Văn xuôi Vũ Khắc Khoan và, sức nặng trên vai những con chữ (Kỳ 2)

27 Tháng Mười Hai 201112:00 SA(Xem: 11653)
Văn xuôi Vũ Khắc Khoan và, sức nặng trên vai những con chữ (Kỳ 2)

 

nxhong_mthao_vkkhoan_kchinh-content-content

 

Tôi vẫn nghĩ, một trong những đặc điểm của sinh hoạt văn xuôi miền Nam, 20 năm là sự đa dạng, phong phú ở cả hai phương diện: Hình thức và nội dung.

 

Về hình thức, người ta thấy xuất hiện rất nhiều cách viết khác nhau. Nếu có những nhà văn chủ trương đi tiếp con đường của Tự Lực Văn Đoàn thời tiền chiến là chú tâm hay, nỗ lực khai thác tâm lý nhân vật tới mức chi ly, nằm gọn trong bối cảnh xã hội - - Với căn bản bố cục được xây dựng trên cốt truyện rõ ràng với những nút thắt, nút mở, tạo thành những “đỉnh điểm tâm lý” gây xúc động cho người đọc - - Thì cũng có những nhà văn viết trên những khung nền mới, với tham vọng bắt kịp đà chuyển hóa của dòng văn chương thế giới.

 

Lại nữa, nếu có những người viết một cách khó khăn, cầu kỳ, thì cũng có những người viết một cách dễ dàng, đơn giản. Đó là chưa kể, nếu có những trang văn xuôi hiển lộng thơ mộng, lãng mạn thì, cũng có những trang viết như những nhát cuốc, nhát xẻng đào xới tới phần thẳm sâu của vô thức trần trụi, dựa vào những phát hiện của khoa Phân tâm học.

 

Nói cách khác, tùy khuynh hướng, tính cách riêng của mỗi nhóm, mỗi cá nhân mà, văn xuôi miền Nam thời trước 1975, được ghi nhận là một nền văn xuôi có nhiều game màu. Nhiều độ đậm / nhạt, tối / sáng khác nhau.

 

Tuy nhiên, dù các cho nhà văn ứng hợp với xu hướng nào thì, sáng tác của họ cũng có lấy cho họ một lớp độc giả riêng. Các sân chơi có thể kế cận nhau mà, không gây nên một lầm lẫn, nhập nhằng nào.

 

Cũng nhờ sự phong phú, hào hứng vừa kể mà, cố nhà văn Mai Thảo, đã có được cho ông một kiểu (style) viết riêng. Sự ra đời của phong cách văn xuôi Mai Thảo, từng đưa đến ít nhiều phản ứng trong văn giới, nơi dư luận. Nhưng không vì thế, phong cách văn xuôi của Mai Thảo bớt ảnh hưởng tới một số nhà văn lớp sau.

 

Vẫn theo ghi nhận của cá nhân tôi, dù cho các nhà văn ở giai đoạn kể trên, viết theo xu hướng hay, kiểu cách gì thì, có dễ không một nhà văn nào cho thấy sự rõ mỗi con chữ được viết xuống của mình, đều có cho nó một sức nặng của chọn lựa cẩn trọng, như những trang văn xuôi ký tên Vũ Khắc Khoan.

 

Đọc chậm, nghiền ngẫm cõi giới văn xuôi của Vũ Khắc Khoan, tôi có cảm tưởng, trên vai mỗi con chữ của ông, thường là những vấn đề chĩu nặng nghìn cân thế sự. Đất nước.

 

Bất cứ ai, từng đọc “Thần Tháp Rùa” của Vũ Khắc Khoan, hẳn còn nhớ, tác giả vào truyện với hai câu văn rất ngắn, gọn:

 

Năm loạn đầu hậu bán thế kỷ hai mươi dương lịch, có người trẻ tuổi họ Đỗ bán ruộng bỏ vùng quê lên Kẻ Chợ trọ học.


“Đỗ vốn thuộc lớp trung nông, thường sống bằng lợi tức ít mẫu hương hỏa cha mẹ mất sớm để lại.”


Với một số chữ cực giới hạn, họ Vũ đã không chỉ giới thiệu được một cách rõ nét, dứt khoát về nguồn gốc thân thế nhân vật. Mà, ông còn xác định độ tuổi, phương tiện mưu sinh, tầng lớp xã hội; luôn cả định hướng tương lai của nhân vật: Bỏ miền quê lên “kẻ chợ” tức thủ đô để tiếp thu kiến thức.

