LÊ ĐÌNH ĐẠI - Một người điên làm thơ.

06 Tháng Giêng 201512:00 SA(Xem: 5752)
LÊ ĐÌNH ĐẠI - Một người điên làm thơ.

 

Nguyễn Lương Nhựt đến với thi ca trong cơn điên của mình, sau cơn điên và sẽ đến hoài. Bởi vì, anh luôn ham thích làm thơ. Anh làm thơ mọi lúc mọi nơi. Đặc sắc của mọi đặc sắc trong thơ anh là sự chân tình cảm xúc như chính cuộc đời anh hết mực chân tình. Nguyễn Lương Nhựt chọn cho mình – hay đúng hơn, tạo hóa chọn cho anh - một con đường: con đường điên. Nhưng lạ lùng thay, dưới mọi tầng nghĩa, thơ anh không hề có ngôn ngữ phân liệt. Một kẻ điên làm thơ còn giữ sự trong sáng của tiếng Việt, thế mà không ít người tỉnh làm thơ lại điên hóa tiếng mẹ đẻ của mình!

Nguyễn Lương Nhựt nằm tại Bệnh viện Tâm thần Hòa Khánh hàng chục lần, từng nằm hơn 300 ngày trong một lần nằm viện. Quả thật, về kinh nghiệm nằm viện, không ai qua mặt được anh.

Hãy đến thăm nhà thương Hòa Khánh
Nơi chúng tôi là những kẻ điên tàn
Mới thấy rõ những người đang thèm sống
Rất thương đời cúi lượm những hạt cơm.

Toàn bộ những sáng tác thơ của Nguyễn Lương Nhựt ra đời khi anh nằm chữa bệnh, có những cơn bộc phát dữ dội buộc lòng phải đưa anh vào phòng cách ly, vậy mà sáng ra anh vẫn có thơ để tặng:

Phòng trống mình tôi, tôi với tôi
Đối lòng, đối cảnh, đối đơn côi.

Thơ anh như một lời trần tình, một lời cầu nguyện, và vượt lên tất cả là lòng biết ơn vô hạn của một người mang tâm bệnh:

Một điếu thuốc cũng là tình cảm lớn
Vài câu an ủi nhỏ quí vô vàn
Tình san sẻ giữa hai màu áo trắng
Bên Mẹ Hiền bên là những bệnh nhân.

Một ngày cuối tháng 10.1994, anh đến bệnh viện trong một dáng dấp lịch sự, chững chạc. Tôi ngỡ anh ra thăm vì xa lâu mà nhớ. Song tâm sự một hồi mới biết anh muốn xin dưỡng bệnh một thời gian. Tôi mỉm cười nói với anh:

- Chà, anh bắt chước loài dơi đi tìm một giấc ngủ đông. Năm nay vào viện đẹp quá vì…không quậy.

Có lần tôi chở anh về thăm nhà, má tôi đang quét sân, anh bước vào chào bà. Đến khi mâm cơm đặt trên bàn thì bài thơ “tốc hành” vừa xong: 

Con về thấy má quét sân
Lá cây, cỏ, rác, bụi trần sạch trơn
Cửa nhà trông bỗng sáng hơn
Chưa chi má đã dọn cơm lên bàn.
 

Có muôn nẻo dẫn đến bệnh tâm thần phân liệt song lối ra không đơn giản. Hàng chục năm thân quen, hàng chục năm theo dõi và suy nghĩ về diễn biến bệnh của Nguyễn Lương Nhựt, tôi thấy anh là một “con bệnh” hiếm có. Ở anh là một sức chịu đựng phi thường, luôn cố vượt lên những điều kiện rất hạn chế về nhiều mặt trong đời sống ở bệnh viện.

Anh từng đọc cho tôi nghe một mạch:

Ta sống cùng chung một lũ điên
Dần dà hóa đá cả con tim
Thấy gần cát bụi hơn gần vợ
Chôn chặt tâm tư mấy nỗi niềm.

