ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

12 Tháng Sáu 201212:00 SA(Xem: 15539)
ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

 

dinh_cuong__dtl_1992_content

 

La présence dominatrice du peintre lui- même

( André Malraux- Les Voix du Silence )

 

Đã đến lúc người thi sĩ ấy phải vẽ, như người đã hằng tin chữ có khả năng gọi chữ, màu có khả năng gọi màu . Sắc màu mời gọi đến với không gian hai chiều của hội họa, nó tạo ra trong chúng ta sự gợi cảm huyền diệu, vừa thấy ngoại cảnh vừa thấy tâm hồn họa sĩ . Và ngày nay cánh cửa hội họa đã mở toang, còn lạc thú nào hơn được đắm mình trong cõi ẩn mật của sắc màu, nét cọ khi đứng trước giá vẽ, đó là một thế giới vô bờ bến…có thể trời màu xanh lá cây, bãi biển có thể hồng, thân người màu vàng tươi như Le

Christ Jaune của Gauguin, và chính Gauguin đã nói màu sắc vốn có tính cách huyền bí, cứ để cho những xúc động phát nguyên từ bản chất nó , từ sức mạnh huyền bí mà nó chứa đựng ( Gauguin- Charles Estienne-Skira ).

Sức mạnh huyền bí của màu xanh lá cây trong tranh Du Tử Lê đã cuốn hút tôi từ những bức đầu tiên, màu xanh ấy không thấy được trong thơ ông, mà chỉ nghe vang trong đêm xanh đen: những con sói cô đơn hú giữa đồi; trăng lạnh ( Niềm bí mật, gió- DTLê, 1994).

 vaichua-content-content

Để hiểu vì sao người thi sĩ ấy phải vẽ . Hình tượng ấy là của tạo hình, dù chỉ là những vệt đen, sắc , nhọn hay những chấm phá của màu đỏ tươi, vọng lại từ tiếng hú cô đơn, hay như: Đất nứt nở ra bầy quạ đỏ, câu thơ của Phạm Công Thiện cũng là tiếng hú rợn người ấy, khiến tôi nghĩ đến những thi sĩ khác nữa cùng thời với ông như Bùi Giáng, Nh. Tay Ngàn hay cả Trịnh Công Sơn được xem như thi sĩ của ca khúc… đều vẽ và vẽ rất trác tuyệt. ‘’ Người làm hội họa như một cốc nước đầy, tự nó tràn ra, muốn thành hình thể gì không biết. Cái quyết định cuối cùng của tác giả là xác nhận những hình thể đó. Hội họa có sự tình cờ ( sự tình cờ được xác định ) và có những

cái ngố của đường nét, màu sắc. Nếu ở một bức tranh tất cả màu sắc, đường nét đều vừa vặn, hợp lý, bức tranh sẽ biến thành công trình của người thợ khéo tay. Tôi thù ghét sự khéo tay. Danh từ này tự nó đã loại bỏ tính chất nghệ thuật .” ( Thảo luận, Ngôn Ngữ Mới trong Hội Họa, Sáng Tạo xuất bản 1965, Sài Gòn ). Tôi biết ông cũng như tôi, rất yêu mến người họa sĩ tài hoa mang tên Ngọc Dũng ngụ trên miền Đông Bắc này, anh đã bỏ bạn bè ra đi từ hơn mười năm nay, để lại một trong những bức tranh cuối : đôi tình nhân đi trong tuyết trắng mịt mùng.

ngua-content-content 

Và người thi sĩ ấy đã vẽ đã để lại trong tôi màu xanh lá cây, màu nguyên thuỷ mang một tính “primitive’’ độc đáo như màu xanh huyền bí trong bức Kẻ dụ rắn- Le charmeur de serpent- của Henri Rousseau. Màu xanh chiếu xuống studio tôi ghé thăm vội vàng buổi trưa, duới giàn hoa nơi khu vườn rộng của Hạnh Tuyền , tôi nhớ Tuyền nói tranh anh Lê chưa tạo được chất -matière - đắp dày nhiều mảng màu chồng lên nhau …nhưng đó chỉ là kỹ thuật. Hãy vẽ bằng cảm xúc, vẽ cho nhanh cho kịp cảm xúc của mình, hãy bỏ ra một bên những thành kiến cũ, hãy xua đuổi mọi lý thuyết, hay nói như họa sĩ bậc thầy Nguyễn Gia Trí : Giữ tâm linh trong sáng. Tâm linh người nghệ sĩ là ngọn lửa nuôi sống nghệ thuật, nuôi sống con người . ( Họa sĩ Nguyễn Gia Trí nói về sáng tạo – nhà xuất bản Văn Học 1998 ) . Đúng vậy, nghệ thuật luôn là đời sống của tâm linh, và tôi tin chắc rằng, trong tiếng thơ vô địch ( chữ của Mai Thảo) của Du Tử Lê và những cách tân sau này của những ký hiệu về dấu, làm mới thi ca ông , nay bắt gặp lại trong tranh ông những nhịp điệu ( rythme ) của tạo hình cũng rất mới không kém . Có thể ghi nhận như Frédérique Martin-Scherrer là Đọc tranh, nhìn thơ ( Lire la peinture, voir la poésie- editions imec 2004 ) , ở đó ta đọc được cả đớn đau và hạnh phúc .