 

Thời kiểm tác phẩm “Thần tháp rùa” được khởi công, là những năm 1953-1954. Giai đoạn chiến tranh Việt Pháp đi đến chỗ chấm dứt.

 

Phe Cộng Sản được coi là chiến thắng với biểu tượng cụ thể, sau cùng: Chiến thắng Điện Biên Phủ. Phe chiến thắng được các thế lực quốc tế chia cho một nửa Việt Nam, tính từ vĩ tuyến 17 ngược tới Ải Nam Quan. Phe thua trận, Quốc Gia, được trao phần còn lại, tính từ bên này sông Bến Hải, tới mũi cà Mâu.

 

Ở miền Bắc, thời điểm đó, theo chủ trương của nhà cầm quyền Cộng Sản Hà Nội, vấn đề giai cấp hay lý lịch mỗi cá nhân rất hệ trọng. Nó là yếu tố hay chìa khóa quyết định, mở vào tương lai huy hoàng hoặc đen tối của từng cá nhân.

 

Nhiều người hẳn chưa quên rằng, đó là thời “vàng son” của những cá nhân xuất thân từ giai cấp công, nông vô sản. Giai cấp lao động sản xuất. Họ là thành phần cốt cán, ưu tu nhất của chế độ. Do đấy, Họ là thành phần cốt cán, ưu tú nhất của chế độ. Ngược lại là thành phần trí, phú, địa hào. Những người không lao động Không sản xuất, ăn bám vào sức lao động của thành phần bần cố nông. 

 

Vì thế, họ Vũ đã cố tình cho thấy nhân vật của ông thuộc giai cấp trí thức, trung nông. Giai cấp không trực tiếp lao động sản xuất, mà “sống bằng lợi tức ít mẫu (ruộng) hương hỏa cha mẹ mất sớm để lại.”


Ngay tự khởi truyện, sự kiệm lời tới khô khốc của không gian truyện, tôi nghĩ, có thể đã làm nản lòng không ít những độc giả có thói quen tìm kiếm, chờ đợi một hứa hẹn hấp dẫn về tình tiết éo le, tâm lý khúc mắc hoặc, thơ mộng, lãng mạn của truyện… Nhưng theo tôi, tính khô khốc, đặc cứng ở phần mở vào “Thần tháp rùa,” là một thứ thời tiết cần thiết. Nhằm báo trước, một hay nhiều trận bão, không lâu sẽ ập tới.

 

Để thích hợp với không gian truyện là một hòa hợp huyễn ảo bí nhiệm giữa hiện thực xã hội và qúa khứ u linh. Đôi chỗ, tác giả cố tình dùng một số danh từ cổ, trộn lẫn với những dữ kiện, tin tức, nhân vật thời sự có thật…

 

Thí dụ, tai nạn gẫy cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn, ở hồ Hoàn Kiếm, đêm giao thừa cuối cùng, trước khi Hà Nội được bàn giao cho chính quyền Cộng sản, đã được họ Vũ khai thác, làm nền móng cho sự xuất hiện của Thần Kim Quy…

 

Phải chăng, cũng nhờ vậy mà, dọc theo đường bay của truyện, người đọc bắt gặp khá nhiều trang văn đẹp. Như thơ. Như tơ lụa. Vàng son quá khứ. 

 

Tôi cho rằng, khi họ Vũ vào truyện bằng nhân vật tên Đỗ từ quê ra thủ đô Hà Nội trọ học, tựa như ông chủ tâm chọn địa bàn thích hợp nhất, để nhân vật của ông sẽ phải đối mặt, đương đầu với những nan đề lớn, nhưng thiết thân đối với thân phận trí thức, kẻ sĩ buổi giao thời.

 

Đó là những câu hỏi mang nặng tính thế sự. Ảnh hưởng trực tiếp đến vận mạng một dân tộc, một đất nước. Như sự tương tranh đổ máu giữa hai quan điểm vô thần và hữu thần. Những người cổ súy cho quan điểm vô thần, dựa vào khẳng định của Karl Marx, quả quyết tôn giáo là một thứ thuốc phiện, cần phải triệt tiêu! Ngược lại, những người chủ trương hữu thần, cho rằng, tín ngưỡng là một trong những quyền tự do, thiêng liêng căn bản nhất của nhân loại!


