Phạm Ngọc, người từ chối xài tiền giả trong thi ca.

07 Tháng Năm 201512:00 SA(Xem: 1926)
Phạm Ngọc, người từ chối xài tiền giả trong thi ca.

 

Sau mỗi lần gặp Phạm Ngọc, tôi lại thấy gần gũi ông hơn, vì bản chất khiêm cung, ân cần với bằng hữu của họ Phạm.

Có dễ không nhiều người lắm, biết rằng, Phạm Ngọc là một trong vài nhà thơ có số lượng thơ phổ nhạc nhiều nhất hải ngoại, tính từ 40 năm qua. Với trên 200 bài thơ được hàng trăm nhạc sĩ khắp nơi, soạn thành ca khúc, họ Phạm xứng đáng đứng đầu bảng những nhà thơ được âm nhạc…“hăm hở” tìm tới một cách…“sầm uất” nhất.

 

phamngoc-content

Hơn thế nữa, với con số 18 CD đã được thu âm, theo tiết lộ của chính họ Phạm (gồm toàn thơ Phạm Ngọc soạn thành ca khúc); thì chỉ cần làm một tính nhân nhỏ, chúng ta đã có 180 ca khúc đi ra từ thơ Phạm Ngọc, được phổ biến. Đó là con số mà không ít nhạc sĩ mơ ước đạt tới trên dặm trường âm nhạc của họ.

 

Trong một trả lời lời phỏng vấn dành cho nhà thơ Hương Kiều Loan, khi nói về bài thơ đầu tay của mình, Phạm Ngọc kể: Đó là thời gian ở saigon, khi đang theo học lập đệ nhất trường trung học Nguyễn Trãi, một bài thơ của ông được chọn đăng vào giai phẩm Xuân của trường. Sau đó ông nhận được sự khích lệ nhiệt tình của một gíao sư cố vấn Ban Biên Tập… (Nguồn Wikipedia-Mở)

Cũng từ cuộc phỏng vấn này, trả lời câu hỏi khác của HKL về cơ duyên mở lối cho thơ Phạm Ngọc bước vào những vùng trời âm nhạc của các nhạc sĩ từ Đông qua Tây, từ Âu qua Á? Phạm Ngọc nói:

“…Chuyện này thì hơi dài dòng một chút, bài thơ đầu tiên của tôi được phổ nhạc là bài "Thương Nhớ Cố Đô" (1976), nhạc sĩ Võ Tá Hân người viết bản nhạc này và thu thanh trong CD thứ 12 của anh là đàn anh của tôi tại trường Trung học Nguyễn Trãi. Anh tình cờ đọc về tôi trong thi tập Cụm Hoa Tình Yêu và cảm hứng viết bản nhạc này vì 2 lý do là bài thơ viết về Huế (anh Hân sinh quán ở Vỹ Dạ, Huế) và vì tôi cùng học Nguyễn Trãi với anh. 

“Cũng từ bản nhạc và CD này mà nhiều nhạc sĩ khác biết đến tôi như anh Lê Mộng Nguyên (tác giả Trăng Mờ Bên Suối), Trịnh Hưng (tác giả Tình Thắm Duyên Quê), Anh Việt Thanh (Tác giả Đời Con Gái), cũng như các anh Phạm Anh Dũng, Hoàng Khai Nhan, Nguyễn Đức Cường, Minh Sơn, Đặng Tống, Nguyễn Hữu Tân, Cao Mặc Niệm, Hồ Hoàng Hạ, Mai Đức Vinh, Ngọc Linh Trang, Lê Vũ, Nguyễn Linh Quang... và đa số các nhạc sĩ mà tôi có dịp quen biết sau này đều qua sự giới thiệu cũng như họ đã được thưởng thức giòng nhạc Võ Tá Hân.

