LÊ THỊ J - Chị Em Tôi Và Anh Lê

23 Tháng Sáu 202112:00 SA(Xem: 12745)
LÊ THỊ J - Chị Em Tôi Và Anh Lê

Chị Em Tôi Và Anh Lê

Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về. Ngoài bạn ra, ba chị em gái chúng tôi đều dành cho anh một thứ tình cảm trên rất xa mức bình thường. Tôi có nghĩ đến chuyện “Đò Dọc” của Bình Nguyên Lộc.

Một tháng trước khi anh báo tin về thăm, chúng tôi lăng xăng dọn dẹp nhà cửa, thay cái màn, mua bình hoa, ly tách, phin cà phê, gạt tàn thuốc… Chao ơi! chị em cứ tíu ta, tíu tít. Ngày nào cũng dời cái này đổi cái kia, làm náo loạn cả căn nhà tranh vách đất ở cuối cái xóm “Chợ Mai”, nhà quê, nghèo nàn.

Đẻ tôi bảo:

-“Tao thấy tụi bay cứ thay lào đổi mọi hoài, biết người ta có ra không?”

-“Đó là một người nổi tiếng Đẻ biết không?”

-“Ừ thì tao quê mùa không biết chi cả, nhưng tụi bay liệu cái thần hồn. Cả bầy con gái đó, liệu mà giữ lấy thân. Mấy ông nhà văn là ghê gớm lắm!”

Tội nghiệp Đẻ tôi, ở góa từ những năm còn rất trẻ, thương con, răn đe la rầy vậy, nhưng lần nào đi chợ bà cũng tha về một thứ gì đó, khi thì lọ tăm, khi thì cái quạt giấy, lúc thêm cái ly, cái chén…

Chúng tôi chưa gặp anh bao giờ, chỉ đọc chung những lá thư anh gửi, gần như hàng ngày cho bạn tôi. Những lá thư dày cộm, lúc nào cũng 5, 6 trang chữ mèo cào. Dù vậy cả bốn đứa đều nhận ra anh ngay, khi anh cùng Kim Tuấn xuống phi trường Phú Bài, từ chiếc C130 lam nham, chở xác người. Bạn anh, Kim Tuấn tươi rói, kể chuyện giễu cho chúng tôi nghe: “Trong máy bay chỉ có 5 hành khách thì đã hết 3 thằng nằm. Chỉ có 2 thằng ngồi mà thôi.”

Riêng anh, anh xanh mướt và mệt mỏi như anh viết lại, sau này, trong một tùy bút:

Chạm mặt đầu tiên với thị trấn, ngưi đàn ông, là một chạm mặt tàn nhẫn, quật vt, không nương. Trời mù. Trần mây thấp. Bão giữa không trung. Trong thân tu, trưc khi phi cơ đáp, ngưi đàn ông nói với bạn, anh cm tưởng là một quân cờ bằng nhựa, bị bỏ trong chiếc hộp thiếc. Thời tiết có đôi tay quái ác, nhi xóc anh. Như nhồi xóc những quân cờ trong ống kín.”

(Trích: Truyện ngắn “Phía Biển Động”, tạp chí VĂN, tháng 5-1974.)

Chúng tôi, lẽ nào, còn muốn kèn cựa điều gì thêm nữa, ở anh. Anh ôm từng đứa chúng tôi, thương mến.

Anh ít nói, nhút nhát, thường chỉ biết cười khi bị chúng tôi trêu chọc. Anh hút thuốc lá nhiều, nhưng ít tốn diêm. Mỗi sáng chỉ cần quẹt một que diêm cho điếu thuốc đầu tiên, thế là điếu nọ đến điếu kia, bất tận. Cà phê thì khỏi nói, liên tu. Anh thức thật khuya và dậy trễ kinh khủng. Ban đầu, vào giờ mọi người đã thức dậy, lần nào bạn tôi cũng tưởng anh đã dậy rồi, đã ra ngoài. Rất nhiều lần tìm anh không thấy, bạn tôi mới vào tận giường, tìm kỹ. Phải tìm kỹ mới thấy giữa đống gối mền có một… cục (em xin lỗi anh Lê) rất nhỏ, rất khiêm tốn, là anh, đang quấn co người lại như… con sâu kèn (chữ của anh). Bạn tôi bảo lúc đó trông anh giống cục chewing-gum đã bị nhai từ sáng đến… tối. Rất kinh!

