Hai bài thơ Pháp ngữ.

23 Tháng Hai 201612:00 SA(Xem: 2860)
Hai bài thơ Pháp ngữ.

 

LNĐ: Dưới đây là hai bài thơ của nhà thơ Du Tử Lê, do hai dịch giả ở Pháp: Dịch giả Bùi Quang, giáo sư một đại học ở Paris; và nhạc sĩ, học giả Lê Mộng Nguyên, Viện sĩ viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại Pháp.

-Vì bàn phiếm Mỹ không có một số dấu đáp ứng ngôn ngữ Pháp; lại nữa, ngay dấu mũ (^) dù có, chúng tôi cũng không thể bỏ trên nguyên âm “I” hay “U” của tiếng Pháp. Vì thế, dám mong quý dịch giả và độc giả lượng thứ, khi chúng tôi không thể sắp chữ đúng theo bản dịch.

-Dr. Lâm Lễ Trinh, chủ biên bản tin song ngữ Anh – Pháp “Human Right / Droits de L’Homme” chuyển cho chúng tôi đã lâu, nay mới tìm lại được!

Trân trọng kính mời quý bạn đọc thưởng lãm.

dutule.com
 

khi tôi chết, hãy đem tôi ra biển

khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
đời lưu vong không cả một ngôi mồ
vùi đất lạ thịt xương e khó rã
hồn không đi, sao trở lại quê nhà
khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
nước ngược dòng sẽ đẩy xác trôi đi
bên kia biển là quê hương tôi đó
rặng tre xưa muôn tuổi vẫn xanh rì
khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
và nhớ đừng vội vuốt mắt cho tôi
cho tôi hướng vọng quê tôi lần cuối
biết đâu chừng xác tôi chẳng đến nơi
khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
đừng ngập ngừng vì ái ngại cho tôi
những năm trước bao người ngon miệng cá
thì sá gì thêm một xác cong queo
khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
cho tôi về gặp lại các con tôi
cho tôi về nhìn thấy lệ chúng rơi
từ những mắt đã buồn hơn bóng tối
Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
Và trên đường nhớ hát quốc ca
ôi lâu quá không còn ai hát nữa
(bài hát giờ cũng như một hồn ma)
khi tôi chết nỗi buồn kia cũng hết
đời lưu vong tận huyệt với linh hồn
/.

(Dec. 1977)

*

Quand Je meurs…

(Traduit du poèm de Du Tử Lê “Khi tôi chết, hãy đem tôi ra biển”).

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

a vie sans partrie, fin sans sépulture

posés en terre étrangère, chair et os ne peuvent se dissoudre

âme emprisonnée ne retrouve pas pays natal

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

là où les courants contraires pourront m’amener au loin,

vers la rive opposée, là où est mon pays,

aux haies de bambou centenaires toujours vertes

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

surtout ne vous empressez pas de fermer mes paupières

ainsi, pour la dernière fois, je contemplerai mon pays

ainsi, par chance, ma dépouille arrivera à destination

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

surtout ni scrupule ni compassion

Des ans durant, après tant de corps amis nourrissant les poissons

que vaut le mien tout ratatiné

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

laissez-moi revoir mes enfants

voir leurs larmes tomber

de yeux plus sombres que l‘ombre obscure.

 

A ma mort, accompagnez-moi jusqu’à à la mer

accompagnez-moi avec l’hymne national

que plus personne ne chante depuis

hymne, à présent, comme moi, fantôme sans âme.

 

A ma mort, morte sera ma peine

ainsi s’en iront chagrin et vie d’errance.

Bùi Ánh Minh Quang

(Human Rights / Droits De L’homme Quarterly, March 2004)

*

Thơ, ở một thời, của những người không tuổi trẻ.

chúng tôi lớn: còi cây rừng, cỏ dại
tuổi thơ chưa kịp ngọt đã chua, lè!
mỗi trang sách bật lên nghìn dấu hỏi!
nguyên không gian chưa chỉ dấu đi, về /.

chúng tôi lớn: vào đời không lựa, chọn;
hoa tình cờ nẻ đá mọc hoang mang/.
suối không mạch; thác không nguồn: chảy ngược /.
ngón vực ngờ khỏ vỡ trán cô đơn .

chúng tôi lớn: ửng mặt trời đáy ngực /.
ngông nghênh chê lạch nhỏ. vượt biên, thùy /.
chí vạm vỡ: khinh ba chiều hạn, hẹp,
(dù tháng ngày: thường trực ủ ê khuya!?!)

chúng tôi lớn: sông ngàn năm đứt khúc
thồ nỗi buồn lên núi. cột mây chơi /.
dăm đứa mượn lời ca và nốt nhạc;
rất nhiều thằng vui súng, đạn, khơi khơi /.

thằng yếu đuối núp vô màu áo đạo;
đứa hoang đàng chết tốt bụng dao phay /.
tên khụng khượng hỏi: - đâu rồi Thượng Đế?
đứa lên rừng. đứa kèm trẻ, xâm tay /.
chúng tôi lớn: nứt xương rồng, sa mạc
tìm văn chương làm hố nấp tâm hồn!
chữ với nghĩa có đâu là lối thoát
dăm đường dao, nhát cọ cũng hư, không /.

chim làm tổ. chúng tôi tìm khói thuốc
mửa mặt đời. nôn thốc tháo nhân sinh /.
thằng sở Mỹ lên gân. thằng xách cặp /.
tên lao công: trốn lính. đứa dại hình /.

năm mươi tuổi: hai chục năm luân lạc
những anh hùng, tài tử hóa lem, nhem !
đời dẫu nhận hay xua thì cũng vậy /.
chúng tôi buồn hơn núi thọ tang sông /.

năm mươi tuổi: chúng tôi không tuổi trẻ
thiếu quê hương: - phế bỏ võ công mình

(Portland-Seattle 8-1993)

*

Poèm, pour un temps, des gens qui n’ont pas de jeunesse.

