Vũ Hối

20 Tháng Tám 201212:00 SA(Xem: 18986)
Vũ Hối



Một bằng chứng bất công của Thượng Đế hay, kết quả sau cùng của một hiến tặng cuộc đời cho văn học, nghệ thuật: V Hối


Nếu phải trưng dẫn một bằng chứng về sự bất công của Thượng Đế, hiểu theo nghĩa ngài đã lãng quên biết bao con người, để dành quá nhiều vinh quang, chói lọi cho một người - thì, Vũ Hối, là một bằng chứng cụ thể, tiêu biểu.


Nói thế, không có nghĩa khi Thượng Đế chọn họ Vũ làm “Kẻ Thừa Sai Văn Học Nghệ Thuật” cho cuộc đời, cho con người, thì, họ Vũ đã không phải trả bất cứ một giá nào cho những chói lòa ông nhận được. Mà, trái lại.


Vâng! Trái lại. Họ Vũ đã ném hết thân, tâm, hiến tặng trọn vẹn cuộc đời mình cho cuộc trường chinh văn học và nghệ thuật lao lung, dằn, xóc kia, để có ngày hôm nay.


Trước nhất, tài năng và những vinh quang mà người đàn ông mang tên Vũ Hối, bị nhìn ngắm như một “bằng chứng cụ thể” về sự ưu ái đặc biệt từ Thượng Đế, sinh ngày 22 tháng 11 năm 1932 tại Quảng Nam.
Ông là bào đệ của nhà văn kiêm giáo sư Vũ Ký.


Năm 1963, ông đoạt giải khôi nguyên Hội Họa Quốc Tế tại Hoa Kỳ. Tháng 11 năm 1994, trong Đại Hội Mỹ Thuật Thế Giới, tổ chức tại thành phố Atlanta, Georgia, ông được vinh danh là Họa Sĩ Sáng Tạo Nghệ Thuật, bằng vào công trình sáng lập Trường phái Luân Vũ Họa/Paintings in Motion và Trường phái “Thư Họa/Handwriting-Painting.”


Trước đấy, tự thập niên 50, tên tuổi của ông đã được văn giới biết tới qua những thi phẩm như “Mùa Giao Cảm,” xuất bản năm 1958; “Vần Thơ Màu Trắng,” được phiên dịch qua Pháp ngữ và Anh ngữ; “Hợp Tấu Thi Tuyển,” nhiều tác giả, do nhà Nhân Loại xuất bản năm 1969, cùng một số thi phẩm khác, viết sau biến cố tháng 4, 1975.

Cũng từ thập niên 50, hay trên nửa thế kỷ, thơ của Vũ Hối đã được hai nhạc sĩ tiền chiến, nổi tiếng như cố nhạc sĩ Lê Thương, Đức Quỳnh phổ nhạc. Đó là các ca khúc mang tên “Lời Ru Của Mẹ” và, “Bức Tranh Xứ Huế.”


Gần nhất, cơ sở Nhật Trường Productions cũng mới phát hành một dĩa nhạc đặc biệt, mang tên “Vũ Hối, và Thơ Nhạc Trong Tranh” với 7 ca khúc phổ từ thơ họ Vũ bởi những nhạc sĩ nổi tiếng từ thời tiền chiến, cũng như hiện tại. Đó là nhạc sĩ Đức Quỳnh, Viễn Châu, Song Ngọc, Trần Thiện Thanh, Nguyễn Hữu Tân, và, ba thi phẩm được diễn ngâm bởi Thanh Toàn, Hồng Vân, Hà Phương.


Ngay ở bộ môn nhiếp ảnh nghệ thuật, Vũ Hối cũng là hội viên chính thức của hai hội ảnh nổi tiếng thế giới là hội PSA và ICS...


Ở mặt nào, từ hội họa qua tới thi ca, từ Thư Họa, Luân Vũ Họa, qua tới bộ môn nhiếp ảnh nghệ thuật, Vũ Hối cũng cho thấy khả năng sáng tạo của ông, được tẩy tới cực cao nhất của mầu sắc, chữ nghĩa và ánh sáng đường nét.


Khi những kênh, mạch nghệ thuật đi ra từ trái tim và tài năng Vũ Hối, tới điểm cực đại, dường chúng đã nhập dòng - đã là một - đã một khoảng cách, một lằn ranh phân biệt nào giữa các bộ môn.


