Tính…“tự thán” trong ca khúc Lâm Tuyền

16 Tháng Năm 201312:00 SA(Xem: 5140)
Tính…“tự thán” trong ca khúc Lâm Tuyền

(Tiếp theo và hết).

Không biết có phải thế hệ nhạc sĩ trước, cũng như sau điểm mốc 1954, vốn sống trong hoàn cảnh đất nước loạn lạc, chiến tranh triền miên, nên vấn đề du lịch đó đây của họ (cũng như những thành phần xã hội khác), đầy khó khăn, ngặt nghèo? Vì thế, khá nhiều nhạc sĩ đã có những ca khúc hiển lộng mơ ước dong duổi, phiêu lưu năm châu bốn biển, như một cách thế giải tỏa ức chế?

lamtuyen

Thí dụ, Phạm Duy có hơn một sáng tác cho thấy giấc mộng…phiêu lưu cùng trời, cuối đất của ông. Một ca khúc nổi tiếng của họ Phạm, trong thể tài này, bài “Viễn du”:

Ra khơi,
Biết mặt trùng dương, biết trời mênh mông
Biết đời viển vông, biết ta hãi hùng
Ra khơi,
Thấy lòng phơi phới, thấy tình thế giới
Thấy mộng ngày mai, thấy niềm tin mới

Chơi vơi, con thuyền trên sóng không nguôi
Bão bùng xô tới xô lui, vững tay chèo lái
Xa xôi,
Hỡi người trong viễn phương ơi
Hẹn hò nhau viễn du thôi, lên đường mãi mãi…” (9)

Hay Trọng Khương với “Bánh xe lãng tử”:

“…Ta luyến lưu một kiếp giang hồ
Dù rằng cuộc sống vô bờ
Tim nồng giòng máu vô tư

A ha ha!
suối in hình chiếc xe tàng
Đêm nao đập vỡ cây đàn
Giận đời nào ai mắt xanh

Vó câu bấp bênh
Trên đường gian nan
Chiếc xe lắc lư ru hồn nghệ sĩ tới nơi xa ngàn…” (10)

Cố nhạc sĩ Lâm Tuyền, không khác!

Trong số những sáng tác ông để lại cho đời, lãng mạn hay khát khao “chân trời, góc biển” của ông, cũng bàng bạc trong nhiều ca khúc.

Tuy nhiên, nếu các nhạc sĩ cùng thời với ông, khi ném tâm hồn họ vào thể tài thuộc loại…”ra khơi” với tất cả hưng phấn, náo nức… không bi lụy thì, nhạc sĩ Lâm Tuyền lại ở mặt bên kia của những hăm hở dậy sóng ấy.

Căn cứ vào ca từ của một trong những sáng tác nổi tiếng của tài hoa tân nhạc kém may mắn này, là ca khúc “Hình ảnh một buổi chiều,” ở đoạn điệp khúc, tác giả cho thấy, với ông, cuộc đời không có ý nghĩa nào khác hơn hoặc, lớn hơn khao khát phiêu lưu chân trời, góc biển:

“…Bao năm qua ta sống giang hồ xa quê nhà.
Nơi xa xôi muôn ý phiêu lưu dâng cho đời.
Dù bao nhiêu cay đắng
Đến làm nát lòng ta
Tan nát rồi không đoái hoài.
Dù bao nhiêu sóng gió
Quyết đem chí tung hoành.
Sống quên hết bao hận bên lòng…”

Vậy mà, ngay sau đấy, khi chuyển qua đoạn kết của ca khúc, ở hai phân khúc cuối, ông viết:

Nhìn ta say đắm man mác sầu
Lòng ta tha thiết tình thương nhớ
E ấp ngàn câu trong mắt buồn
Người biết ta sầu muôn ý nao.