(Traduit en francais par Lê Mộng Nguyên)

 

Nous grandissons: tels les arbres desséchés de la forêt ou les herbes

sauvages,

notre enfance heureuse à peine commencée ayant déjà été amère.

De chaque page d’un livre jaillissent des milliers de points d’interrogation,

du fait que l’espace ne nous donne pas encore la raison du tracé d’un aller et retour dans le monde!

 

Nous grandissons: entré dans la vie, sans choix ni sélection,

Fleurs du hasard écloses en fente crevassée d’une pierre, s’ouvrant désorientées au grand air.

Source sans nappe phréatique; cascade sans source: l’au remontant le courant,

Doigts soupconneux tapant avec force sur le front solitaire.

 

Nous grandissons: Défions le soleil rouge en bombant la poitrine:

Vaniteux, nous dédaignons le chenal trop petit. Franchissons l’immensité, les frontières.

D’esprit critique, nous méprisons les trois dimensions trop étroites

(malgré les mois, les jours et les nuits en proie aux inquiétudes!?!)

 

Nous grandisson: fleuves brisés et sinnueux pour mille ans!

Chassons la mélancolie en escaladant

les montagnes afin de nous attacher aux nuages!

Quelque cinq individus croient encore aux mirages

de la chanson et de la musique…

D’autres étant très nombreux à prendre les armes,

et à tirer à balles dans le lointain!

Des faibles s’abritant derrière la religion…

Les voyous meurent tout bonnement

d’un coutelas dans le ventre!

Les maladroits posent la délicate question:

-Où est Dieu maintenant?

D’autres prenant le maquis,

ou devenant instituteurs ou diseurs de bonne aventure!

 

Nous grandissons: nos os se fendillant sous l’effet de la chaleur;

iI n’y a là que le fretin du désert.

Cherchons la littérature comme abri

de notre âme pour laquelle les mots et leur sens ne sont point une issue!

Qu’on se frotte contre un couteau tranchant,

c’est comme si l’on ne sentait rien également.

 

L’oiseau fait son nid.

Nous cherchons la fumée de tabac…

Vomissant au visage de la vie,

en fuyant très vite le monde d’ici-bas

L’employé des Américains fait saillir ses muscles. Un autre portant leur port-documents…

Travailleur. Déserteur. Condamné à la peine capitable!

 

Nous avons cinquante ans: et vingt ans de la vie sacrifiés,

Nous sommes des héros amateurs bien souilliés!

Que la vie nous accepte ou nous repousse? – C’est du pareil au même!

Nous sommes encore plus tristes que la montagne séculaire en deuil de la rivière.

 

Nous avons cinquante ans: mais pas de jeunnesse,

il nous manque notre pays natal à présent.

-D’où nos exploits militaires romanesques

ont déjà sombré dans l’abime des temps.

LÊ MỘNG NGUYÊN,

Member de l’Académie des Sciences d’Outre-Mer

(Paris, aout 2006)

 

Ý kiến bạn đọc
29 Tháng Tám 20168:48 SA
Khách
Cứ mỗi lần đọc hai bài thơ này của bác cháu lại muốn khóc .Nỗi buồn sâu thẳm trong thơ cứ day dứt người đọc ...phải chăng ...<khi tôi chết nỗi buồn kia cũng hết> và ...<tìm văn chương làm hố nấp tâm hồn! >.
Nơi quê hương xa xôi tụi cháu luôn dành tình cảm yêu thương kính trọng gởi đến bác,rất tư hào về bác ,một nhà thơ tuyệt vời của dân tộc VN . Cháu cảm ơn bác-Nhà thơ Du Tử Lê.
07 Tháng Tư 20167:00 SA
Khách
Tôi tìm thơ của một nhà thơ Nga Vronsky, có bài
Tháng Sáu
Tháng sáu có ngày dài nhất,
Thì đêm đành ngắn lại thôi.
Giữa trưa mà tìm bóng mát,
Bóng cũng ngắn như đêm rồi.

Đàn gà cả ngày tắm cát
Trong vùng bóng đổ hiếm hoi.
Ngoài bờ sông kia bọn trẻ
Suốt ngày nô nghịch tập bơi.

Nhưng không tìm thêm được bài nào, xin nhờ nhà thơ Du Tử Lê tìm giúp tôi thêm vài bài nữa.
Xin chân thành cảm ơn.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Mười 20189:27 SA(Xem: 345)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
20 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 5572)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
23 Tháng Sáu 20189:22 SA(Xem: 806)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
06 Tháng Hai 201812:00 SA(Xem: 12137)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
18 Tháng Mười 201710:34 SA(Xem: 1627)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 6228)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
01 Tháng Chín 20176:02 SA(Xem: 1748)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
21 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 10206)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
01 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 7022)
Vì với Du Tử Lê, thấy vậy mà không chỉ có vậy. Còn nữa. Nhiều nữa. Nhưng đó là những thứ mà chính người coi tranh sẽ thấy
02 Tháng Sáu 201711:58 SA(Xem: 1619)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19563)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20327)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19087)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22199)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22148)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 345)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5572)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 806)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12137)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1627)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 512)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 596)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20438)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15231)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12803)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16073)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14115)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12574)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10573)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9759)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9928)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9095)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8675)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9985)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15136)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21575)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27333)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18810)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19927)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24131)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21897)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18294)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,994,881