Anh Bằng và ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ.” (Kỳ 2)

06 Tháng Mười 201112:00 SA(Xem: 17318)
Anh Bằng và ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ.” (Kỳ 2)

 

anh_bang-content-content


Bên cạnh “Đêm nguyện cầu,” một ca khúc khác của Anh Bằng, cũng gây ấn tượng mạnh mẽ trong tôi, ngay khi tình cờ được nghe lần đầu. Nhưng đó là ấn tượng khác. Ấn tượng về trách nhiệm, thái độ của con người đối với muôn loài. Với thiên nhiên. Một ca khúc, cho thấy tính nhân bản, hay tâm lượng lớn của nhạc sĩ Anh Bằng, mở tới những chân trời khác. Ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ.”

 

“Một người thợ săn âm thầm mang súng lang thang vào rừng.
“Bầu trời bình minh muôn ngàn tia nắng sớm xuyên màn sương.
“Một vài cụm mây như chùm hoa trắng bay trong trời xanh,
“Rất xinh và rất xinh.

“Kìa một bầy nai vươn sừng ngơ ngác phóng nhanh vào rừng.
“Còn một bầy chim vô tình vẫn hót líu lo đùa chơi.
“Nào ngờ thợ săn đang cầm cây súng bắn lên cành cây.
“Chim chết chim lạc bầy.

“Ngay hôm sau cũng nơi này
“Chim đang kêu vang gọi bầy.
“Nào ngờ bên gốc cây
“Người thợ săn hôm trước
“Núp thân sau lùm cây.

“Chim yên tâm sống vô tình,
“Yêu thương nhau trên đầu cành.
“Đạn vụt bay đến nhanh
“Cả bầy chưa tung cánh
“Xác rơi trên đất lành.

“Rồi người thợ săn âm thầm mang súng mang chim trở về.
“Lề đường bầy chim không thù không oán hót cho người nghe.
“Rượu nồng thịt thơm bao người nâng chén no say đùa vui
“Đâu biết chim ngậm ngùi.”

 

Như hầu hết những ca khúc đã được phổ biến, trong hơn nửa thế kỷ sáng tác của mình, ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ” của nhạc sĩ Anh Bằng, là một chuyện kể thứ tự, lớp lang. Từ ca từ thứ nhất, tới ca từ cuối cùng, chấm dứt ca khúc, người ta không thấy một danh từ trừu tượng, hay một ngôn ngữ bác học nào. Thậm chí nó cũng không thấp thoáng ít, nhiều hình ảnh trừu tượng hay, những khơi gợi về một triết lý thâm sâu, bí hiểm! Nhưng không vì thế mà độ sâu, sức chấn động tự thân của ca khúc bị giảm sút cường độ ý nghĩa. Nếu không muốn nói là ngược lại.

 

Tôi không biết “Người thợ săn và đàn chim nhỏ” có được đám đông đón nhận, giống như họ từng đón nhận ca khúc “Đêm nguyện cầu” hay không? Riêng tôi, mỗi lần nghe lại, tôi đều không tránh khỏi nghĩ ngợi.

 

Lý do, phiên khúc một, được tác giả mở ra một cảnh tượng thanh bình, như một hứa hẹn chan chứa an lạc, với:

 

“Bầu trời bình minh muôn ngàn tia nắng sớm xuyên màn sương.”


Cùng:

 “Một vài cụm mây như chùm hoa trắng bay trong trời xanh…”


Làm nền cho sự xuất hiện, như một tuyệt phẩm hài hòa của Thượng Đế, về nguồn sống của thiên nhiên, trước khi bước qua phiên khúc hai:

Kìa một bầy nai vươn sừng ngơ ngác phóng nhanh vào rừng – Còn một bầy chim vô tình vẫn hót líu lo đùa chơi…”


Tương phản gay gắt với hình ảnh rình rập, lạnh lùng của người thợ săn: “…Đang cầm cây súng bắn lên cành cây..” 

 

Dẫn tới kết thúc đương nhiên: “Chim chết chim lạc bầy!”

 

Chỉ với hai phiên khúc khởi đầu, một kịch bản hai mặt của thiên đàng và địa ngục, đã được tác giả ghi lại, bất ngờ, thình lình, như bên này, bên kia của một cái chớp mắt!

 

Nhưng bi kịch không dừng ở đó. Thảm họa thường dành cho nó cái quyền lập lại. Cái quyền đi tới. Nới rộng…Như thể đó là nguyên nhân giải thích cho sự có mặt của chính nó. Vì:

 “Ngay hôm sau cũng nơi này
“Chim đang kêu vang gọi bầy.
“Nào ngờ bên gốc cây
“Người thợ săn hôm trước
“Núp thân sau lùm cây.


