Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét

01 Tháng Mười Một 201312:00 SA(Xem: 5188)
Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét
(Tiếp theo và hết)

Vào sâu hơn cõi-giới hội họa của Nguyên Khai / Nguyễn Bửu Khải, tôi muốn lập lại ghi nhận của một họa sĩ hiện cư ngụ tại miền bắc California, như sau: “Tranh Nguyên Khai vừa thể hiện sự chuyên nghiệp, điêu luyện, vừa đẹp, đa dạng, nhiều thể loại và không chú tâm vào một đề tài nhất định nào.” (5)

nk-chandung-02-content-content


Tôi cho nhận định trên rất đúng với trường hợp Nguyên Khai. Từ những chạm mặt đầu tiên với sắc màu và đường nét, thổn thức trên lụa; ông chuyển qua tình yêu thao thiết dành cho sơn dầu. Những năm tháng ở quê người, họ Nguyễn say mê thực hiện loạt tranh sơn mài bằng loại sơn dùng cho xe hơi. Sau đó, ông lại tạo những “trận bão trong tách trà” dư luận; khi sáng tác và triển lãm một loạt tranh có tên “mixed media”. Là loạt tranh được hoàn tất bởi tất cả những vật liệu phế thải, từ con chip của thời điện toán, tới những miểng đồng, miểng sắt, thép gai, thiếc vụn…Hay một vỏ bom, miểng vỡ lựu đạn, nhắc nhở người thưởng ngoạn sự hiện diện của chiến tranh vẫn còn đâu đó trên mặt địa cầu này; quyện với sơn dầu hoặc acrylic…

Ở giai đoạn nào, thời kỳ nào, Nguyên Khai cũng cháy cạn đam mê mình, trong những phiêu lưu tìm kiếm, tưởng chừng không ngày chấm dứt; như chính ông từng phát biểu. (6)

Tuy nhiên, với tôi, người nghệ sĩ dù thường trực ném mình vào những tìm kiếm mới lạ, với những khao khát phiêu lưu đi về chân trời, thì lắng, sâu nơi tiềm thức, y vẫn nghiêng nặng một cảm thức bất khả tư nghì nào đấy.

be-nguyenkhai-w-content


Tôi muốn cụ thể hóa ý niệm này, tựa như sự quay lại ngôi nhà, chốn nghỉ chân của kẻ một đời khát khao truy tìm cái khác… Đó là ngôi nhà tương thích nhất với vô thức của y.

Đó là nơi chốn y tạm dừng chân giữa hai cột mốc lao tác sáng tạo trong cuộc trường chinh đường nét và sắc màu.

Đó là nơi chốn y trút bỏ quần áo (kiến thức); khu trừ kinh nghiệm thụ đắc, tích lũy từ thời trường ốc hay, năm tháng khỏi tư duy đóng khung, xi măng định kiến… Để y được tự do trở thành con bướm trong giấc mơ Trang Chu, thỏa chí bình sinh bay bổng giữa không bờ, bến.

Bằng hình ảnh con bướm của Trang Chu, ta có thể liên tưởng bướm trong tranh Nguyên Khai vốn cẩn, thếp những màu sáng thi ca, trong trẻo suối xanh đầu nguồn. Nó tươi mát như tâm hồn mơ mộng của ông.

cherry_blossom-content-content


Tôi trộm nghĩ, có dễ Nguyên Khai không hề vẽ tự những lập trình định trước; hay từ vào những kỹ năng trường ốc đã hấp thụ. Ông vẽ từ những mách bảo của trái tim. Hoặc chính nhịp đập của trái tim đã dắt tay ông tới những gam màu, những đường nét, tự thân thanh thoát, bay lên. Như những thiếu nữ bay trong cảm xúc đằm đằm thương yêu con người và vạn vật của tâm hồn ông.

Những vạt áo, những mái tóc, những mắt, môi thiếu nữ, thiên nhiên bay giữa không bến, bờ trong tranh Nguyên Khai, là những giấc mơ thiếu nữ? Hay giấc mơ của chính họ Nguyễn?

