Họ: Phạm Nhuận, 

ngươi na ký ức về qua phố
cất tiếng cười khua, rộn núi, sông
trĩu hai tâm thất mưa năm biển
(riêng biển sau cùng: bạn tứ phương)

ta với ngươi: tiêu! biệt xứ này
Đâu cần quá chén mới nghe say
hớp chung từng hớp đời dung, tục
dàn dụa quê nhà: mươi ngón tay

ta hiểu ngươi quen sống bất cần
chẳng nghìn tân khách? - cũng vài trăm
người xưa bại sản vì mê bạn
ngươi gớm hơn nhiều! - đợ cả con 

kẻ sĩ từ lâu lặn hết rồi
ngươi còn / trơ trọi / bóng / đêm / thôi
ai không nín thở qua cầu chứ?
ngươi vác hoài cây thập giá đời 

chí cả nong đầy những vỏ không
ngươi còn cật vấn chi dòng sông
trái tim Quảng Đức xưa không nát
ngươi nát từ lâu! - một tấm lòng! 

thì ngươi - Tạ Tốn; khi danh, lợi
xoã tóc khuya / rừng / gió / hú / khan
quạnh hiu: vết chém sâu ngang, dọc
ngựa hất bờm: chê hẹp cánh đồng 

áo cơm chuyện nhỏ; giờ sao nặng!
đất nước, đôi lần cũng nhẹ, tưng
ồ! ta hiểu chứ đời co, cụm
mọi điều hoá giá. - chỉ ngươi không 

hảo hớn ư?- Ngươi. Được mấy người
lỡ niềng quanh cổ nghiệp tay chơi
đến như giọt rượu, không lưu vết
sống: hết ga. Rồi: đi thảnh thơi 

mai này thế kỷ sang trang khác
chẳng có ai thừa hơi hát ngao
bài ca người vác cây thập giá
dù, đất còn cho trái ngọt, mù. 

Montreal 6. 1995.