“Ngay cả nhạc sĩ Quốc Dũng (tác giả bài Mai) người phổ nhạc hai bài thơ "Ta" và "Thu Về Nơi Đâu" của tôi, là bạn học cũ của anh Hân tại trường Quốc Gia Âm Nhạc Sàigòn. Anh Quốc Dũng cũng là người giúp tôi trong việc hòa âm 2 CD "Nắng Ngày Xưa" và "Thu Khúc Cho Người". Với các nhạc sĩ này hai anh Phạm Anh Dũng và Mai Đức Vinh là hai người cảm nhận được giòng nhạc trong thơ của tôi nhiều nhất, hình như bài nào tôi viết hai anh cũng có thể viết thành nhạc được, sau đó là đến nhạc sĩ Anh Việt Thanh ở Pháp. Tôi nghĩ 3 người nhạc sĩ này cùng mang một chút gì u ẩn trong tâm sự như tôi nên họ cảm nhận thơ của tôi rất dễ dàng, dù những bài thơ của tôi rất tầm thường…” (Nđd). 
 Theo dõi bài trả lời phỏng vấn khá dài mà tác giả “Thu khúc cho người”, dành cho nhà thơ Hương Kiều Loan, tôi nghĩ, nhiều độc giả hẳn ngạc nhiên trước tinh thần khiêm tốn, ngay thẳng, của Phạm Ngọc. Ông không chỉ nhận thơ của ông “…rất tầm thường” mà, ông cũng không nhận trong thơ ông có tính triết lý thâm sâu nào hết.

Thí dụ, trả lời câu HKL hỏi rằng Phạm Ngọc có biết bài thơ “Ta” (được soạn thành ca khúc) theo giáo sư Đàm Trung Phán, ở Canada thì bài thơ “…không còn là thơ nữa mà là một triết lý về đời…?” Ông đã thẳng thắn lắc đầu:

“… Như đã nói cùng chị mỗi người đọc có một nét cảm nhận về thơ khác nhau - Bài thơ "Ta" của tôi là một bài thơ rất tầm thường, có thể anh Đàm Trung Phán nhìn thấy chút gì triết lý cũng chỉ là nhận xét riêng của anh mà thôi. Khi tôi viết bài này chị đọc kỹ sẽ thấy chẳng có gì là quan trọng hay triết lý cả. Chỉ là những nhận xét của tôi về chính bản thân mình mà thôi. Khi người đọc hay người nghe cảm nhận, nhìn thấy được chính mình trong đó là đã chia sẻ được chút tâm sự của tác giả…” (Nđd.)

Lại nữa, Phạm Ngọc cũng chối nhận mình là “thi sĩ”. Do đấy, ông không dám đưa ra một ý niệm, hay khái niệm về những điều kiện để một người làm thơ được gọi là “thi sĩ”!

Với tôi, đây cũng là một trường hợp ngoại lệ. Vì, tôi nghĩ, hiếm có người làm thơ không mong được người đời gọi mình là “thi sĩ”! Ngay cả khi danh từ này có được dùng một cách giả dối, mỉa mai! Thậm chí, có “nhà thơ” còn tìm đủ mọi cách, dùng mọi hình thức, cơ hội để tự giới thiệu mình là… “thi sĩ” nữa.

Trước “thực-tế-bon-chen” này, tôi cho tâm thái Phạm Ngọc đáng được trân trọng, khi ông trả lời:

“…Thưa chị tôi không phải là thi sĩ nên không dám có những nhận xét về việc này. Tôi nghĩ người VN mình giầu tình cảm ai cũng là một nhà thơ cả, vì quê hương mình quá thơ mộng, bối cảnh chung quanh tạo nên thơ…” (Nđd.) 

.

Nếu không có dịp tiếp xúc trực tiếp với Phạm Ngọc, tôi e nhiều người có thể không tin khiêm cung vốn là bản chất thực sự của họ Phạm.

Tính chất khiêm tốn, không “lên gân”, không “đồng cốt”… (thuộc-tính của rất nhiều “thi sĩ”) nơi Phạm Ngọc, không chỉ phản ảnh qua cuộc phỏng vấn kể trên mà, nó còn cụ thể hóa qua hầu hết những bài thơ chân phương, dung dị đã được ông viết xuống ngay tự những năm đầu khởi nghiệp thi ca, tới hiện tại.