Phần lớn thơ anh làm trên những tờ ruột của bao thuốc lá và giấu trong tay áo. Nhiều bài thơ làm tôi rơi nước mắt:

Ngồi xem cháu bé bình yên ngủ
Bồi hồi lòng lại nhớ thương con
Bao giờ ai cũng đều no đủ
Ba sẽ cõng con chạy khắp làng.

Vợ anh hiện là giáo viên tiểu học, vừa nuôi hai đứa con dại vừa nuôi chồng điên loạn.

Thơ anh hiếm có bài vui, còn chăng là một tí trào lộng rã rời, chân thực:

Khuya về phố vắng chó tru
Tróe troe, lói chói, chu hu giật mình
Đạp xe nhè nhẹ làm thinh
Lao xao tiếng chó tru mình bơ vơ.

Con đường điên sóng sánh với con đường thơ. Nguyễn Lương Nhựt như hạt giống được cài đặt vào nơi thẳm sâu cơ cực để cất lên tiếng hát, hát thay cho những người đồng bệnh của mình:

Của dơ giẻ rách một gùi
Ôm khư khư như ôm lấy cuộc đời
Vừa hát
La
Chửi
Rủa
Khóc
Cười...

Điên hay tỉnh cũng một kiếp người. Cứ mỗi lần nhìn những bệnh nhân miếng cơm không đủ ăn, chiếc áo không đủ ấm, tôi lại đau lòng nghĩ đến sự dư thừa của một xã hội khuyến khích con người tiêu thụ:

Chúng tôi đấy! Điên – luồn trôn - ở lỗ
Giữa chợ đời lượm đồ bỏ dùng ngay
Có thể đó là đồ ăn ruồi bọ
Của côn trùng tranh sống đón tương lai!
 

Tấm thân anh đã mòn mỏi cỡ nào sao còn ôm ấp thiên hạ vào lòng làm chi cho nặng gánh! Thôi thì quay về với tổ ấm bé xíu của anh nơi Quán Rường, chôn nhau cắt rốn, ở đó có những đứa con đứt ruột đẻ ra, tựa vào đó với tất cả niềm hy vọng diệu kỳ, điểm tựa ấy nhất định là mãi mãi:

Khôn lớn rồi đừng trách ba nhé con
Suốt một đời ba gần như điên loạn
Chỉ để lại cho con trong sáng tâm hồn.

Ngoài những vô số bài thơ thất lạc, vung vãi, đốt xé, đến nay anh còn đến 280 bài. Anh giao cho tôi giữ và tôi gìn giữ như là báu vật của đời anh.

Xuyên suốt thơ anh là sợi chỉ tình xe kết chân thực, trong khi nhiều thi nhân làm thơ đều có sáo ngữ, chắc vì họ tỉnh? Lòng người điên chỉ nói thực. Đó là chỗ đẹp nhất của thơ anh.

Mừng ơi! Bạn được thành người
Hồn cây lá cũng vui cười xôn xao
Từ đây hạnh phúc dạt dào
Trong vòng sinh tử xin chào bạn tôi.

Bạn đồng hành của thi sĩ phải chăng là nỗi khốn cùng?! Một số bài Nguyễn Lương Nhựt lột trần được nhiều thâm ý để diễn tả thế giới người điên, một thế giới mà có lúc con người sống thê lương, quằn quại. Có bao kẻ ý thức mù mờ vẫn cố bám lấy từng hạt cơm để sống. Anh sinh ra, lạc đến lối này, rồi trở thành một nhân chứng sống động và kỳ lạ. Tôi mừng cho anh. Anh luôn cố vươn tới tìm giữ những nét đặc thù mà khách quan luôn xúc động khi chạm đến thơ anh:

Chó điên, chó dại cắn càn
Người điên, người dại thân tàn đáng thương
Tôi điên một cách tầm thường
Làm thơ vơ vẩn để thương nhớ đời.
 