Tôi không biết, nhưng dù trường hợp nào thì, tôi cũng vẫn thấy:

- Chúng ta có nhiều họa sĩ chọn đề tài thiếu nữ…

- Chúng ta cũng có không ít họa sĩ chủ tâm đem vào tác phẩm của họ mối tương giao thắm thiết giữa thiên nhiên và vạn vật…

Nhưng tôi e, chúng ta không có nhiều họa sĩ trút bỏ được cái nặng nề, trì kéo của từ-trường-kinh-nghiệm bản thân và, tâm thái nhân sinh, đời thường… Khiến chúng ta đã không có nhiều họa sĩ đạt được thành công ở cả hai mặt: Sắc màu và đường nét. Như Nguyễn Khai / Nguyễn Bửu Khải.

Nói thế, tôi không có ý nhấn mạnh họ Nguyễn thành công ở tất cả mọi đam mê, thử nghiệm trong cuộc trường chinh hội họa của ông.

Với cá nhân tôi, đỉnh điểm sự nghiệp tạo hình của Nguyên Khai, là sơn dầu.

nk-06-thieunu-ngua-content-content


Nhưng nếu cần phải rọi sáng thành tựu vừa kể của tác giả tài hoa này, thì những câu hỏi cụ thể hơn, có thể cần được cất lên. Thí dụ:

- Sơn dầu, đã đành, nhưng với những sắc màu nào?

- Sơn dầu, chính thế, nhưng với những hình tượng nào?

Hoặc:

- Đâu là những chỉ dấu riêng ghi nơi thẻ nhận dạng / ID tranh Nguyên Khai?

Theo tôi, “bản thể” hay thẻ nhận dạng tranh Nguyên Khai / Nguyễn Bửu Khải, là ngựa và thiếu nữ, ở phần hình tượng. Những gam màu xanh / vàng tiêu biểu cho sắc màu của riêng ông. Hai cặp đôi này, vốn là những biểu thị nổi trội nhất trong cõi-giới tranh họ Nguyễn.

Nếu thiếu nữ và ngựa trong tranh Nguyên Khai, tượng trưng cho tương quan có tính hữu cơ giữa con người và thiên nhiên - - Thì “vàng” hoài niệm quá khứ. Trong khi “Xanh” tự tình với tương lai… Là những đường song song. Những con đường song song sẽ gặp nhau ở vô cực! Như sự gặp nhau rất sớm, và bất khả phân ly giữa một Nguyên Khai, họa sĩ và, một Nguyên Khai, thi sĩ.

Chính gặp gỡ mang tính định mệnh nơi tài hoa Nguyên Khai kia, mà tôi muốn được kết luận một cách ngắn, gọn về ông:

“Nguyên Khai, người chụp ảnh tâm cảm mình, bằng sắc mầu và, đường nét.”

Du Tử Lê

(Calif. 10. 2013)

__________

Chú Thích:

(5) Ngọc Lan, viết về Nguyên Khai, báo Người Việt tháng 7-2012. (Wikipedia – Tiếng Việt)

(6) Bđd.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 18960)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
07 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22129)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
05 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 21964)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
30 Tháng Mười 201812:00 SA(Xem: 20128)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
13 Tháng Mười 20189:17 SA(Xem: 354)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
03 Tháng Mười 201811:34 SA(Xem: 321)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
01 Tháng Mười 20183:27 CH(Xem: 260)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
17 Tháng Chín 20189:17 SA(Xem: 333)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
29 Tháng Tám 20189:05 SA(Xem: 594)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
21 Tháng Tám 20189:39 SA(Xem: 1531)
màu vàng rực rỡ của dã-quỳ đã dắt tay tôi trở lại Pleiku
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 18960)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22129)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21964)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20128)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 354)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 219)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5482)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 707)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12070)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1522)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 447)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 528)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20366)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15182)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12746)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16003)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14047)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12502)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10489)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9722)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9855)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9055)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8635)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9897)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15077)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21488)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27279)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18761)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19866)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24088)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21829)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18219)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,971,834