Châu Kỳ với ca khúc “Trở về” và bi kịch mất mẹ.

29 Tháng Mười Một 201312:00 SA(Xem: 4702)
Châu Kỳ với ca khúc “Trở về” và bi kịch mất mẹ.

(Tiếp theo kỳ trước)

Chủ đề “tìm về” hay “trở về” một nơi chốn nào đó, trong dòng tân nhạc Việt phong phú tới mức, tôi nghĩ có thể tạm chia thành hai loại. Loại thứ nhất, căn cứ vào ca từ, giới thưởng ngoạn biết được đích danh nơi chốn người nhạc sĩ muốn nói tới. Và, loại thứ hai, trong phần ca từ, nhạc sĩ không chỉ rõ địa danh, hoặc nơi chốn làm thành cơn bão nội tâm, khao khát trở về của họ. Nó có thể là bất cứ một địa danh nào vì tính phiếm-định của nó. Cũng vì thế, loại phiếm-định này dễ vào được, ở lại sâu hơn trong ký ức người nghe.

hoangduong-thubut-content

Thủ bút của nhạc sĩ Hoàng Dương (Hình: dutule.com)

 

Ở loại thứ nhất, có thể kể tới những ca khúc nổi tiếng như “Hướng về Hà Nội” của Hoàng Dương: “Hà Nội ơi, hướng về thành phố xa xôi – Ánh đèn giăng mắc muôn nơi – áo màu tung gió chơi vơi…” (1) Hoặc “Giấc mơ hồi hương” của Vũ Thành, cũng nhắc tới Hà Nội:”…Rồi đây dù lạc ngàn nơi - Ta hướng về chốn xa vời - Tìm mộng xưa lãng quên tháng ngày tàn phai - Nghẹn ngào thương nhớ ‘em’ ... Hà Nội ơi…” (2) Hay “Nha Trang” của Minh Kỳ: “Nha Trang là miền quê hương cát trắng - Có những đêm nghe vọng lại - Ầm ầm tiếng sóng xa đưa…” (3) Hoặc nữa, cũng Nha Trang, trong “Nha Trang ngày về” của phạm Duy: “Nha Trang ngày về, mình tôi trên bãi khuya - Tôi đi vào thương nhớ, tôi xây lại mộng mơ năm nào - Bờ biển sâu, hai chúng tôi gần nhau…” (4) vân vân…

Ở loại thứ hai, như đã nói, tuy cùng chủ đề “tìm về” hay “trở về”, nhưng nhạc sĩ không minh thị nơi chốn hay địa danh nào trong trong phần ca từ của mình.

Ở loại thứ hai này, chúng ta có thể đơn cử những ca khúc như “Ngày về” của Hoàng Giác, “Ngày trở về” của Phạm Duy. (Ông đã thi ca, lãng mạn hóa ngày trở về của một thương binh): “…Ngày trở về có anh nông phu chống nạng cầy bừa - Vì thương yêu anh nên ngày trở về - Có con trâu xanh hết lòng giúp đỡ…” (5) Và, cũng Phạm Duy trong “Người Về” tha thiết, cảm động hơn: “Me có hay chăng con về - Chiều nay thời gian đứng im để nghe - Nghe gió trong tim tràn trề - Nụ cười nhăn nheo bỗng dưng lệ nhoè…” (6)

Người ta cũng tìm thấy tính phiếm-định trong ca khúc “Đường xưa lối cũ” của Hoàng Thi Thơ: “…Khi tôi về, bồi hồi trong nắng - Tưởng gặp người em hân hoan đứng đón anh về - Nào ngờ người em sang ngang khi xuân chưa tàn - Con đò nào đây đưa em tôi vào xa vắng... ” (7) Cùng rất nhiều ca khúc nổi tiếng khác nữa.

