ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

12 Tháng Sáu 201212:00 SA(Xem: 13743)
ĐINH CƯỜNG - Đã Đến Lúc Người Thi Sĩ Ấy Phải Vẽ

 

dinh_cuong__dtl_1992_content

 

La présence dominatrice du peintre lui- même

( André Malraux- Les Voix du Silence )

 

Đã đến lúc người thi sĩ ấy phải vẽ, như người đã hằng tin chữ có khả năng gọi chữ, màu có khả năng gọi màu . Sắc màu mời gọi đến với không gian hai chiều của hội họa, nó tạo ra trong chúng ta sự gợi cảm huyền diệu, vừa thấy ngoại cảnh vừa thấy tâm hồn họa sĩ . Và ngày nay cánh cửa hội họa đã mở toang, còn lạc thú nào hơn được đắm mình trong cõi ẩn mật của sắc màu, nét cọ khi đứng trước giá vẽ, đó là một thế giới vô bờ bến…có thể trời màu xanh lá cây, bãi biển có thể hồng, thân người màu vàng tươi như Le

Christ Jaune của Gauguin, và chính Gauguin đã nói màu sắc vốn có tính cách huyền bí, cứ để cho những xúc động phát nguyên từ bản chất nó , từ sức mạnh huyền bí mà nó chứa đựng ( Gauguin- Charles Estienne-Skira ).

Sức mạnh huyền bí của màu xanh lá cây trong tranh Du Tử Lê đã cuốn hút tôi từ những bức đầu tiên, màu xanh ấy không thấy được trong thơ ông, mà chỉ nghe vang trong đêm xanh đen: những con sói cô đơn hú giữa đồi; trăng lạnh ( Niềm bí mật, gió- DTLê, 1994).

 vaichua-content-content

Để hiểu vì sao người thi sĩ ấy phải vẽ . Hình tượng ấy là của tạo hình, dù chỉ là những vệt đen, sắc , nhọn hay những chấm phá của màu đỏ tươi, vọng lại từ tiếng hú cô đơn, hay như: Đất nứt nở ra bầy quạ đỏ, câu thơ của Phạm Công Thiện cũng là tiếng hú rợn người ấy, khiến tôi nghĩ đến những thi sĩ khác nữa cùng thời với ông như Bùi Giáng, Nh. Tay Ngàn hay cả Trịnh Công Sơn được xem như thi sĩ của ca khúc… đều vẽ và vẽ rất trác tuyệt. ‘’ Người làm hội họa như một cốc nước đầy, tự nó tràn ra, muốn thành hình thể gì không biết. Cái quyết định cuối cùng của tác giả là xác nhận những hình thể đó. Hội họa có sự tình cờ ( sự tình cờ được xác định ) và có những

cái ngố của đường nét, màu sắc. Nếu ở một bức tranh tất cả màu sắc, đường nét đều vừa vặn, hợp lý, bức tranh sẽ biến thành công trình của người thợ khéo tay. Tôi thù ghét sự khéo tay. Danh từ này tự nó đã loại bỏ tính chất nghệ thuật .” ( Thảo luận, Ngôn Ngữ Mới trong Hội Họa, Sáng Tạo xuất bản 1965, Sài Gòn ). Tôi biết ông cũng như tôi, rất yêu mến người họa sĩ tài hoa mang tên Ngọc Dũng ngụ trên miền Đông Bắc này, anh đã bỏ bạn bè ra đi từ hơn mười năm nay, để lại một trong những bức tranh cuối : đôi tình nhân đi trong tuyết trắng mịt mùng.

ngua-content-content 

Và người thi sĩ ấy đã vẽ đã để lại trong tôi màu xanh lá cây, màu nguyên thuỷ mang một tính “primitive’’ độc đáo như màu xanh huyền bí trong bức Kẻ dụ rắn- Le charmeur de serpent- của Henri Rousseau. Màu xanh chiếu xuống studio tôi ghé thăm vội vàng buổi trưa, duới giàn hoa nơi khu vườn rộng của Hạnh Tuyền , tôi nhớ Tuyền nói tranh anh Lê chưa tạo được chất -matière - đắp dày nhiều mảng màu chồng lên nhau …nhưng đó chỉ là kỹ thuật. Hãy vẽ bằng cảm xúc, vẽ cho nhanh cho kịp cảm xúc của mình, hãy bỏ ra một bên những thành kiến cũ, hãy xua đuổi mọi lý thuyết, hay nói như họa sĩ bậc thầy Nguyễn Gia Trí : Giữ tâm linh trong sáng. Tâm linh người nghệ sĩ là ngọn lửa nuôi sống nghệ thuật, nuôi sống con người . ( Họa sĩ Nguyễn Gia Trí nói về sáng tạo – nhà xuất bản Văn Học 1998 ) . Đúng vậy, nghệ thuật luôn là đời sống của tâm linh, và tôi tin chắc rằng, trong tiếng thơ vô địch ( chữ của Mai Thảo) của Du Tử Lê và những cách tân sau này của những ký hiệu về dấu, làm mới thi ca ông , nay bắt gặp lại trong tranh ông những nhịp điệu ( rythme ) của tạo hình cũng rất mới không kém . Có thể ghi nhận như Frédérique Martin-Scherrer là Đọc tranh, nhìn thơ ( Lire la peinture, voir la poésie- editions imec 2004 ) , ở đó ta đọc được cả đớn đau và hạnh phúc .