Trong khi:

Chim yên tâm sống vô tình,
“Yêu thương nhau trên đầu cành.
“Đạn vụt bay đến nhanh
“Cả bầy chưa tung cánh
“Xác rơi trên đất lành…”


Như thực tế đời sống của một xã hội chiến tranh mà, nạn nhân không phải là những chiến sĩ đối đầu với kẻ thù nơi trận tuyến. Ở đây, nạn nhân chính là dân lành. Là phụ nữ. Là trẻ thơ…Là tất cả những người chỉ có một mơ ước, một khát khao duy nhất:

 

Được sống yên lành trong yêu thương, đùm bọc…

 

Nhưng, bi kịch đã tìm tới họ. Thảm họa đã chọn họ để minh chứng sự có mặt bất nhân của nó. Dù cho những người dân lành kia, không có trong tay một khẩu súng! Không đeo bên hông một trái lựu đạn!…

 

Có những em bé chưa kịp lớn, những người trẻ chưa kịp sống như “cả bầy chưa tung cánh,” đã phải chịu cảnh “xác rơi trên đất lành!”


Theo một số nhà nghiên cứu về ảnh hưởng chiến tranh trong dòng tân nhạc miền Nam 20 năm thì, ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ” của Anh Bằng, là một trong những ca khúc mang nhiều tính nhân bản nhất.

 

Ngoài ra, ca khúc này cũng không rơi vào một trong hai đối cực:

 

-Gián tiếp lên án chính thể miền Nam làm tay sai cho đế quốc Mỹ, qua những ca từ phản chiến.

-Nó cũng không trực tiếp tố cáo chủ trương xâm lăng miền Nam của chính quyền cộng sản miền Bắc, gồm luôn cả những vụ pháo kích tàn sát tập thể người dân miền Nam vô tội, qua những sáng tác chống cộng.

 

Mà, nó hiển lộ trọn vẹn tính nhân bản. Một trong những ưu điểm và, cũng là một khác biệt lớn, giữa hai dòng tân nhạc Nam, Bắc trong thời chiến.

 

Vẫn theo số nhà nghiên cứu vừa kể thì, ca khúc “Người thợ săn và đàn chim nhỏ” của nhạc sĩ Anh Bằng, còn thành công ở dạng chuyện kể đơn giản. Ca từ không cầu kỳ. Không hoa mỹ. Vì thế, khi ca khúc đến với người nghe, nó có thể ở lại được một cách tự nhiên, dài lâu với những ai yêu thích nó.

 

Dạng chuyện kể trong sáng tác của nhạc sĩ Anh Bằng, không chỉ riêng với “Người thợ săn và bày chim nhỏ.” Nó còn phổ cập trong hầu hết những tình khúc nổi tiếng khác, của người nhạc sĩ đa năng, đa tài này. Nhất là thể loại tình khúc.

 

Tính tới hôm nay, sau hơn nửa thế kỷ sáng tác không ngơi nghỉ, với hàng ngàn ca khúc đã được viết ra, thể loại tình khúc Anh Bằng đã chiếm một phân lượng quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp âm nhạc của ông.

 

Ở lãnh vực tình khúc, người ta có thể chia sáng tác của Anh Bằng thành hai loại.

 

Loại thứ nhất, những tình khúc với giai điệu cũng như ca từ đi ra từ chính ông. Chúng là những chân dung Anh Bằng toàn diện. Và, loại thứ hai, những tình khúc mang tên Anh Bằng, đi ra từ thơ của nhiều thi sĩ, thuộc nhiều thời kỳ thi ca khác nhau. Từ các thi sĩ thời tiền chiến, tới những tác giả tiêu biểu của hai mươi năm thi ca miền Nam và, luôn cả những nhà thơ hôm nay, ở hải ngoại.

 

Như số ít nhạc sĩ cùng thời với mình, Anh Bằng cho thấy ông không chỉ đem nhạc vào thơ như một hợp duyên mà, dường như giữa những nốt nhạc của ông và, dòng thơ của các thi sĩ, đã có một mối tương quan thịt, xương. Một tương quan hữu cơ giữa các hình ảnh, rung cảm vi tế của lời thơ và, đường truyền cao tốc là những giai điệu mang tên ông.

 

Một ưu điểm, theo thiển ý của tôi, không phải nhạc sĩ nào, khi tìm đến với thi ca, cũng dễ dàng có được.

