Lam Phương, tài hoa và bất hạnh. (Kỳ 04- cuối.)

13 Tháng Mười Hai 201112:00 SA(Xem: 14019)
Lam Phương, tài hoa và bất hạnh. (Kỳ 04- cuối.)

lamphuong_01-content-content

Như một số nhạc sĩ cùng thời kỳ, thể tài âm nhạc của Lam Phương khá rộng. Khởi đầu với khả năng “nhập vai” vào tâm tình, hay nỗi niềm của đồng bào di cư từ miền Bắc vào miền Nam, khi ông còn ở độ tuổi niên thiếu. Để rồi sau đó, những sáng tác kế tiếp của Lam Phương là hình ảnh quê hương Nam Bộ chan hòa nắng thương yêu.

Từ vai trò của một nhiếp ảnh gia ghi lại trung thực cảnh sắc đồng quê, tâm tình của người dân miền Nam bằng nốt nhạc và ca từ, cõi nhạc Lam Phương lại mở vào những chân trời khác. Chân trời tự sự, chân chất, không cường điệu, không lãng mạn hóa người lính.

Ở thể tài nào, bằng vào tài hoa đủ lớn của mình, Lam Phương cũng đã đưa sáng tác của ông tới những thành công có tính cách khẳng định.

Nhưng, cũng như nhiều nhạc sĩ khác, tình ca vẫn là ngọn đèn nghìn nến, là “spot light” tỏa rộng, rực rỡ nỗi muộn phiền nhất, trong sự nghiệp ca khúc của ông.(4)

Sau ca khúc “Kiếp nghèo” được xây dựng trên nền tảng đời thường hoặc tâm sự cá nhân, nhiều hơn là một tình khúc, nhạc sĩ Lam Phương cho ra đời ca khúc “Duyên kiếp.” Đó là tình khúc đầu tiên, đúng nghĩa, tiêu biểu cho sự “thành công có tính cách khẳng định” tài năng của ông. Nhưng đồng thời, tự thân tình khúc ấy, ở mặt khác, cũng chính là nỗi muộn phiền rực rỡ nhất của người nhạc sĩ tài hoa này:

“Em ơi nếu mộng không thành thì sao
“Non cao đất rộng biết đâu mà tìm
“Đường đời mịt mời vạn nẻo về đâu
“Mong chờ duyên kiếp đưa lối bắc cầu



“Em ơi nhắc lại phút xưa gặp nhau
“Trên đê vắng người lúc tan chợ chiều
“Ngại ngùng mỗi lần anh đến tìm em
“Má em ửng hồng vì quá thẹn thùng.



“Em ơi nhớ chăng thuở ấy
“Mỗi khi bóng chiều xuống dần
“Em về trên quãng đường xa
“Gặp nhau dù không dám cười
“Nhìn nhau, nhìn nhau mà lòng vẫn vui.



“Em ơi phải chăng phút giây ngày ấy
“Đôi tim ước mộng bấy lâu thành lời
“Dù rằng đường đời ngăn cách tình ta
“Phút giây ban đầu mãi không phai nhòa.”

(Lam Phương, “Duyên kiếp.”)

Duyên kiếp” đã mau chóng trở thành “nỗi lòng chung” của nhiều đôi trai gái thuở đó. Thuở mà phong tục, tập quán còn trói buộc những người yêu nhau trong lễ giáo nghiêm ngặt. Tới mức độ “gặp nhau dù không dám cười” - - Tuy nhiên tác giả cũng đã rất chân thật khi ghi nhận ngay sau đấy: “Nhìn nhau, nhìn nhau mà lòng vẫn vui.”

Tôi không biết vì tính đơn giản, chân chất của giai điệu và ca từ, có phải là chìa khóa mở rộng cánh cửa thành công của ca khúc này hay không(?) Nhưng điều nên nói thêm theo tôi là, chỉ một thời gian ngắn, sau khi “Duyên kiếp” được phổ cập, đã được quần chúng mau chóng cho nó những lời hát khác.

Những ai theo dõi sinh hoạt tân nhạc của miền Nam, ở những năm cuối thập niên (19)50, đầu thập niên (19)60, hẳn còn nhớ, không phải bất cứ một ca khúc nổi tiếng nào, cũng cho được cho nó lời…hai. Từ đó, nhiều người đã đi đến kết luận, “Duyên kiếp” là một vài tình khúc mở đầu phong trào đặt lời…hai, cho những ca khúc được nhiều người yêu thích, sau này.

