ĐINH CƯỜNG - Nguyễn Trọng Khôi Và Những Viên Đá Cuội

19 Tháng Ba 201312:00 SA(Xem: 5709)
ĐINH CƯỜNG - Nguyễn Trọng Khôi Và Những Viên Đá Cuội

Tôi biết vì sao anh vẽ ly thuỷ tinh
vẽ những viên cuội như có linh hồn 


Là lời ghi khi nghe khúc requiem buồn anh làm khóc bạn, nhà thơ Nguyễn Tôn Nhan, mất vào một ngày giáp tết, cũng là thời gian anh vẽ những phác hoạ chân dung bạn bè bằng bút chì rất tới. Rồi tháng vừa qua chúng tôi có cuộc bày tranh chung ( phòng tranh mùa xuân Đinh Cường - Nguyễn trọng Khôi- Trương Vũ tại Arlington Gallery, Virginia từ 1 đến 24-4-2011 ), có thời gian gần gủi nhau hơn, ôn lại nhiều kỷ niệm và hiểu thêm nhiều tâm tư khi vẽ tranh ...tôi đặc biệt yêu thích những viên đá cuội trong tranh anh.

nguyentrongkhoi_01-content
Tranh Nguyễn Trọng Khôi

Trước bức tranh, dù chỉ là những viên đá cuội vô tri, có thể gọi là tĩnh vật yếu tố nghệ thuật là trên hết trong đó có sự xúc động. Mỗi người đều có xúc động riêng, riêng xúc động thẩm mỹ đòi hỏi ở chuyên môn, những kinh nghiệm gần gủi với thế giới nghệ thuật tạo hình, như người sành về đồ cổ có thể sờ mó vào chất men mà nghiệm ra đồ giả hay đồ thật. Và như vậy tôi nhìn ra những viên đá cuội là thật trong cảm xúc nghệ thuật, như mang một linh hồn trong tranh Khôi. Bức tranh tự nó hoàn chỉnh với tất cả ý tưởng …“Ý tưởng đẹp mà vẽ không tới chỉ để người ta ghê sợ và coi rẽ ý tưởng của anh mà thôi “ Répine đã phát biểu như vậy (Thái bá Vân- Rêpin 1884-1930, Hội hoạ sĩ triển lãm lưu động Nga, nhà xuất bản mỹ thuật Hà Nội 1988, trang75). 

Khôi kể có hai ý kiến mà Khôi nhớ mãi, một của Nguyễn Trung nhận xét về tranh anh: không có không khí từ khi quen Nguyễn Trung vào năm 1967 và một của Văn Cao : mang tính văn học quá khi Văn Cao đứng trước tranh anh trong cuộc triển lãm mỹ thuật toàn quốc ở Hà Nội sau năm 1975. Cái không khí trong tranh Nguyễn Trung thấp thoáng trong tranh Nguyễn trọng Khôi ở những năm đầu sáng tác của anh để rồi …“ Thú thật tôi phải mất hơn sáu năm để thoát ra khỏi Nguyễn Trung. Những nét loé sáng trong tranh Nguyễn Trung, những khe những kẹt trong tâm thức trong tranh Nguyễn Trung quả đã là những phác giác lớn …Tôi nói phải mất sáu bẩy năm mới thoát khỏi bởi lúc vẽ ngay từ dáng người phụ nữ, hay nói chi tiết hơn cái móng tay thôi, khi nhìn lại bỗng thấy Nguyễn Trung lấp ló ở đâu đó.” ( Đối diện với họa sĩ Nguyễn trọng Khôi : Vẽ là hạnh phúc – Hoa thịnh Đốn Việt Báo số 874, ngày 31 tháng 5 năm 2002 ). Ý kiến của Văn Cao cũng rất chính xác, làm nhớ câu phát biểu của Tô thuỳ Yên: “ Hội họa như các ngành nghệ thuật khác có nhiệm vụ biểu hiện đời sống nhưng khác văn chương ở chỗ không trở lại đời sống, bao trùm nó và sửa đổi nó. Hội hoạ mang đời sống được biểu hiện lên một siêu-đời-sống (surmonde)…Phải coi hội họa là một thực thể tự nó, nó đã có đầy đủ ý nghĩa, đừng gán cho nó ý nghĩa nào khác và biến nó một cách oan uổng thành một minh họa cho triết học, một tuỳ thuộc của triết học …” ( Thảo -luận – Ngôn ngữ mới trong hội họa –trang 84 , nhà xuất bản Sáng Tạo 1965).

nguyentrongkhoi_02-content

Tranh Nguyễn Trọng Khôi

Kể từ Cánh đồng, sơn dầu trên bố 33x39 in, 1983 tham dự triển lãm Mỹ thuật đương đại Việt Nam ở Hoa Kỳ ở Việt Nam, cuộc triển lãm lớn qua nhiều tiểu bang trên nước Mỹ mang tên An Ocean Apart (Nghìn trùng xa cách ) Nguyễn trọng Khôi đã có nhiều tìm tòi mới trong đề tài và bút pháp, những uớc lệ thời cũ đã mất dần để đến gần với hội họa thế giới hiện đại hơn. 