Cũng nói về một cuộc tình lỡ sau mười năm chia tan, họ Phạm viết:

Mười năm tình lỡ
ôm trọn niềm đau
mười năm gặp lại
dĩ vãng về mau

“Mười năm đã qua
ta cội thông già
“em đơn bóng lẻ
thương tiếc ngày qua

“Mười năm một giấc
chiêm bao ngỡ ngàng
hương tình đã nhạt
mộng vẫn miên man

“Mười năm nhìn lại
kỷ niệm tàn phai
thân đời đá tảng
nặng oằn đôi vai

“Mười năm miệt mài
một cõi buồn riêng
mười năm âm thầm
ta sống lặng yên

“Mười năm tình lỡ
tưởng rằng đã quên
gặp nhau tình cờ
buồn vẫn gọi tên

(Phạm Ngọc, “Buồn vẫn gọi tên”. Nđd.) 

Qua 6 khổ thơ năm chữ trên, người đọc không thấy một sáo ngữ, điển tích, ước lệ nào mà, chúng toàn là những con chữ mộc mạc, đi ra từ trái tim, từ hoài niệm chân chất của tác giả. 

Ở hai bài thơ khác, bài “Bất hạnh”,  “Bài tình ca mùa đông”, tuy Phạm Ngọc có chọn cho không gian thi ca của mình, một số hình ảnh mang nhiều thi tính hơn, với những liên tưởng nhẹ nhàng, bóng bẩy… Nhưng, tựu chung, chúng vẫn không rơi vào trạng thái cầu kỳ, lập dị, khó hiểu một cách vô nghĩa… Do đấy, thơ ông rất dễ dàng đến với / ở lại được trong trí nhớ của người đọc:

 

1.

Em cứ trốn chạy cho tôi hoài đuổi bắt
đôi môi hồng và mái tóc dòng sông
khi tình yêu mất còn trong khoảnh khắc
tìm em đâu trên năm tháng mịt mùng

“Môi em cười cũng đủ để bâng khuâng
tóc em bay níu theo lời hẹn ước
cỏ hoa vui trên bàn chân em bước
tôi vẫn buồn như chiếc ghế đợi ai

“Chuyện tình mình nào có ở tương lai
thân quen quá cũng thành xa lạ quá
em mong manh như cơn mưa mùa hạ
tôi xanh xao hiu hắt nỗi đợi chờ

“Cũng chẳng còn hoa mộng của ngày xưa
em áo mỏng vai gầy xa xôi lắm
tôi quanh quẩn giữa mùa yêu bất hạnh
đời bây giờ khổ hạn những ngày mưa”

 
(Phạm Ngọc, “Bất hạnh”. Nđd)

 

2.

Em hãy thắp ngọn lửa đêm
cho hồng tháng Chạp
trắng cả một trời
tuyết trắng mênh mông
mùa đông của em
là những tàng cây trơ nhánh
tiếc mãi một thời xanh lá trên cao
cánh rừng xưa
đã già nua cằn cỗi
trăng cuối mùa
cũng chết giữa hư hao

“Không còn gì
ngoài bóng đêm và lời tình phụ
như giá băng
phủ kín trái tim người
đôi tay gầy chẳng níu được tương lai
khi trong tim còn đoái hoài quá khứ

“Em hãy hát vang gọi mùa xuân cỏ biếc
nuôi nỗi buồn còn sống mãi trăm năm
em hãy cười trên niềm đau tiễn biệt
giọt lệ nào lặng lẽ hoá thành băng

“giữa hoang vắng lời yêu thương thề nguyện
giữa muôn trùng quay quắt những đợi mong
chào mừng tuổi đất trời không ước hẹn
mang nỗi buồn em hát một mùa đông..
.” 

(Phạm Ngọc, “Bài tình ca mùa đông”. Nđd)

Nếu phải chọn lựa giữa một bài thơ mà chính tác giả cũng không giải thích được, tại sao ông/bà ta lại chọn những con chữ ấy, hình thức đó,… với một bài thơ phảng phất nét đẹp nhẹ nhàng, cùng nỗi buồn xưa (như thơ Phạm Ngọc), tôi sẽ không ngập ngừng xin được chọn thơ Phạm Ngọc. 
 