Tôi vẫn nghĩ, nếu định mệnh của mỗi con người, thường được dự báo qua những biến chuyển bất ngờ, ngoài dự trù của chúng ta thì, trong văn học và nghệ thuật, những báo trước ấy, cũng thường biểu hiện mơ hồ, hoặc khuất lấp đâu đó, giữa hai hàng chữ, giữa giai điệu và ca từ.

Nói như thế không có nghĩa tất cả những tình khúc đổ vỡ, bi thương của chúng ta, đều dẫn tới địa-chỉ-bất-hạnh của những người sinh thành ra chúng.

Sự khác biệt, theo thiển ý của tôi, nó nằm ở một trong hai phía của vạch phấn: Chân thật hay vay mượn, giả tạo.

Ở trường hợp Lam Phương, những tình khúc làm nao lòng người của ông, nằm bên phía chân thật của vạch phấn.

Điển hình như ca khúc “Thành phố buồn,” được Lam Phương sáng tác vào đầu thập niên (19)70. Khi đó, ông đã lập gia đình với kịch sĩ nổi tiếng Túy Hồng. Đó cũng là thời gian đời sống vật chất của ông, được kể là thong thả, ung dung nhất, với tài sản, xe cộ, luôn cả ngân khoản nhiều con số, gửi ở các ngân hàng.

Vậy mà, khi ông được người bạn đời thuở đó của ông, nhờ sáng tác một ca khúc, làm bài hát chính cho vở kịch nhan đề “Thành phố buồn,” ông đã viết:

“Thành phố nào nhớ không em?
“Nơi chúng mình tìm phút êm đềm
“Thành phố nào vừa đi đã mỏi
“Đường quanh co quyện gốc thông già
“Chiều đan tay nghe nắng chan hòa
“Nắng hôn nhẹ làm hồng môi em
“Mắt em buồn trong sương chiều..
“Anh thấy đẹp hơn ..

“Một sáng nào nhớ không em?
“Ngày chủ nhật ngày của riêng mình..
“Thành phố buồn nằm nghe khói tỏa
“Người lưa thưa chìm dưới sương mù
“Quỳ bên nhau trong góc giáo đường
“Tiếng kinh cầu dệt mộng yêu đương
“Chúa thương tình, sẽ cho mình mãi mãi gần nhau.



“Rồi từ đó vì cách xa duyên tình thêm nhạt nhòa
“Rồi từ đó chốn phong ba, em làm dâu nhà người
“Âm thầm anh tiếc thương đời,
“Đau buồn em khóc chia phôi
“Anh về gom góp kỷ niệm tìm vui.



“Thành phố buồn, lắm tơ vương
“Cơn gió chiều lạnh buốt tâm hồn
“Và con đường ngày xưa lá đổ
“Giờ không em sỏi đá u buồn
“Giờ không em hoang vắng phố phường
“Tiếng chuông chiều chậm chậm thê lương
“Tiễn đưa người quên núi đồi,
“Quên cả tình yêu!

“Quên cả tình yêu!

“Quên cả tình yêu!”

(Lam Phương, “Thành phố buồn.”)

Thành phố buồn” chỉ là một trong rất nhiều tình khúc của Lam Phương, đến nay, sau gần nửa thế kỷ, vẫn còn long lanh trong ký ức nhiều người.

Đồng thời, cũng sau gần nửa thế kỷ “Thành phố buồn” vẫn được cất lên âm thầm từ một cá nhân, như lời tỏ tình thầm lặng với kỷ niệm của chính họ. Hoặc nó được tái hiện trên sân khấu Thúy Nga Paris, dưới chói lòa ánh đèn…

Nhưng ở hoàn cảnh nào thì, những câu hỏi (mang tính tiên tri), không thể đơn giản, ngậm ngùi hơn, như:

“Thành phố nào nhớ không em?