Nhà thơ Hà Huyền Chi trong một bài viết về Vũ Hối, đã rất tinh tế khi nhấn mạnh: “Chữ và thơ (Vũ Hối) tươm mật trên từng tuyến màu giao hưởng, làm thành một cõi riêng ở tranh-thơ Vũ Hối.”


“Nét cọ khoác cho thơ chiếc áo gấm thất thể làm sinh động hồn chữ, khiến bùng chuyển men thơ. Thi trung hữu họa mà cũng là họa tàng thi tứ. 'Người Họa' và 'Người Thơ' nhập điệu để cùng bay bổng trong tình tự văn chương. Thư Họa (viết mà như họa) - một khai phá chấn động mở ra chân trời mới: tranh-thơ.”


Ở một đoạn khác, vào sâu hơn trường phái “thư họa” mang tên Vũ Hối, Nhà thơ Hà Huyền Chi ghi nhận:


“‘Chữ’ không thể vẽ lại. Dầu muốn! Mỗi chữ đã là một bức họa, một biểu tỏ độc đáo đã một lần soi mặt trên dòng thưởng ngoạn. Một lần!


“Vũ Hối, người thứ nhất đã làm nổi bật đặc thù chữ Quốc Ngữ.


“Rồi ra nhân loại sẽ phải ghen với chúng ta về những dấu có trăng liềm, câu liêm, có chim bay, có giọt sương long lanh, có hạt lệ ngậm ngùi, có mưa rơi và lá rụng...


“Ta có quyền hãnh diện vì chữ Việt qua nét thư họa có một không hai của Vũ Tiên Sinh đã được mọi người thán phục...”


Tới hôm nay, có dễ người ta khó có thể kể hết những ghi nhận của văn giới, về đời thơ Vũ Hối, sau hơn nửa thế kỷ hưng phấn, suy trầm theo mệnh nước... Tuy nhiên, chỉ với một cảm nhận chân thực, đầy cảm tính sau đây, trích từ một bài viết của nhà văn Trần Hoài Thư, sau khi tác giả này, được nghe chính họ Vũ, diễn đọc bài thơ “Em Là Pho Tượng” của mình:


“Anh Vũ Hối, người họa sĩ, người thơ, người tù, người lưu vong, đứng yên, cứ đọc, cứ dừng lại để nhắm mắt, nuốt thêm khối gì nghèn nghẹn và tiếp tục đọc. Một người nghệ sĩ là thế. Tôi xin anh tha lỗi vì tôi chưa bao giờ thuộc thơ anh, nhưng tôi biết kể từ đây, tôi sẽ mang hoài hình ảnh một người thơ gánh trên vai chiếc thập tự giá.


“Chỉ có tôi, thì không xứng đáng gì để làm mấy bài thơ vớ vẩn.


“Thơ tôi đã đọc trên bục. Tô đứng dậy quay về phía người vỗ tay, cúi đầu chào. Nhưng tôi nghĩ là thơ tôi sẽ phải vứt hết vào sọt rác, nếu không diễn tả hết đôi mắt nai ngoan của em bé đang tìm về dưới pho tượng để học bài đêm nay.”


Vừa qua là nhận định của những người cầm bút nổi tiếng tự hôm qua và hôm nay. Nhưng trước một Vũ Hối, một cá nhân tượng trưng cho sự nhập dòng, cùng lúc nhiều chiều kích, nhiều kênh, mạch văn học nghệ thuật khác biệt, mỗi nhận định của một tác giả, dù sâu sắc, tinh tế tới đâu, cũng chỉ có thể chạm dụng tới một hoặc hai bản sắc của con người phức-trùng-bản-ngã này.


Vậy, tại sao chúng ta không thử lắng nghe họ Vũ nói về chính mình. Dù cho ông cũng chỉ đề cập tới vài kênh, mạch thẳm sâu của tâm hồn và chiều, kích tài năng ông...


Nhưng, chút ít, nó cũng là tiếng nói chính thức, ngọn lửa tinh tuyền, cháy lên từ một thân, tâm đã ăn ở liên lụy trên nửa thế kỷ với văn học và nghệ thuật Việt Nam, như sự ăn ở, hay tấm lòng thủy chung của một con người, sinh ra và chọn ở, cuối cùng, với khí thiêng quê hương, đất nước.