Đó cũng là lý do, sau mỗi lần gặp Phạm Ngọc, tôi lại thấy tình bằng hữu tôi có với ông, dường ấm áp, thân, quý hơn. Cái ấm áp, thân, quý chân thật đi ra từ thân, tâm của một thi sĩ không chọn con đường làm dáng từ hình thức tới nội dung cho thơ của mình… 

Nói cách khác, theo tôi, Phạm Ngọc là người dứt khoát từ chối xài tiền giả trong thơ của ông.

Du Tử Lê

(May 2015)

 

Ý kiến bạn đọc
07 Tháng Năm 20157:00 SA
Khách
Rất cảm động và cám ơn anh Du Tử Lê rất nhiều!
Phạm Ngọc
www.phamngoc.wordpress.com
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
05 Tháng Mười Một 20189:20 SA(Xem: 134)
Gần đây, tôi mới được đọc thi phẩm “Tôi Là Một Kẻ Khác” của nhà thơ Nhật Chiêu, kiêm dịch giả nổi tiếng hiện nay.
03 Tháng Mười Một 20189:27 SA(Xem: 96)
Tác giả Nguyễn Hoài Ân (hội viên hội VHNT Quảng Ngãi) vừa ra mắt tập thơ đầu tay Đi tìm ký ức
11 Tháng Mười 20189:54 SA(Xem: 155)
Trong phong trào Thơ Mới nói riêng và dòng chảy văn chương Việt Nam thời tiền chiến nói chung, nhiều cây bút miền Nam thường ít được nhắc đến.
10 Tháng Mười 20189:15 SA(Xem: 203)
Duy Trung là một con người từng trải, dẫu còn trẻ nhưng không vì thế mà anh dễ dãi, viết vội, đặc biệt là với thơ, anh chọn cho mình một con đường riêng, chắt lọc mà sâu sắc, hàm súc mà đầy đủ, mộc mạc mà thanh thoát.
06 Tháng Mười 20189:33 SA(Xem: 173)
Tôi muốn gọi “một nét thơ Trần Quốc Thực” vì lẽ: người thơ ấy chỉ chọn từng nét trong số phận, từng nét nhỏ trong đời người-những nét khía vào ta lặng thầm mà nhói buốt.
19 Tháng Chín 20188:34 CH(Xem: 546)
Nhưng dù “tóc xanh giờ điểm bạc” thì, tôi vẫn cầu mong và, hy vọng “Mùa Thu Xanh” của Phan Lan Hương sẽ mãi… xanh với thời gian. (*)
17 Tháng Chín 201811:42 SA(Xem: 215)
Ái Duy là cây bút nữ đã thành danh trên văn đàn từ thập niên 80 của thế kỷ 20, hiện sinh sống tại thành phố Nha Trang.
27 Tháng Tám 20189:15 SA(Xem: 334)
Với 62 bài trong gần 200 trang in, chủ yếu là thơ tự do và thơ văn xuôi,
31 Tháng Bảy 20189:12 SA(Xem: 1235)
Trong ghi nhận của tôi, chúng ta có nhiều người làm thơ hôm nay, cho thấy tính quyết liệt (nếu không muốn nói là dẫy dụa), để thoát khỏi bóng rợp, phủ rêu nhiều chục năm của thể thơ ấn tượng, tượng trưng, trừu tượng…
24 Tháng Bảy 20189:10 SA(Xem: 283)
Nhà thơ Bình Địa Mộc, tên thật Đỗ Thanh Toàn, một tác giả thơ quen thuộc xứ Quảng vừa mới ra mắt tập thơ đầu tay “Ăn trộm mùa thu” (NXB Hội nhà văn quý II, 2018).
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 18970)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22130)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21972)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20130)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 357)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 221)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5486)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 710)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12072)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1525)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 453)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 530)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20373)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15185)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12752)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16007)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14048)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12508)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10490)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9724)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9856)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9056)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8637)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9904)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15078)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21491)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27280)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18762)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19867)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24089)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21834)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18220)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,972,376