 trenngonw-content-content

Và bạn tôi, ông phải vẽ thôi (tôi hay kêu ông bằng tiếng kêu thân mật) khi xem bức tranh Trên Ngọn Buồn Thánh Thót, Treo cao, ghi tháng 5-2012 trên website của Hạnh Tuyền (người bạn đời hỗ trợ Du Tử Lê không ít về việc rẽ qua thế giới hội họa, tôi nghĩ vậy) tôi như gặp lại mối đồng cảm của sự cô đơn cùng tận, và phải chăng như tiếng hát đớn đau của Billie Holiday nghe lại những ngày này, qua bản nhạc Strange Fruit, là bài thơ của Abel Meeropol viết năm 1939, với câu cuối : Đây là trái lạ lùng cay đắng – Here is a strange and bitter crop. Bằng sự đắng cay hay niềm hoan lạc của cả đời người, tranh Du Tử Lê là một tiếng nói khác, nhưng ta vẫn dễ nhìn ra, cõi thơ và cõi họa của ông là một . Một Đấng Tài Hoa .

 

Virginia, 4 June 2012

Đinh Cường

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
13 Tháng Hai 20199:55 SA(Xem: 108)
Nói tới Phan Ni Tấn người ta chỉ biết anh đàn hát, thơ thẩn. Nay bỗng dưng anh… trở mặt in ra một cuốn mà anh gọi là “tập truyện”, dày ngót nghét 200 trang, gồm tới 36 bài viết.
31 Tháng Giêng 20191:04 CH(Xem: 213)
Tin nhà thơ Nguyên Sa mất đến với tôi thật đột ngột
28 Tháng Giêng 201910:17 SA(Xem: 216)
Sự gặp gỡ giữa 2 tài năng điêu khắc Tây Ban Nha Josep Maria Subirachs và Việt Nam Lê Ngọc Huệ trong cùng một đề tài về Thiên Chúa.
12 Tháng Giêng 20196:09 SA(Xem: 294)
Debris of Debris, tiểu thuyết của Vĩnh Quyền viết bằng Anh ngữ tại Việt Nam, xuất bản tại Mỹ (ĐH Saint Benedict, Minnesota, 2009), tại Anh (Austin Macauley, London, 2014) là một cách làm mới đời sống văn học Việt Nam.
08 Tháng Giêng 20193:21 CH(Xem: 232)
Nhân ngày giỗ của ông trong Tháng Tám này, hãy bùi ngùi tìm lại ca khúc Phạm Đình Chương. Để nhớ ông, và quê hương.
19 Tháng Mười Hai 20182:11 CH(Xem: 442)
Tại sao đi định cư ở Mỹ vào lúc tuổi đã già và xã hội Việt Nam đã mở cửa?
17 Tháng Mười Hai 20189:21 SA(Xem: 236)
Nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Hoàng Hạc Khí Công (2006-2016), anh Phạm Gia Cổn gợi ý tôi viết bài cho đặc san kỷ niệm.
12 Tháng Mười Hai 201810:34 SA(Xem: 257)
Doãn Quốc Sỹ vẫn là người tự do, khi đứng giữa sự độc ác mà vẫn giữ cho tâm mình được thơm lành, giữ cho lòng mình không oán hận, giữ cho tiếng nhạc thiều vang dậy trong tim…
10 Tháng Mười Hai 20189:52 SA(Xem: 251)
“Năm tháng vẫn như nụ cười trong mộng” là một câu thơ của Thầy Tuệ Sỹ mà tôi cứ đọc đi đọc lại mãi trên những chuyến phiêu bạt, giang hồ khắp đó đây.
04 Tháng Mười Hai 20181:25 CH(Xem: 180)
Tự nghìn xưa thi ca và âm nhạc đã thể hiện tiếng nói mang niềm rung cảm dạt dào, sâu đậm của con tim.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 66)
Nói cách khác, theo tôi, Vĩnh Quyền nhà văn đã vượt trên chính mình. Điều không dễ với khá nhiều người cầm bút, còn lại.
(Xem: 85)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 173)
Trước những tan nát chiến tranh, thất lạc dĩ vãng và hoang mang trước tương lai
(Xem: 380)
Thiên nhiên trong thế giới thi ca Bùi Giáng là một thứ thiên nhiên được vẽ ra bởi lý trí và tiềm thức ấu thơ,
(Xem: 347)
Bùi Giáng là một trong những thi nhân cách biệt với đám đông.
(Xem: 620)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5936)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 1209)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12404)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 258)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 735)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 768)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20645)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15426)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 13057)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16291)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14359)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12800)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10742)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9918)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 10068)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9226)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8809)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 10171)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15301)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21778)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27486)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18966)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 20092)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24289)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 22082)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18473)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,063,477