1. Ta về ngồi nhớ trên đồi vắng
Tôi xốc xếch trên chiếc xe lang thang qua những bãi câu vào buổi sớm. Mây nhẹ trên nền trời màu sẫm. Không khí trong lành. Khoảng một giờ nữa mặt trời sẽ lên. Cái nắng cháy da cho những ngày giáp hạ sẽ thiêu rụi nhiều thứ để kích thích hơi nước tạo thành mây, rồi cơn mưa đầu tiên sẽ về cho cây tắm táp, cho các cơn “khát” thỏa mãn, dừng mong đợi và cuối cùng là đừng buồn như những vần thơ...
Tôi xốc xếch trên chiếc xe lang thang qua những bãi câu vào buổi sớm. Mây nhẹ trên nền trời màu sẫm. Không khí trong lành. Khoảng một giờ nữa mặt trời sẽ lên. Cái nắng cháy da cho những ngày giáp hạ sẽ thiêu rụi nhiều thứ để kích thích hơi nước tạo thành mây, rồi cơn mưa đầu tiên sẽ về cho cây tắm táp, cho các cơn “khát” thỏa mãn, dừng mong đợi và cuối cùng là đừng buồn như những vần thơ...
Trong đầu tôi văng vẳng tiếng thơ tựa một câu hát với nỗi nhớ nhung như gào thét, cào cấu tâm can, dội lên từ hồng hoang vọng về…
Ta về ngồi hát trên đồi vắng
Nghe nhớ nhung đầy nghe nhớ nhung
Này người có hiểu lòng ta khát
Chốn bình yên người có chạnh lòng?
Ta về ngồi nhớ trên đồi vắng
Ô Thước mịt mùng mưa sông Ngân
Khói bếp nhà ai chiều loang trắng
Vó ngựa người thương lạc mấy ngàn
Ta về ngồi khóc trên đồi vắng
Năm ngón tay gầy cấu không trung
Con Hoàng Dương lạc chiều lẻ bạn
Ta nhớ người ta mơ cuộc trăm năm.
16/1/2024
Lê Na
Một trong những trạng thái tâm lý có lẽ “nhớ” là khó chịu nhất, nó không cắn ai nhưng như cào cấu, nó làm người ta “ra ngẩn vào ngơ,” nó làm cho “sương sa giá lạnh chạnh lòng,” rồi ảnh hưởng đến sinh hoạt đời thường “quên trước thiếu sau”…
Tôi không phải là người hát! Tôi chỉ là khách thưởng thức mang chút trắc ẩn khi con chữ vô tình rơi vào tai hay mắt. Nó bắt tôi “cảm thông” với người hát không phải theo cách động lòng “từ bi” của nhà Phật mà như sự chia sẻ giữa tình người với người: “Ai mà không từng nhớ…! ?” Và … cuối cùng cái “nhớ” của người hát, người viết, nếu đem so với kẻ thưởng thức không biết bên nào lại chiếm phần hơn?!!!
“Ta về ngồi hát trên đồi vắng
Nghe nhớ nhung đầy nghe nhớ nhung
Này người có hiểu lòng ta khát
Chốn bình yên người có chạnh lòng?...”
Là kẻ thưởng thức, tôi lại rung động theo tâm tình người hát nhưng mình không phải tác nhân trong nỗi “nhớ” nên chẳng giúp ích được gì ! Mà ngay cả tác nhân nỗi nhớ của chủ thể đang hát nếu có mặt cũng không giúp được gì, bởi có tác nhân thì còn chi nỗi “nhớ”…?
Mùa nắng khô hanh khi nói “khát,” ai cũng nghĩ đến nước, nhưng ở đây lại là “khát nhớ”! Thật khó phân định khi “khát nước” và “khát nhớ” cái nào là nhu cầu cái nào là tâm lý, xét về “bi ai” cái nào sẽ chiếm phần hơn!?
“Chốn bình yên người có chạnh lòng?” Câu hỏi này chắc chỉ người nghe hát trả lời được. Còn đối tượng được hỏi xa lắm, mất hút tận chân trời thì sao lại cảm nhận sự nhớ nhung này? Cái “bi ai” từ chỗ này sinh ra khi bão giông nổi lên từ miền tĩnh lặng tại cõi lòng… Và Ô Thước thì không thể nào xuất hiện lúc trời đang giông bão! Một sự trông chờ vô vọng! Vô vọng nhưng… vẫn chờ !!! Chờ: “Vó ngựa người thương lạc mấy ngàn…”
Trong sự tuyệt vọng ấy! Thôi thì: “Ta về ngồi khóc trên đồi vắng,” “Năm ngón tay gầy cấu không trung,” “Con Hoàng Dương lạc chiều lẻ bạn,” “Ta nhớ người ta mơ cuộc trăm năm.”