Trong ghi nhớ của tôi thì anh thích ăn những món ăn nhà quê, gói xôi bắp, vài củ sắn khoai… Buổi sáng thích ra vườn lấy chiếc cuốc nhỏ, khảy khảy đất, kiếm vài củ khoai, xuống nhờ Đẻ lùi vào bếp. Lúc chờ khoai chín anh tỉ tê đủ điều với Đẻ.

Sau này cứ khoảng 3, 4 tháng anh về thăm chúng tôi một lần, và chớ hề nghe Đẻ nhắc nhở, nhắn nhủ chi đến bầy con gái: Phải coi chừng cái ông nhà văn. Đẻ tôi khóc những lúc anh đi, cũng như những lúc anh về. Đẻ tôi nói với anh: “Bốn đứa, con lấy đứa nào làm vợ Đẻ cũng ưng, miễn sao con đừng đi nữa.” Anh cũng gọi Đẻ tôi bằng “Đẻ” và thương Đẻ như chúng tôi thương.

Nhà chúng tôi không có máy nước, cũng không có giếng. Hàng ngày, bốn chị em chúng tôi thay phiên nhau xuống con lạch khá xa nhà, để giặt áo quần, rửa chén bát và gánh nước lên cho anh tắm. Anh thường đòi phụ nhưng không đứa nào cho. Chúng tôi chỉ cho anh đi theo chơi và nhất định không cho anh làm một việc gì nặng. Mọi khi mấy mẹ con xếp bằng trên mặt phản để ăn cơm, nhưng lúc có anh, chúng tôi dọn bàn học làm bàn ăn để anh được ngồi thoải mái trên ghế. Bạn tôi bí mật bảo: “Hình như anh Lê bị… cụt chân và đang mang chân gỗ. Anh ở nhà mình đã ba ngày mà không thấy anh cởi giầy…” (Sau này chúng tôi mới khám phá ra anh có hai ngón chân giữa và áp cái, dài quá khổ và hơi cong lên, chắc anh xấu hổ và không chịu để chân trần cho ai thấy!?). Từ đó chúng tôi tránh nói chuyện về chân cẳng, đi đứng, giầy dép… Tôi đề nghị hôm nào thử đụng vào chân anh coi. Bạn tôi kịch liệt phản đối, cho là xúc phạm, thiếu tế nhị, không cao thượng (?) Và cứ vậy, đứa nào trong chúng tôi cũng kiêu hãnh ngất trời, cũng chứng tỏ tận cùng lòng cao thượng, lòng hy sinh vô bờ. Rồi thì cũng vì thế, vì anh… tật nguyền (!) mà chúng tôi yêu anh nhiều hơn, lo cho anh nhiều hơn.

Sau này, lâu lắm, sau bao nhiêu lần về thăm chúng tôi, một hôm anh bảo: “Muỗi ở nhà cắn nát hai chân anh…” Chúng tôi nhìn nhau, bình thản, chúng tôi, cả bốn đứa đều tự hào, yêu anh đầy lòng… cao thượng như khi anh còn… cụt chân.

Có một điều rất hay là chúng tôi chẳng có một so bì nào với nhau, dù sau đó, có lần anh tiết lộ:

Dù liên tiếp mấy chục năm, Dự hiện diện bên cạnh cuộc tình tôi và Phi, như chiếc bóng cần, thiết. Đôi khi chiếc bóng mang ý nghĩa cần yếu và, thân thiết hơn chính hình thật… Tôi muốn nói nhiều lúc tôi bẵng quên Phối (tựa Phối không có mặt,) để chỉ thấy D, như mối bận tâm, nỗi âu lo, ám nh thường trực.”

(Trích trong Tùy Bút: “Chỗ Một Đời Em Vẫn Để, Dành”)

Nghĩa là anh chỉ để ý mỗi hai chị lớn, Nhưng hề gì.