“Nơi chúng mình tìm phút êm đềm…”

Hoặc:

“Một sáng nào nhớ không em?
“Ngày chủ nhật ngày của riêng mình..
“Thành phố buồn nằm nghe khói tỏa
“Người lưa thưa chìm dưới sương mù…”

Tuy nhiên, dù cho đó là những câu hỏi ngậm ngùi hay, những lời tự bạch, ở những năm tháng sung mãn trong sự nghiệp âm nhạc Lam Phương, chúng vẫn là những dự báo! Những lời tín hiệu sớm sủa của định mệnh dành cho con người tài hoa này.

Tôi trộm nghĩ, có thể một số người trong chúng ta, cũng từng nhận được những tín hiệu định mệnh, như vừa kể. Vấn đề là, người nhận có đọc được “thông điệp” của tín hiệu một cách sớm sủa? Hay phải đợi tới cuối đời, mới vỡ được ý và nghĩa của những báo trước ấy?

Du Tử Lê,

(Calif., tháng 11-2011).

Chú thích:

(4) Ở đây, chúng tôi không nhắc tới những tình khúc được nhạc sĩ Lam Phương (đồng thời cũng là “con tin” của những bất hạnh, tan vỡ đời thường), sáng tác sau tháng 4-1975. Số ca khúc ấy đã được dư luận ghi nhận là đỉnh cao chót vót của những rực rỡ nỗi muộn phiền, nơi ông! Bởi vì loạt bài này của chúng tôi, nằm trong chủ đề “Phác họa toàn cảnh 20 năm văn học và, nghệ thuật miền nam Việt Nam.” Những sáng tác của Lam Phương sau tháng 4-1975, chúng tôi sẽ đề cập tới trong một bài viết khác, khi có dịp.


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Mười 20183:14 CH(Xem: 247)
những con dế sớm khan, khô tiếng:/ cũng tự chôn mình theo tiếng ve.
02 Tháng Mười 20189:09 SA(Xem: 337)
có những điều to lớn tưởng không thể xẩy ra trong đời / thì, cuối cùng thượng đế đã đem tới cho mỗi chúng ta như một tặng phẩm quý giá,/ đặc biệt. riêng.
29 Tháng Tám 201812:04 CH(Xem: 632)
nỗi buồn như nhựa cây/ ẩn mình trong góc khuất
20 Tháng Tám 20189:26 SA(Xem: 733)
Góc đêm, Sài Gòn xưa, với tôi, là những con đường vắng lặng, với những ngọn đèn đường lẻ loi, cúi xuống kiếm tìm linh hồn, hay ngắm nhìn chiếc bóng chơ vơ của chính nó.
28 Tháng Bảy 201810:18 SA(Xem: 859)
nghìn năm nữa, tôi vẫn là đứa trẻ/ cần bàn tay của mẹ thuở lên năm
16 Tháng Bảy 20189:36 SA(Xem: 432)
em hãy gửi cho sông Amazon/ mùi thơm tóc em/ (luôn cả mùi thịt, da em/ những khi mới tắm)
14 Tháng Sáu 20182:51 CH(Xem: 560)
ngay đống quần áo vứt dưới chân giường / cũng không hỏi nhau / lý do nào khiến chúng bị hắt hủi?
27 Tháng Năm 201810:04 SA(Xem: 693)
"mùa hè, bạn-tôi,/ nhóm lửa sớm trên mái tóc mướt xanh phượng vĩ./ những con ve hăm hở dìu dòng sông trôi ngang không trung..."
08 Tháng Năm 201810:43 SA(Xem: 771)
chúng ta đã gặp nhau giữa lồng lộng đất / trời chữ, nghĩa/ mặc dù tôi và, bạn,/ cách gì,/ cũng đã vác trên vai/ tấm bao tải nát, nhầu nhân sinh;/ ngập ngụa máu, xương thế sự - -/ là chiếc bóng một thời // non sông thống khổ!.!
02 Tháng Năm 20189:25 SA(Xem: 554)
tôi sẽ tìm em giữa hư không/ khi thiên thu cuộn tròn trong dấu chấm.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 209)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 175)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
(Xem: 170)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
(Xem: 251)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
(Xem: 500)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
(Xem: 5407)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 647)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12040)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1476)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6158)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 403)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 490)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20315)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15140)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12693)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15957)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13998)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12466)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10462)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9701)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9823)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9032)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8610)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9832)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15046)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21448)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27237)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18722)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19835)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24055)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21771)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18179)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,953,721