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
08 Tháng Năm 201810:43 SA(Xem: 493)
chúng ta đã gặp nhau giữa lồng lộng đất / trời chữ, nghĩa/ mặc dù tôi và, bạn,/ cách gì,/ cũng đã vác trên vai/ tấm bao tải nát, nhầu nhân sinh;/ ngập ngụa máu, xương thế sự - -/ là chiếc bóng một thời // non sông thống khổ!.!
02 Tháng Năm 20189:25 SA(Xem: 230)
tôi sẽ tìm em giữa hư không/ khi thiên thu cuộn tròn trong dấu chấm.
16 Tháng Tư 201810:05 SA(Xem: 312)
"như mặt trời nằm ngoài mọi viễn vọng kính hiện đại nhất/ (những mặt trời nhân loại chưa từng được hân hạnh biết tới),/ là giấc mơ bốc khói,"
02 Tháng Tư 20189:24 SA(Xem: 543)
Thưa anh, hơn nửa thế kỷ trước, anh không chỉ là cha đẻ của “Hận Nam Quan” mà, anh còn là hình ảnh Phi Khanh trong tôi và các bạn của tôi nữa.” .
08 Tháng Ba 20182:11 CH(Xem: 543)
nuôi người: trang sách thơm / trái tim từng con chữ/ vết răng gửi trên lưng/ sang sông cùng cổ tích
19 Tháng Hai 20189:24 SA(Xem: 593)
"ký ức. sầu đông,/ thở bằng tim-kỷ-niệm./ tôi ôm và, hôn em từ phía sau./ thấy lưng buồn như dòng sông tuổi nhỏ, bị đánh cắp..."
05 Tháng Hai 20189:39 SA(Xem: 428)
những con chữ như mây,/ trên vai đời thất lạc./ lao lung những đường bay,/ tận cùng đêm: thương-lắm.
03 Tháng Giêng 20189:28 SA(Xem: 932)
mưa-tôi lạnh, rúc áo người ấm áp/ vết thương buồn, em đắp bột trăm năm./ tôi già khốc vẫn đợi, chờ chăm sóc -/ người không quên tôi bé dại vô cùng.
02 Tháng Giêng 20189:48 SA(Xem: 784)
"(rồi),cũng em / cho tôi một chân trời mới / (để) giọt lệ sẽ tìm được nhau / nghìn năm sau / dù thương, nhớ có thể đã rơi theo một chiều kích khác."
01 Tháng Giêng 20182:17 CH(Xem: 1440)
không thể biết bao giờ chúng ta được gặp lại nhau? trên quê hương, đất nước của mình?
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 93)
ở truyện ngắn cuối cùng tập truyện của mình, Đinh Phụng Tiến đã hiển lộng khả năng dựng truyện, làm chảy nước mắt người đọc một-cách-tài-ba-trong-nhói-đau-từng-khúc-ruột của cá nhân ông, trước nhất?!?
(Xem: 106)
Thời đại ngày nay là thời đại của ba dòng thác cách mạng. Từ châu Á, châu Phi đến châu Mỹ la-tinh đang sôi sục tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cái dạ dày bỏ qua mọi xu thế tất yếu này mà đòi được ăn đủ… "
(Xem: 135)
.Khi đọc tới dòng chữ cuối cùng của tác phẩm, được tác giả đặt tên là 'Hồi kết không có hậu', tôi chợt nhận ra 9 truyện ngắn trước đó, sự thực chính là 9… 'hồi' chứ không phải 9 truyện ngắn mà, 'hồi' nào cũng là 'hồi kết không…có hậu!'.
(Xem: 217)
Gấp lại tập “Ký” dầy 200 trang của họ Đinh, tôi cũng thấy tôi muốn ngỏ lời cảm ơn tác giả.
(Xem: 362)
Tôi nghĩ, thật hạnh phúc cho những độc giả của Đinh Quang Anh Thái qua tác phẩm “Ký”,
(Xem: 11703)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 919)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5748)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1272)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9831)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 73)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 228)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 19994)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14868)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12378)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15529)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13659)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12153)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10193)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9471)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9552)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8795)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8421)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9529)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14814)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21057)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 26984)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18449)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19564)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23833)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21465)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17948)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,812,028