Anh đi về với chúng tôi, đều đặn khoảng 2 năm. Anh tha không biết bao nhiêu bạn đến căn nhà nhỏ ở xó góc Chợ Mai, Huế, nghèo nàn: Phán Râu 189, Lộc Đen, Thành, Vũ Hoàng, Hạ Quốc Huy, Trần Tường Trình, Kim Tuấn, Vĩnh Điện, Đoàn Kế Tường… Cũng có vài cuộc tình nẩy nở, nhưng rồi chỉ như bọt bèo. Anh vẫn là người chúng tôi yêu mến nhất.

Anh Lê!


Đẻ và chúng em đã khóc hết nước mắt, khi biến cố 30 Tháng Tư, 75 xảy đến, nghe tin anh chết ở cầu Xa Lộ. Người đưa tin nói họ thấy anh nằm vắt ngang lề đường, trên người còn mặt bộ đồ lính, ở ngực áo có chữ PRESS. Gia đình chọn ngày 30 Tháng Tư hàng năm để làm giỗ anh. Đẻ khóc mỗi khi đặt dĩa khoai luộc lên bàn thờ cúng anh. Bốn đứa em như cùng góa bụa! Gạt tàn thuốc lá, phin cà phê của anh vẫn còn đó…

Năm 87, cám ơn tờ báo CA. Qua đó, em biết tin anh còn sống. Cũng từ đó Đẻ hay mở đài “ABC” (ý Đẻ muốn nói đài BBC) để nghe giọng anh. Mà nào chắc gì giọng của anh, chỉ vì nhớ thương quá mà nghe bất cứ một giọng Bắc nào, Đẻ cũng bảo: “Thấy chưa, thằng Lê đó. Đúng là nó, tau biết nó không chết mà, tau nằm “chộ” (mơ) thấy nó hoài mà!”

Em cũng gặp lại bạn em. Hàng ngày với chiếc xe đạp cũ, xiêu vẹo chở bia đi bỏ mối cho mấy nhà hàng. Hôm nào không giữ nổi thăng bằng vì thùng bia quá nặng ập đổ xuống đường, nó khóc như mưa. Tối lại, nó làm thêm mấy chuyến chở gạo bán từng ký cho mấy người trong xóm. Những hôm ngơi việc nó chạy ra phố bán sách cũ, lục sách báo, hòng mong tìm thấy đâu đó bài của anh, tên của anh, một dòng chữ nào về anh. Bao nhiêu tiền kiếm được nó mua hết, cất như một thứ gia bảo. Tính nó lặng lẽ, âm thầm và kiệm lời.

Bạn em cho biết nó gặp anh, anh cùng với Hồ Trường An đến thăm vào những ngày cuối Tháng Tư năm 75. Nó đã sống được với anh những ngày đất nước hâm hấp không khí chiến tranh. Tội nghiệp, nó chọn nhiệm sở Pleiku là vì anh, tại anh muốn thâu ngắn đường từ Saigon Huế, mà bạn em suýt mất mạng trên Tỉnh Lộ 7 vào những ngày cuối Tháng Ba, khi Cao Nguyên thất thủ. Một lần nữa, thay vì từ Pleiku chạy thẳng về Huế, nó một mình tách ra khỏi đoàn, rẽ hướng về Cam Ranh, tìm đường vào Saigon tìm anh. Không nhà cửa, chỉ một bộ áo quần trên người, một đôi dép mượn. Anh có ý định đưa nó đi, nhưng nó nhất định từ chối: “Tao không thể đi cùng anh được, mi biết lý do rồi mà!”

Anh Lê! giá như Đẻ và chúng em biết “điều-không-thể” như bạn em đã biết một cách rất muộn màng, thì lòng thương nhớ anh ở Đẻ và chúng em đã không còn mãi cho đến bây giờ dù đã gần 30 chục năm qua.