Ở phút nói thật - hiểu theo nghĩa nói với chính mình, con người được Thượng Đế chọn, như một biểu tượng vinh quang nhiều mặt - (dĩ nhiên, vinh quang kia, chói lòa nọ, sẽ không thể đến với họ Vũ, nếu họ Vũ ném cả thân, tâm, hiến tặng trọn cuộc đời mình cho văn học nghệ thuật) đã tâm sự như sau:


“Báo chí, các nhà phê bình nghệ thuật, các đài truyền hình thường vẫn hỏi tôi (...) là tôi vẽ theo đường lối nào, họa phái nào, công thức nào? Tôi xin thưa là không theo một công thức nào cả, tôi vẽ tùy theo trực giác sáng tạo của nhà nghệ sĩ cảm thông với đề tài bằng một tâm thức thần cảm đột xuất (illumination spontanée) mà thôi. Và riêng tôi, quan niệm vẽ tranh mà còn chăm chú tuân theo họa phái nào, trường phái nào, công thức này nọ thì đâu còn là nghệ thuật sáng tạo, tự do sáng tạo. Đó chỉ là máy móc, vô sắc, vô thức của sinh vật vô cảm xúc.


“Cũng như tôi làm thơ vậy, chữ tôi viết vậy, nó trào ra như nguồn suối của tâm tư, dồn nén sau bao áp lực ẩn ức vì tâm trí, nghệ thuật bị ngục tù trong chế độ vô nhân từ nhiều năm, tháng rã rời...”

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Tám 202012:00 SA(Xem: 7220)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
31 Tháng Bảy 20209:56 SA(Xem: 2277)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
11 Tháng Bảy 202012:00 SA(Xem: 15370)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
06 Tháng Bảy 202012:00 SA(Xem: 9606)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
06 Tháng Sáu 20203:30 CH(Xem: 702)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
11 Tháng Ba 202012:00 SA(Xem: 6625)
họ không chỉ là những viên gạch lót đường mà họ còn là những con én lẻ loi, tin rằng trong hoàn cảnh nào thì, mùa xuân rồi cũng sẽ tới.
28 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 17130)
Với tiêu chí tự đặt cho mình: “Nhạc phải cho hay, lời phải cho đẹp và ý nghĩa;” Từ Công Phụng đã đem đến cho giới thưởng ngoạn những tình khúc sang cả, mượt mà từ nhạc tới lời.
27 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 7797)
Nhân cách kẻ sĩ miền Nam của nhà văn Bình Nguyên Lộc, phần nào rửa được những vết nhơ của thiểu số người cầm bút miền Nam, ngay sau biến cố tháng 4-1975
10 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 31115)
Mặc dù, mỗi chúng ta, hằng ngày, bất cứ lúc nào, ở đâu, cũng có thể gọi được, tự làm lấy cho mình một ly cà phê sữa đá. Chỉ riêng Anh thì không. Chẳng bao giờ, chẳng bao giờ, nữa!
01 Tháng Giêng 202012:00 SA(Xem: 8266)
Mùa xuân đồng nghĩa với sự hồi sinh của tất cả mọi đọt, mầm. Từ đó, tin yêu, hy vọng lấp lánh khắp cùng trời đất.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 7220)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2276)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15370)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9606)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 702)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 8732)
Có dễ một triệu năm, hay một triệu năm lẽ, tôi gặp. Không phải dáng núi. Dáng núi vòi vọi cao, ngất ngưỡng, ảm đạm, nghiêm minh.
(Xem: 928)
Anh Lê, những gì anh đã cho em, đã thương em, tấm lòng đó còn mãi mãi.
(Xem: 361)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách. Tên sao người vậy. Anh đã sống và viết đến những giây phút cuối cùng.
(Xem: 1596)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 424)
Hôm 13-8-2016, Du Tử Lê từ Mỹ trở về Huế, xứ sở mà nhà thơ đã có dịp nhiều lần ghé đến trong hàng chục năm trước.
(Xem: 12052)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1439)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2495)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2944)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2847)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22696)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17169)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14878)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18163)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16096)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14664)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12448)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11431)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11525)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10759)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10467)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17249)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24082)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29057)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20570)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21938)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25611)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24498)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20689)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,655,968