 

Du Tử Lê,



Ý kiến bạn đọc
12 Tháng Tám 20137:00 SA
Khách
sao ko tim dc sheet nhac bai nguoi yho san va dan chim nho
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Mười 20215:11 SA(Xem: 4820)
viết cho 49 ngày của Bố. 11/24/2019. Nhưng Bố ơi, con vẫn phải ở lại, Bố với em hãy bình an với đời sống mới./ Vì sớm muộn gì, chúng ta cũng sẽ có ngày hạnh ngộ.
21 Tháng Sáu 202111:55 SA(Xem: 3084)
sợi dây vải nơi chiếc váy xẻ sâu trước/ sau của em/ (fashion mới)/ cột tôi lại./ cũng chính nó treo tôi lên/ ngang những ngọn đèn đường./ thiêu thân không lựa chọn...
21 Tháng Tư 202112:00 SA(Xem: 22076)
khi gối đầu mình lên ngực em,/ kỳ diệu thay!/ tôi nghe được rất nhiều tiếng sóng./ nơi thẳm sâu tim em,/ những viên sỏi buồn / vui yên phần/ lận đận?/
07 Tháng Tư 202112:00 SA(Xem: 9913)
tháng tư nắng ủ hoa công chúa/ riêng đóa hoàng lan trong mắt tôi/ làm sao em biết khi xa bạn/ tôi cũng như chiều: tôi mồ côi?
08 Tháng Hai 202112:00 SA(Xem: 69725)
Đầu thập niên 1980, nhạc sĩ Trần Duy Đức đã phổ nhạc và giữ nguyên nhan đề "Khúc Tháng Hai" của bài thơ.
02 Tháng Giêng 20213:52 CH(Xem: 3501)
thánh thần rời hai vai/ nhường ngôi người cứu rỗi.
07 Tháng Mười 20203:41 SA(Xem: 2186)
Vì Roll ơi, Ông Ngoại sẽ quay về,/ Ông Ngoại sẽ nghe, khi con gọi/ Sẽ đau, khi Roll khóc,/ Sẽ hạnh phúc chan hòa, khi Roll nở nụ cười./ Và Roll ơi, đây là lời nói thật.
17 Tháng Sáu 20206:58 CH(Xem: 3778)
Bố có nghe được những gì Roll nói?
19 Tháng Năm 20209:18 SA(Xem: 4113)
Tôi ước ao, trong giây phút này, giữa mùa cách ly, tôi được ôm bác Bích. Tôi sẽ nói với bác là:/ "Rồi thì tất cả sẽ nguôi ngoai."
28 Tháng Ba 202012:24 CH(Xem: 4848)
Thái Thanh, trong lòng tôi, không chỉ là tiếng hát vượt thời gian, Bác là hiện thân của trường ca Mẹ Việt Nam, kiên cường, dũng mãnh.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 6106)
Nhu cầu tìm về với đồng hương máu mủ, với ruột thịt nguồn cội, vẫn là một nhu cầu thiêng liêng không thể phủ nhận.
(Xem: 4485)
Theo họa sĩ Phạm Tăng thì, từ tế-bào đầu tiên là cái tôi nguyên thủy, ông đi dần tới sự tập hợp của hàng triệu tế bào tuần tự nẩy sinh,
(Xem: 4222)
Đó là một số ghi nhận của các tác giả về thế giới tạo hình của danh họa Phạm Tăng
(Xem: 4848)
Tôi không ngoa ngôn đâu, tôi tự hào là người đầu tiên mở được con đường để người xem tranh có thể tham dự vào bức tranh của tôi…
(Xem: 4047)
Bầu trời Paris xám, tiếp tục nôn thốc những trận mưa nặng hạt hơn và, gió cũng giận dữ, ghim trong lòng nó nhiều hơn những mũi kim rét, buốt, khi chúng tôi trở lại trạm xe buýt ở quảng trường Bonneuil Sur-Marne.
(Xem: 9509)
"Anh Mai Thảo có lần vừa cười vừa bảo tôi bằng một giọng điệu rất Mai Thảo rằng: 'thơ tình của hắn như thế mới là thơ tình chứ!
(Xem: 4180)
Cách gì, thì Bố con mình cũng sẽ không đi Ambulance với nhau một lần nào nữa!
(Xem: 101)
Hai năm rồi, kể từ ngày bà viết lên hai chữ “về trời” để báo với cỏ cây, nhân thế, rằng, ông đã tạm biệt chỗ “nhân gian không thể hiểu,”
(Xem: 46)
Việc gì em phải khóc than?/ Hồi chuông/ Tiếng mõ/ Hương trầm thoảng bay…
(Xem: 12904)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về
(Xem: 13465)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 3277)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3758)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 4318)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 4254)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 24263)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 18602)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 16257)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 19590)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 17484)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15972)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 13650)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 12647)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 12765)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11914)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 11515)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 18589)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 25680)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 30483)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21831)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 23721)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26763)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25975)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21997)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,882,048