Trong số những ca khúc nằm trong chủ đề thuộc loại thứ hai, (không chỉ danh nơi chốn), có ca khúc nổi tiếng “Trở về” của nhạc sĩ Châu Kỳ. Nó không chỉ là tâm sự hay nỗi lòng của riêng ông. Nó còn tiêu biểu cho mất mát, đổ vỡ, tang tóc của những nạn nhân trong và sau thiên tai, chiến cuộc nữa:

“Về đây nhìn mây nước bơ vơ
Về đây nhìn cây lá xác xơ
Về đây mong tìm bóng chiều mơ
Mong tìm mái tranh chờ
Mong tìm thấy người xưa

“Về đây buồn trông cánh chim bay
Về đây buồn nghe gió heo may
Về đây đâu còn phút sum vầy
Đâu còn thắm niềm say
Lạnh lùng ngắm trời mây

“Nơi xưa, ôi giờ đây nát tan
Đò vắng không người sang
Thôn xóm trông điêu tàn

“Xa xa, nghe tiếng chim kêu đàn
Nghe suối reo bên ngàn
Dường như oán như than!

“Chiều nay buồn trông cánh chim bay
Chiều nay buồn nghe gió heo may
Chiều nay đâu còn phút sum vầy
Đâu còn thắm niềm say
Lạnh lùng ngắm trời mây.” (8)

Ca khúc “Trở về” của nhạc sĩ Châu Kỳ gây nên không biết bao nhiêu những con sóng xúc động trong tâm hồn người nghe, trải qua nhiều thế hệ - - Tới độ đã có nhiều bài viết về nguồn gốc của ca khúc ấy. Những người biết rõ hoàn cảnh “Trở về” ra đời của nhạc sĩ Châu Kỳ sẽ còn mủi lòng hơn nữa! Căn cứ vào một tư liệu của nữ ký giả Thy Nga, trong một lần phỏng vấn tác giả thì: Ngày ông trở về Huế (nơi chốn ông được sinh ra), cũng là ngày mẹ ông bị bão lụt cuốn trôi:

“…Tám mươi tư tuổi, nhạc sĩ Châu Kỳ đã dừng bước giang hồ, nhưng ông vẫn giữ được nét hào hoa của một chàng lãng tử ôm đàn guitare nghêu ngao cùng trăng với gió ngày nào. Ông kể: ‘Tôi sinh ra từ làng quê nghèo của đất thần kinh. Muốn sang phố thị, phải qua một chuyến đò dọc. Cha tôi có bằng tú tài chữ nho, là thầy đồ nhưng cũng là bậc thầy ca cổ Huế. Tôi bỏ Quốc Học Huế nửa chừng, theo gánh hát của người chị ruột để bớt gánh nặng gia đình cho mẹ. Bão lụt năm Thìn, từ Hà Nội tôi quay về Huế, cũng là ngày mẹ tôi bị nước cuốn trôi...’

“Đến đây, đôi mắt của người nghệ sĩ đa cảm chợt long lanh một ngấn lệ khô dưới tròng kính lão. Đôi mắt buồn xa xăm của ông như gác lên ngọn ngọc lan trước cửa rồi bật thành lời nho nhỏ ca khúc đầu tay của mình về kỷ niệm buồn này: ‘Thôn xưa ôi giờ đây nát tan / Đò vắng không người sang / Thôn xóm trông điêu tàn / Xa xa nghe tiếng chim kêu đàn / Nghe suối reo bên ngàn / Dường như oán như than...(Trở về)…” (9)

Du Tử Lê,

(Còn tiếp một kỳ)

__________

Chú thích:

(1) Wikipedia, Bách khoa toàn thư mở.
(2), (3), (4), (5), (6), (7) Nđd.
(8) Nđd. Trọn bài.
(9) Tư liệu của nữ ký giả Thy Nga (RFA). Trích theo một bài viết của Võ Quê, trên Wikipedia – Tiếng Việt.