Hỏi Khôi về những suy nghiệm mới, Khôi nói là sáng tác thấy dễ dàng hơn xưa, không còn băn khoăn quá lắm, vì như anh đã chợt tìm ra cho mình một hướng đi: “ Tôi chợt nghiệm ra rằng, trường phái chẳng qua là một sự định đặt của các nhà phê bình. Tôi tin rằng khi Picasso, Chagall, Salvado Dali, Braque và gần đây là Bacon …khi vẽ họ không định rằng họ sẽ vẽ theo một ước lệ nào đó …sự chọn lựa của tôi về cái gọi là Trường phái Hiện Thực Huyền Ảo – Réalisme Fantastique -chẳng qua là một quá trình làm việc, tôi có một cái nhìn ở một góc độ riêng tư thành ra một đặc tính thế thôi. Cái đặc tính đó là nhìn nhận Vô thể trong Hữu thể. ”Những viên cuội, những quyển sách cũ, ly thuỷ tinh, những lọ gốm Lý Trần …từ vật vô tri đã được Nguyễn trọng Khôi phà lên hơi ấm nồng nàn cũng như Cézanne ( hoạ sĩ Pháp 1839-1906) đã làm cho những quả táo, những tách trà trở nên bất tử trong tranh tĩnh vật như ông đã nhìn thấy chúng từ bên trong. Và còn gì mê hoặc khi nhìn những tranh tĩnh vật của Giorgio Morandi ( họa sĩ Ý 1890-1964) tưởng chừng như rất giản dị với chai lọ, nhũng chiếc phễu, những viên gạch quanh ông nơi gian bếp mà rất thơ mộng rất mới …

nguyentrongkhoi_03-content

Tranh Nguyễn Trọng Khôi

Tôi mang giày từ chín giờ sáng đến chín giờ tối mới cởi ra , Khôi hay nói vậy, có nghĩa là loay hoay làm việc này việc khác không ngưng nghỉ trong ngày, không kể những ngày đi làm. Khôi nhiều tài, viết nhiều ca khúc, hát hay, rành về computer …và là người ngoan đạo cùng chị Mai người vợ mà Khôi yêu quý. Biết đâu, Boston, cái thành phố cổ kính có nhiều tượng đồng của nhà điêu khắc người Anh nổi tiếng Henry Moore, sẽ nuôi dưỡng người họa sĩ Việt Nam bền gan trì chí làm việc, sau này sẽ được nhắc nhở tới …như Yves Tanguy, họa sĩ Pháp, đã lang bạt qua đất Mỹ, cũng trôi dạt về vùng này, thành công dân Mỹ những năm 1940, sống biệt lập trong một nông trại tại Connecticut, trở thành một họa sĩ siêu thực có tên trong lịch sử hội họa thế giới hiện đại. Với Nguyễn Trọng Khôi vẽ là hạnh phúc, trong đó có những viên cuội anh tìm thấy, mà khi ngắm nhìn chúng tôi như nhớ lại cả tuổi ấu thơ tôi, ngồi lượm chơi những viên sỏi trắng trong sân nhà thờ./. 

Virginia, 12 May 2011
 

- Nguyễn Trọng Khôi sinh năm 1947 tại Vĩnh Phú, Bắc Việt Nam
- Tốt nghiệp trường Mỹ Nghệ Thực Hành Gia Định ( có học với giáo sư Vũ thị Ngà, hiện ở tại San José, California )
- Tốt nghiệp trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định ( hai năm đầu học điêu khắc với G.S Nguyễn Văn Mậu ,sau đổi qua hội họa, có học với giáo sư Trương thị Thịnh, hiện ở tại San José, California)
- Qua Mỹ từ năm 1988, đoàn tụ gia đình
- Hiện sống tại Waltham, Boston, Massachusetts 
Đinh Cường

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
13 Tháng Mười Một 20189:20 SA(Xem: 21)
Trong số những tên tuổi ngời sáng đó, tôi chú ý đến Hoàng Lộc
05 Tháng Mười Một 20189:47 SA(Xem: 139)
Ngoài sự khiêm cung ra, tôi đoán ông cũng muốn bày tỏ lòng yêu mến ngôi trường mà ông đã sống trong đó gần 5 năm như một sinh viên bình thường.
03 Tháng Mười Một 20189:33 SA(Xem: 72)
Trần Doãn Nho, tôi không biết gì nhiều về anh, ngoại trừ những truyện ngắn trên Văn đọc được trước năm 75. Và chỉ biết mang máng anh đã từng là nhà giáo như chúng tôi.
22 Tháng Mười 201812:58 CH(Xem: 168)
Cá nhân, tôi muốn mượn câu thơ trên của cụ Nguyễn Du, để chỉ cõi-giới thi ca, một người tên: Thanh Thảo
16 Tháng Mười 20189:43 SA(Xem: 167)
Bây giờ còn có người mà kể lại (chuyện Tao Đàn); mai đây không biết còn kể lại với ai?
09 Tháng Mười 20183:43 CH(Xem: 590)
Con đường anh đi đã thành đường, mới hơn những gì mới nhất trong tiến trình thơ ca Việt Nam.
01 Tháng Mười 20189:55 SA(Xem: 125)
Khoa Hữu được bạn đọc hải ngoại yêu mến suốt mười năm nay
24 Tháng Chín 201810:24 SA(Xem: 226)
Chúng ta là ai, chúng ta sẽ làm gì? Sách của Thái gửi những câu hỏi đó, ngay khi bạn nhắm mắt lại.
29 Tháng Tám 20184:03 CH(Xem: 731)
Ông Tô Thùy Yên! Giá Thượng Đế mà biết được trong vô vàn chúng sinh có những đứa sống đầy ý thức như thế
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 18986)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22131)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21980)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20131)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 365)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 226)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5490)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 717)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12073)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1528)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 459)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 532)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20376)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15191)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12755)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16011)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14048)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12510)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10497)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9726)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9859)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9058)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8638)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9908)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15080)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21498)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27281)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18764)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19869)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24091)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21838)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18223)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,973,674