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Sáu 20211:07 CH(Xem: 357)
Tôi chỉ gặp ông dăm ba lần, cũng như những cuộc gặp gỡ của các cá nhân nhà văn Việt Nam khác, nhưng câu chuyện về cuộc đời này và về thơ ca dài gấp ngàn lần thời gian những cuộc gặp gỡ của những cá nhân nhỏ bé trước vũ trụ vô tận này.
25 Tháng Ba 20212:05 CH(Xem: 617)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam.
09 Tháng Hai 202110:49 SA(Xem: 759)
Lắng nghe một đoạn, tôi nhận ra giai điệu quen thuộc. Đó là một sáng tác của Từ Công Phụng phổ từ thơ Du Tử Lê, Ca khúc "Trên Ngọn Tình Sầu."
29 Tháng Giêng 202110:20 SA(Xem: 722)
Khi anh chết/ Không đem anh ra biển/ Mà chôn anh vào/ Huyệt mạch của quê hương
28 Tháng Giêng 20213:55 CH(Xem: 932)
Xin gửi lời cảm ơn muộn màng đến linh hồn Thi Nhân Du Tử Lê về bài học ẩn dụ trong thơ để "môi còn muối mặn"... đến ngàn sau!
26 Tháng Mười Hai 20201:40 CH(Xem: 1177)
Tôi mượn câu thơ kết trong bài 'Đêm, nhớ trăng Sài Gòn' của Du Tử Lê để làm tựa cho bài viết này, bài viết về ông: Du Tử Lê - một nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đối với văn chương Việt Nam.
10 Tháng Mười Một 20208:58 SA(Xem: 1586)
Tiểu luận của một học viên cao học (Giáo sư hướng dẫn:Phạm Ngọc Hiền)
14 Tháng Mười 20204:22 CH(Xem: 1583)
Có khi nào ông biết rằng những cuốn sách của ông luôn hiện diện trong không gian ấm áp thân thuộc của tôi?
14 Tháng Mười 20201:27 CH(Xem: 1505)
người buồn như thể chiều khô/ bờ im cỏ dại trời ô gió gần
12 Tháng Mười 202011:13 SA(Xem: 1374)
A Lê, sáng nay Sài Gòn mưa nên khá buồn, em cũng vừa đốt thêm cho anh điếu thuốc. Ngày mai ở Cali là ngày giỗ đầu, mộ anh chắc sẽ nhiều hoa và khói ấm.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5905)
Nhu cầu tìm về với đồng hương máu mủ, với ruột thịt nguồn cội, vẫn là một nhu cầu thiêng liêng không thể phủ nhận.
(Xem: 4373)
Theo họa sĩ Phạm Tăng thì, từ tế-bào đầu tiên là cái tôi nguyên thủy, ông đi dần tới sự tập hợp của hàng triệu tế bào tuần tự nẩy sinh,
(Xem: 4118)
Đó là một số ghi nhận của các tác giả về thế giới tạo hình của danh họa Phạm Tăng
(Xem: 4680)
Tôi không ngoa ngôn đâu, tôi tự hào là người đầu tiên mở được con đường để người xem tranh có thể tham dự vào bức tranh của tôi…
(Xem: 3936)
Bầu trời Paris xám, tiếp tục nôn thốc những trận mưa nặng hạt hơn và, gió cũng giận dữ, ghim trong lòng nó nhiều hơn những mũi kim rét, buốt, khi chúng tôi trở lại trạm xe buýt ở quảng trường Bonneuil Sur-Marne.
(Xem: 12745)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về
(Xem: 357)
Tôi chỉ gặp ông dăm ba lần, cũng như những cuộc gặp gỡ của các cá nhân nhà văn Việt Nam khác, nhưng câu chuyện về cuộc đời này và về thơ ca dài gấp ngàn lần thời gian những cuộc gặp gỡ của những cá nhân nhỏ bé trước vũ trụ vô tận này.
(Xem: 617)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam.
(Xem: 759)
Lắng nghe một đoạn, tôi nhận ra giai điệu quen thuộc. Đó là một sáng tác của Từ Công Phụng phổ từ thơ Du Tử Lê, Ca khúc "Trên Ngọn Tình Sầu."
(Xem: 722)
Khi anh chết/ Không đem anh ra biển/ Mà chôn anh vào/ Huyệt mạch của quê hương
(Xem: 13343)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 3125)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3633)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 4175)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 4118)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 24054)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 18425)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 16086)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 19431)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 17281)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15805)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 13494)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 12460)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 12617)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11783)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 11388)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 18454)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 25429)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 30256)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21688)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 23528)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26596)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25817)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21879)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,862,747