 trenngonw-content-content

Và bạn tôi, ông phải vẽ thôi (tôi hay kêu ông bằng tiếng kêu thân mật) khi xem bức tranh Trên Ngọn Buồn Thánh Thót, Treo cao, ghi tháng 5-2012 trên website của Hạnh Tuyền (người bạn đời hỗ trợ Du Tử Lê không ít về việc rẽ qua thế giới hội họa, tôi nghĩ vậy) tôi như gặp lại mối đồng cảm của sự cô đơn cùng tận, và phải chăng như tiếng hát đớn đau của Billie Holiday nghe lại những ngày này, qua bản nhạc Strange Fruit, là bài thơ của Abel Meeropol viết năm 1939, với câu cuối : Đây là trái lạ lùng cay đắng – Here is a strange and bitter crop. Bằng sự đắng cay hay niềm hoan lạc của cả đời người, tranh Du Tử Lê là một tiếng nói khác, nhưng ta vẫn dễ nhìn ra, cõi thơ và cõi họa của ông là một . Một Đấng Tài Hoa .

 

Virginia, 4 June 2012

Đinh Cường

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Giêng 20233:21 CH(Xem: 74)
Nhà văn hóa Nguyễn Vỹ đã gắn bó, hoạt động năng nổ, đầy tâm huyết nên có con đường mang tên Nguyễn Vỹ!
06 Tháng Giêng 20239:23 SA(Xem: 123)
Năm 1943, Nguyễn Bính cùng Vũ Trọng Can và Tô Hoài rủ nhau làm một chuyến giang hồ từ Hà Nội vào Sài Gòn.
30 Tháng Mười Hai 20222:00 CH(Xem: 136)
Nói về chuyện mê đồ cổ thì chắc không ai bằng Vương Hồng Sển
05 Tháng Mười Hai 202210:08 SA(Xem: 162)
Có khi nào chúng ta tự đặt ra câu hỏi: đời sống văn học cần nhà phê bình để làm gì?
28 Tháng Mười 202211:40 SA(Xem: 335)
làm thơ mà không có chất liệu sống, thì khác gì muốn nấu cơm nhưng hết gạo
15 Tháng Mười 20224:05 CH(Xem: 396)
Sau 1954, tôi sống nhiều năm ở Hà Nội, nhưng lúc này tôi lại biết một ông Lưu Trọng Lư khác:
10 Tháng Mười 202210:37 SA(Xem: 514)
Trần Tuấn Kiệt là một nhà thơ lớn. Không chỉ vì anh từng hai lần đoạt giải Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Toàn quốc (VNCH) - thường được gọi là “Giải thưởng Tổng Thống” vì do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu khởi xướng thành lập năm 1967. Trần Tuấn Kiệt đoạt Giải nhất bộ môn Thơ năm 1967 - 1969,
24 Tháng Chín 20229:49 SA(Xem: 485)
Đêm Việt Bắc vào mùa đông rất lạnh. Cái lạnh của rừng nguyên sinh không giống bất cứ cái lạnh nào.
21 Tháng Chín 20225:38 CH(Xem: 402)
Lúc sinh thời, Phạm Duy rất tâm đắc tác phẩm “Thuyền viễn xứ” mà ông phổ nhạc từ bài thơ của một thi sĩ ẩn danh - bút danh Huyền Chi.
17 Tháng Chín 20221:40 CH(Xem: 504)
Khi một nhà thơ rời bỏ chúng ta, người đó mang theo tuốt tuột những bài thơ chưa được viết ra.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5462)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 8072)
Họ Phạm còn được nhìn nhận là người khai sáng môn Thể dục Khí công Hoàng Hạc, ở miền nam California.
(Xem: 1096)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 4220)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15811)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 9719)
Du Tử Lê, quả nhiên vẫn là một nhà thơ hiếm hoi. Anh vẫn một mình một cõi. Đó là một điều đặc biệt. Và đối với một thi sĩ, thì đó là một sự thành công.
(Xem: 9934)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 4379)
Thi ca lan tỏa không chỉ trong từng ngóc ngách của căn nhà ông ở
(Xem: 251)
Họ Lê viết ra với tất cả thành thực, không mầu mè, không dùng ngôn ngữ để lòe đời. Tôi cho đó là tấm lòng tử tế của Du Tử Lê đối với chữ nghĩa.
(Xem: 9430)
Tuy không phải làm bất cứ công việc nào trong nhà, nhưng Bố tôi bận lắm.
(Xem: 15563)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 5102)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 5254)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5721)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5913)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 26256)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20258)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17837)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 21365)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 19114)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17911)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 15321)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 14400)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14598)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13592)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 13092)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 20275)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27577)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
924,813