VŨ NGỌC GIAO - Vũ Hữu Định và “còn chút gì để nhớ…”

Tôi thường viết về những người đã có mặt trong tuổi thơ tôi. Tôi yêu ngày tháng đó biết bao! Và, cho đến bây giờ những người đó vẫn còn trong ký ức của tôi, đầy hoài niệm. Mỗi khi nhớ lại, từng gương mặt lẳng lặng hiện về, đưa tôi trở lại ngày tháng cũ. Ở đó có ông bà tôi, có những người hàng xóm, và cả những người bạn văn chương của cha tôi, nhà thơ Đynh Trầm Ca, Tịnh Đông, Uyên Hà, nhà văn Đoàn Thạch Biền… Sẽ là thiếu sót nếu tôi không nhắc đến ông - nhà thơ Vũ Hữu Định.

Ông là bạn thân của cha tôi. Từ khi tôi mới lẫm chẫm biết đi, ý thức được những ai đang ở xung quanh mình, cho đến lúc ông ra đi mãi mãi thì hầu như ngày nào tôi cũng nhìn thấy ông. Chỉ là ông không có tên trong hộ khẩu gia đình tôi thôi.

Ông không yêu trẻ con, ông cũng ít hỏi han, nuông chiều tôi như các chú, các bác bạn cha tôi, nhưng tôi nhớ ông rất rõ, vì ông ở quá gần tôi.

Ngày đó, bạn cha tôi hầu hết đều viết thơ, văn. Đêm đêm, các bác tụ tập ở nhà tôi, làm thơ và… uống rượu. Người uống rượu khỏe nhất vẫn là ông - nhà thơ Vũ Hữu Định. Ông đã uống thì không ai qua ông cả. Đến giờ tôi vẫn còn nhớ, cứ sáng sớm mở mắt ra thấy ông ngồi đó là y như rằng mặt ông đã đỏ gay vì rượu. Ông uống và nói. Bạn cha tôi ai cũng thích uống rượu. Có rượu vào các bác mới làm thơ được thì phải? Có lẽ vậy. Các buổi uống rượu và đọc thơ hầu như liên tục, không ngừng nghỉ. Từ trưa đến chiều. Từ chiều đến tối. Từ tối đến… khuya.

Ngày đó bạn  cha tôi thích tụ tập ở nhà tôi vì nhà tôi gần núi, có khu vườn rộng, biệt lập với những nhà xung quanh, vì thế các bác có say xỉn, hò hét cũng chẳng ai nghe. Ngày đó mẹ tôi đã qua đời nên cha tôi đang độc thân, các bác cũng đỡ được cái khoản bị vợ bạn cằn nhằn vì tụ tập, bù khú.

Mỗi khi bạn cha tôi kéo đến, lập tức tôi được “mời” ra sân chơi cho các bác ở trong nhà “làm việc”. Tôi ngoan ngoãn nghe theo. Ra hiên, tôi ngồi trên con ngựa tre phi nhong nhong. Tôi phi từ trưa đến chiều, từ chiều đến tối để giết thời gian. Tôi hát hết bài này đến bài khác mà các bác vẫn chưa chịu về. Khi bóng trăng lên cao, vằng vặc soi xuống hiên, tôi vẫn ê a hát “ngày mai em đi biển nhớ tên em gọi về…” rồi “Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi…” Tôi hát toàn những bài của “người lớn”, rất say sưa. Đến khi mệt quá, tôi trèo lên chiếc ghế ngoài hiên ngủ khì.

Thi thoảng nhà thơ Vũ Hữu Định cũng đưa tôi về nhà ông chơi và ở lại ăn cơm. Nói là đưa tôi về chơi chứ thật ra ông chở tôi trên một chiếc xe đạp về nhà ông rồi “vất” tôi ở đó, xong ông lại đi. Ông đi đâu, có trời mà biết. Ở đó, tôi lê la chơi với các anh các chị trong nhà và thường được ăn bánh canh bác gái nấu, cũng có khi là những tô bánh canh còn lại bác gái bán không hết. Tôi cũng ngồi xếp bằng xuống cái sàn xi măng, húp sì soạp bánh canh như các anh các chị chứ chẳng thua gì.

Tôi chưa từng gặp người vợ nào dịu hiền và tần tảo như bác gái. Ngày ngày trên đôi vai gầy, bác gánh hai đầu hai nồi bánh canh, đi khắp phố. Hết năm này sang năm khác, nắng cũng như mưa, bác tần tảo nuôi đàn con nhỏ và tất nhiên, còn có cả một ông nhà thơ nữa.

Cứ mỗi lần các nhà thơ, nhà văn tụ tập, tôi lại nghe các bác đọc thơ và… cãi nhau. Lần nào cũng vậy, càng uống rượu càng ra thơ, càng uống rượu cãi càng hăng. Và tất nhiên, về cãi, nhà thơ Vũ Hữu Định luôn “chiếm thế thượng phong”. Nói cho đến khi gương mặt  đỏ gay như con gà chọi, ông vẫn chưa chịu thôi. Cha tôi cũng chẳng kém cạnh gì, cứ rượu vào là nói, cho đến đêm vẫn chưa ai chịu về….

Rồi, cha tôi đi bước nữa. Ngày cha mẹ tôi về với nhau, nhà thơ Vũ Hữu Định là người chủ hôn. Tôi ngày đó là một cô bé bảy tuổi, với mái tóc bum bê, diện một chiếc áo đầm thật đẹp. Ông ôm tôi vào lòng. Đó là lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng ông ôm tôi vào lòng. Ông xoa đầu tôi, hơi thở nồng nặc mùi rượu và buông một lời “Tội”.

Và một ngày… Tôi còn nhớ, ngày nhà thơ Vũ Hữu Định ra đi. Ông ra đi trong một lần quá say. Gia đình tôi hay tin trong đêm, bàng hoàng. Những ngày sau đó tôi được nghe kể lại, lúc quá chén, ông đi giật lùi ra cửa và rơi xuống từ tầng ba tại một căn nhà, mà bây giờ mỗi khi đi qua tôi đều ngước nhìn lên. Thương nhớ, rưng rưng…

Một lần tôi lên nghĩa trang Gò Cà viếng mộ một người bạn vừa mất. Lang thang… bỗng tôi nhìn thấy phía sau một bia mộ khắc đoạn thơ, câu đầu tiên
“Còn chút gì để nhớ…”

“Phố núi cao phố núi đầy sương

Phố núi cây xanh trời thấp thật buồn

Anh khách lạ đi lên đi xuống

May mà có em đời còn dễ thương…”

Tôi lặng người, cảm xúc lúc đó run rẩy lắm, không biết phải nói thành lời ra sao. Tôi thắp cho ông một nén hương. Trên bia mộ là gương mặt ông ngày còn trẻ, tài hoa, ngang tàng… Và, tôi chợt nhìn thấy tuổi thơ của mình cũng lẳng lặng hiện về trên đó… mênh mang…