“Hoàng Dương” là từ mang ý nghĩa rạng ngời, sáng sủa, ứng vào tên người là những điều cao quý dành cho giới quý tộc. Căn cứ vào cách viết, âm dương ngũ hành xếp “Hoàng Dương” thuộc số 7, ứng vào hậu thiên bát quái thuộc cung Đoài ở phía tây nhưng lại “lạc chiều lẻ bạn” cho nên “Ta nhớ người ta mơ cuộc trăm năm”…
_____
Chiều rồi! Ngày hôm nay không được con cá nào cả, bởi vô tình nghe lời hát, lời thơ của một tác giả nữ khiến tôi động lòng hay cá động tâm trốn mất biệt… cũng không chừng!...
Xếp mấy cần câu lại, tôi lại lang thang trong chiều vàng nhuộm sắc hoàng hôn…
2. Ngồi trên đỉnh nhớ!
Ai cũng từng nhớ về mùa Đông trong quá khứ với bao nuối tiếc. Tại sao ta không nói về mùa Đông hiện tại lại cứ thích để cảm xúc trôi tuột về dĩ vãng? Cảm giác chung của mọi người là hoài cổ! Cái gì đã đánh mất là đẹp nhất, hiện tại không thể thay thế được. Có phải vì điều này Nhớ được xếp vào động từ với nghĩa Ghi Khắc. Khắc sâu thành nếp trong não bộ, không sao quên được…!
Những trải nghiệm lướt thướt trong Đông giá có lẽ phương Nam chưa thật sự chín muồi như hai miền còn lại nhưng vừa đủ cho ba vùng đất cùng nuôi dưỡng nghĩa Khắc Sâu, rướm máu! Cảm giác khác nhau nhưng chung cuộc chỉ mỗi một… Nhớ!!!
Lúc rơi vào giá rét bạn căm thù nó! Nhưng khi vượt qua rồi thì chính nỗi thống hận bị dày vò bởi cái lạnh lại đi sâu vào tâm thức không sao nguôi ngoai! Cái gì cũng có tầng, thứ, hạng… Vậy Đỉnh Nhớ có thể tùy từng người để khẳng định nhưng không ai chối bỏ là nơi cao nhất, chẳng thể với thêm được nữa. Đỉnh Nhớ của bạn tất nhiên là nơi cao nhất. Tôi cũng vậy!... Thế nhưng đối với các nhà thơ Đỉnh Nhớ của họ luôn pha trộn hiệu ứng hình dung từ khiến người đọc trăn trở, dằn vặt và đôi khi chợt rơi lệ nếu cảm xúc trùng nhau!
Trên cao vốn lạnh. Nhớ nơi đâu cũng được, sao phải trèo lên Đỉnh để hại thiên hạ đọc rồi cùng cưu mang sự Vuột Mất lẫn cả cái Lạnh Lẽo miết mòn tâm can?
Ừ! Nếu có Đỉnh thì ta cũng phải trèo lên để để dễ dàng quan sát và gọi cho ai đó, cho dù là người… từ quá khứ…
“Ta ngồi trên đỉnh nhớ
Quặn lòng gọi người xưa…”
Thật là giết người khi bắt người đọc hình dung ra ngữ cảnh này! Trên cao đã Lạnh lại Nhớ đến quặn lòng rồi cất tiếng gọi! Một tiếng gọi mang âm hưởng dễ lầm tưởng thành tiếng thét gào tại Đỉnh Nhớ đau thương…
Cho dù ai đó rất ghét mùa Đông và trong tự điển cá nhân một năm chỉ còn ba mùa đi nữa, thì điều không thể chối cãi: Đông vẫn trong bạn dù có hãi hùng, căm ghét nhưng rõ ràng chẳng thể nào… quên! Cái lạnh của mùa Đông khiến con người tìm đến hơi ấm chăn, áo, hoặc… một vòng tay hiện tại hay…xa xưa!
Tích cốc phòng cơ. Tích y phòng hàn. Câu nói của người xưa khuyến dụ sự chuẩn bị cho mùa lạnh. Nhưng 24 tiết khí đâu phải lúc nào trình tự cũng đúng đường? Và đời sinh ra từ Bất Chợt, Hình Như…
“Ta ngồi trên đỉnh nhớ
Quặn lòng gọi người xưa…
Mà chao ơi gió quá
Hình như đã giao mùa”
Đông 2021
T.LN
Những cảm xúc vụn vặt từ Lê Na luôn là những mảnh lắp ghép dành cho người thích quan sát chiều sâu. Có thể cô hay bắt đầu bằng sự tích lũy cái nhỏ nhặt để ngày nào đó trở thành điều lớn lao trong tương lai. Còn tôi, một người không thể làm điều lớn lao nên thích thử sức từ cái vụn vặt, cho những cảm xúc bất chợt bản thân cảm nhận được rồi viết ra thuận theo tự nhiên…
Ghép những mảnh nhỏ đề vào thơ như tái tạo một tác phẩm điện ảnh cuộc đời, Lê Na đang tạo sự thú vị cho khách đi qua, những rung cảm bất chợt, đời người ai cũng từng trải khi nhớ về mỗi… mùa Đông!
Sg – 18/2/2022