Là một thầy thuốc, tôi chưa hề cả gan bình phẩm thi ca, nay nói bâng quơ về một góc khuất của cuộc đời làm sao tránh khỏi khiếm khuyết. Song, tôi tin rằng ở miền đất tuyệt đẹp và bí ẩn của tâm hồn thơ Nguyễn Lương Nhựt là một hiện tượng, bởi lẽ chính người điên phản ánh thân phận mình. Và xa hơn, thơ là ân nhân, là cứu cánh của đời anh.

Cầu trời cho anh vĩnh viễn khỏi bệnh, lời cầu chúc của một người thầy thuốc thật đơn sơ trước thềm năm mới!

Lê Đình Đại

Bệnh viện tâm thần Hòa Khánh

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Giêng 202310:52 SA(Xem: 12)
Trên vách tường bóng cha cúi xuống, tiếng đàn bầu lại rung lên trong đêm, khắc khoải, đợi chờ...
23 Tháng Giêng 202310:45 SA(Xem: 45)
Hãy nhìn dương thế của chúng ta mà xem. Thật đáng tởm.
22 Tháng Giêng 202312:20 CH(Xem: 76)
Sau hơn sáu mươi năm, kể lại chuyện xưa, tôi chỉ còn biết mỉm cười!
11 Tháng Giêng 20239:04 SA(Xem: 181)
Tôi thầm gọi: Hoàng Sa ơi, hẹn ngày về lại Hoàng Sa!
22 Tháng Mười Hai 20224:19 CH(Xem: 232)
Đêm chùng như võng. Chị một mình trong căn buồng lạnh ngắt, chiếc áo anh treo trên móc chị cố tình không giặt, vậy mà đến nó cũng chẳng giữ được mùi anh.
20 Tháng Mười Hai 20225:34 CH(Xem: 164)
Người đến trước thất vọng ra về trước, người đến sau thất vọng ra về sau. "Tìm cái này" là cái gì thì không ai biết, nhưng cứ hy vọng có chút no ấm mờ mờ phía trước cũng đã hấp dẫn lắm
20 Tháng Mười Hai 202212:25 CH(Xem: 123)
Thuốc lá quê tôi không vĩ đại như Con đường thuốc lá của Erskine Caldwell; không hoành tráng như thuốc lá của làng Thanh Quýt nhưng cũng đủ cho những hoài niệm nao lòng với bao người con xa xứ!
13 Tháng Mười Hai 202212:00 SA(Xem: 35045)
Tự nghĩ mình có một mối tình đẹp, rất đẹp trong cuộc đời, vậy mà tôi không dám thổ lộ với ai. Nó vẫn thầm kín ở cùng tôi, rất lâu. Nó như mồi lửa diệu kỳ, phỏng rát tuổi hai mươi.
06 Tháng Mười Hai 202211:06 SA(Xem: 254)
Thứ đồ chơi duy nhất của chú tôi là cái kèn lá, chú tự cuốn như một con sâu.
26 Tháng Mười Một 20221:06 CH(Xem: 260)
Con Dứt trạc tuổi tụi chăn bò trong xóm, nhưng nó chẳng chơi với ai, nói đúng hơn là chẳng đứa nào chơi với nó.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 5415)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 8047)
Họ Phạm còn được nhìn nhận là người khai sáng môn Thể dục Khí công Hoàng Hạc, ở miền nam California.
(Xem: 1080)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 4202)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15791)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 9909)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 4353)
Thi ca lan tỏa không chỉ trong từng ngóc ngách của căn nhà ông ở
(Xem: 232)
Họ Lê viết ra với tất cả thành thực, không mầu mè, không dùng ngôn ngữ để lòe đời. Tôi cho đó là tấm lòng tử tế của Du Tử Lê đối với chữ nghĩa.
(Xem: 9380)
Tuy không phải làm bất cứ công việc nào trong nhà, nhưng Bố tôi bận lắm.
(Xem: 19050)
Bài thơ là ao ước của một người muốn được biển đón nhận thân xác mình một mai khi ông bước ra khỏi cuộc đời.
(Xem: 15543)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 5092)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 5242)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5707)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5893)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 26222)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20218)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17809)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 21330)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 19099)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17886)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 15306)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 14380)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14582)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13562)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 13078)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 20255)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27534)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
919,157