Miền xa mây núi xanh ngát màu
Hồn bơ vơ lúc hoàng hôn xuống
Khi nắng vàng phai trên núi đồi
Là lúc ta buồn bao kiếp nguôi!” (11)

Hơn thế, dù… ra khơi hay, cất cánh bay tới những khoảng trời cao, rộng, luôn luôn cùng với ông, bên cạnh ông, là hình ảnh một cuộc tình quay lưng. Sự ly tan với một người nữ:

“…Biệt ly, anh theo cánh gió chơi vơi
Phiêu du khắp bốn phương trời
Xa xôi tiếc nhớ khôn nguôi
Men say lấp kín môi cười
Biệt ly - sầu bi.”

(Lâm Tuyền, trích “Trở về dĩ vãng”) (12)

Hoặc nữa:

“…Dừng lại đây cho ta còn thấy,
màu khăn tay đưa nhau ngày ấy
người ra đi hẹn với tang bồng
một sớm nắng mai hương nồng
về chung say đắp non sông

Trăng xưa xa xôi lộng gió
màu xanh tươi quê hương còn đó
người quên ta còn nhớ chăng là
hình bóng cố nhân quê nhà
còn nhớ thương người chốn xa

Người xa xăm ta buồn nhớ ...”

(Lâm Tuyền, trích “Nhắn người viễn xứ”) (13)

Với tôi, khao khát “năm châu bốn biển” của Lâm Tuyền chỉ là mặt nổi của tảng băng! Ở đáy sâu tâm cảm ông, có dễ là những toan tính, mơ ước xa lánh nhân thế! Xa lánh đời thường!

Ông mượn hình ảnh sông nước, giang hồ để giãi bày tâm tư riêng, (đồng thời nhắn gửi…ai đó, qua tiếng thở dài cố nén, nhưng vẫn gập ghềnh, thiết tha nỗi nhớ…)

Ở điểm này, theo tôi, ông đã chân thật biết bao, với chính ông! Ông chân thật tới mức chẳng những không dấu giếm mà, còn tự thú: Nỗi buồn của ông, rồi đây, không biết sẽ trải qua bao nhiêu kiếp, mới buông tha ông?

Làm như ông được sinh ra, không phải để đối mặt nỗi buồn! Mà, ông chính là “con tin” của những nỗi buồn vực sâu đó!

Tôi muốn gọi bộc bạch của ông, qua ca từ, là những “tự thán!” Những giây phút đối thoại với bóng! Soi rọi chính mình:

“…Khi nắng vàng phai trên núi đồi
Là lúc ta buồn bao kiếp nguôi(?)”

(“Hình ảnh một buổi chiều.” (14)

Hoặc:

Cố nắn tơ đồng,
Khóc oán phong trần
Hồn ta mưa gió lạnh lùng đau!”

(“Tơ sầu”) (15)

Sự ngay thẳng, chân thật với con người mình, thể hiện qua ca từ của nhiều ca khúc của Lâm Tuyền, trong ghi nhận của tôi, là một thái độ sống rất đáng trân trọng. Như chúng ta trân trọng tài hoa, trí tuệ của ông vậy.

Du Tử Lê,

(Garden Grovae May 15-2013)

…………………………………………………………………..

Chú thích:

(9), 10), (11), (12), (13), (14), (15): Ng.đd.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
20 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 19581)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
19 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 20348)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
12 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 19097)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
07 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22206)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
05 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22172)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
30 Tháng Mười 201812:00 SA(Xem: 20202)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
13 Tháng Mười 20189:17 SA(Xem: 443)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
03 Tháng Mười 201811:34 SA(Xem: 377)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
01 Tháng Mười 20183:27 CH(Xem: 330)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
17 Tháng Chín 20189:17 SA(Xem: 390)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19581)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20348)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19097)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22206)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22172)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 363)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5597)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 827)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12144)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1639)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 524)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 600)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20444)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15244)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12816)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16077)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14128)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12578)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10582)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9769)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9931)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9105)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8680)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9991)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15141)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21582)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27337)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18818)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19935)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24140)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21914)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18300)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,998,167