 


Ý kiến bạn đọc
16 Tháng Giêng 20148:00 SA
Khách
Tặng chú bài Trở Về của cố nhạc sĩ Châu Kỳ:
http://3.bp.blogspot.com/-RKepwt4zjTk/UtfwN9mqjMI/AAAAAAAAApo/ZzBAS5ifilc/s1600/Tro+Ve.jpg
Chú cũng có thể tìm thêm bìa nhiều tờ nhạc làm tư liệu tại blog này của cháu. Đặc biệt có vài bài Mai Trường phổ thơ của chú nữa đó.
Hồ Nhất Duy - Bạc Liêu
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 6108)
Nhu cầu tìm về với đồng hương máu mủ, với ruột thịt nguồn cội, vẫn là một nhu cầu thiêng liêng không thể phủ nhận.
09 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 4485)
Theo họa sĩ Phạm Tăng thì, từ tế-bào đầu tiên là cái tôi nguyên thủy, ông đi dần tới sự tập hợp của hàng triệu tế bào tuần tự nẩy sinh,
08 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 4223)
Đó là một số ghi nhận của các tác giả về thế giới tạo hình của danh họa Phạm Tăng
07 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 4848)
Tôi không ngoa ngôn đâu, tôi tự hào là người đầu tiên mở được con đường để người xem tranh có thể tham dự vào bức tranh của tôi…
06 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 4048)
Bầu trời Paris xám, tiếp tục nôn thốc những trận mưa nặng hạt hơn và, gió cũng giận dữ, ghim trong lòng nó nhiều hơn những mũi kim rét, buốt, khi chúng tôi trở lại trạm xe buýt ở quảng trường Bonneuil Sur-Marne.
05 Tháng Chín 202112:00 SA(Xem: 6052)
Người đàn ông xuất hiện, chắn ngang khung cửa hẹp đó, là họa sĩ Phạm Tăn
18 Tháng Bảy 202112:00 SA(Xem: 13160)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
14 Tháng Bảy 202112:00 SA(Xem: 19885)
Một trong những cây bút nữ, khiến chúng ta phải nghiêng mình, trân trọng trước tài năng, đó là Bùi Bích Hà, truyện ngắn.
30 Tháng Năm 20219:17 SA(Xem: 3271)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
30 Tháng Năm 202112:00 SA(Xem: 13418)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam. Tuy nhiên, những người biết ông qua chương trình phát thanh “Nhạc chủ đề” (trên đài Saigon, cùng với nhạc sĩ Vũ Thành An), lại nhiều hơn, những người biết ông qua văn chương. (Còn Tiếp)
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 6108)
Nhu cầu tìm về với đồng hương máu mủ, với ruột thịt nguồn cội, vẫn là một nhu cầu thiêng liêng không thể phủ nhận.
(Xem: 4485)
Theo họa sĩ Phạm Tăng thì, từ tế-bào đầu tiên là cái tôi nguyên thủy, ông đi dần tới sự tập hợp của hàng triệu tế bào tuần tự nẩy sinh,
(Xem: 4223)
Đó là một số ghi nhận của các tác giả về thế giới tạo hình của danh họa Phạm Tăng
(Xem: 4848)
Tôi không ngoa ngôn đâu, tôi tự hào là người đầu tiên mở được con đường để người xem tranh có thể tham dự vào bức tranh của tôi…
(Xem: 4048)
Bầu trời Paris xám, tiếp tục nôn thốc những trận mưa nặng hạt hơn và, gió cũng giận dữ, ghim trong lòng nó nhiều hơn những mũi kim rét, buốt, khi chúng tôi trở lại trạm xe buýt ở quảng trường Bonneuil Sur-Marne.
(Xem: 9515)
"Anh Mai Thảo có lần vừa cười vừa bảo tôi bằng một giọng điệu rất Mai Thảo rằng: 'thơ tình của hắn như thế mới là thơ tình chứ!
(Xem: 4185)
Cách gì, thì Bố con mình cũng sẽ không đi Ambulance với nhau một lần nào nữa!
(Xem: 104)
Hai năm rồi, kể từ ngày bà viết lên hai chữ “về trời” để báo với cỏ cây, nhân thế, rằng, ông đã tạm biệt chỗ “nhân gian không thể hiểu,”
(Xem: 49)
Việc gì em phải khóc than?/ Hồi chuông/ Tiếng mõ/ Hương trầm thoảng bay…
(Xem: 12907)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972. Bạn tôi đem anh về
(Xem: 13466)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 3278)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3759)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 4319)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 4257)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 24265)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 18604)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 16258)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 19593)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 17486)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15975)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 13654)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 12650)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 12765)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11915)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 11515)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 18590)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 25683)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 30487)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21832)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 23722)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26764)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25977)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21997)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,882,364