LÊ NGỌC TRÁC - LÊ NGUYÊN NGỮ "Quán chiều phố huyện sao thương thế"

20 Tháng Tư 201612:00 SA(Xem: 3008)
LÊ NGỌC TRÁC - LÊ NGUYÊN NGỮ "Quán chiều phố huyện sao thương thế"


lenguyenngu-content
Nhà thơ Lê Nguyên Ngữ và phu nhân.

"Có giòng sông chảy mãi chẳng gặp cầu
Để nước dỗi đôi bờ chao mặt sóng
Về Phan Thiết, Cà Ty lòng chẳng rộng
Lại nối bờ vui mấy chiếc cầu!
Chẳng phải vô tình chia Phan Thiết ra đâu
Bởi sóng vỗ ngoài kia mời mọc quá!
Khao khát biển vội chồm qua thị xã
Nên cầu hóa thành lời xin lỗi của sông
Để hai bờ chín đợi, mười mong
Dù tầm gọi chỉ "Đò ơi...!" chớ mấy
Đứng bên này thấy bên kia tay vẫy
Nhưng sông vẫn trềnh tràng mời mọc chuyến đò ngang
...
Ba chiếc cầu vạch mấy trường canh
Chảy giòng nhạc Cà Ty bờ bến hát
Cho mỗi câu thơ tôi viết về Phan Thiết
Là nhịp cầu hò hẹn để em sang".

Những câu thơ trên được trích trong bài thơ "Phan Thiết Cà Ty chảy gặp cầu" của Lê Nguyên Ngữ. Bài thơ ra đời vào đầu những năm 80 của thế kỷ 20. Khi bài thơ vừa ra đời chưa kịp ráo mực của tác giả, lúc bấy giờ, ở Phan Thiết có một vài người tỏ ra là người có "lập trường - quan điểm" đã cắt nhỏ bài thơ ra lấy một câu "bởi sóng vỗ ngoài kia mời mọc quá", rồi lớn lối "chụp mũ" cho Lê Nguyên Ngữ làm thơ cổ động người vượt biển trốn ra nước ngoài!?? Thật là buồn cười! Mặc cho những người "ấm đầu" chụp mũ, đến hôm nay đã hơn 30 năm, "Phan Thiết Cà Ty chảy gặp cầu" vẫn neo đậu trong lòng người yêu thơ và những người yêu Phan Thiết thân yêu - trở thành một trong những bài thơ hay viết về phố biển Phan Thiết.

Kể từ khi bài thơ "Phan Thiết Cà Ty chảy gặp cầu" ghi dấu ấn trong lòng người yêu thơ, Lê Nguyên Ngữ bắt đầu chuyển sang viết truyện ngắn. Từ năm 1983 đến năm 2016, truyện ngắn của Lê Nguyên Ngữ thường xuyên xuất hiện trên các báo và tạp chí văn nghệ trên cả nước. Anh đã xuất bản được 10 tập truyện ngắn, có đến 15 lần đoạt giải thưởng về truyện ngắn, bao gồm nhiều giải thưởng từ địa phương đến trung ương. Lê Nguyên Ngữ được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam. Riêng thơ, mãi đến năm 2012, nhà xuất bản Văn học mới in và phát hành tập thơ Lê Nguyên Ngữ.

Qua theo dõi sự nghiệp sáng tác văn chương của Lê Nguyên Ngữ, chúng tôi thiển nghĩ: Mai này, có lẽ bạn đọc sẽ quên một " Lê Nguyên Ngữ Truyện ngắn ". Dù số lượng truyện ngắn được xuất bản và đạt giải thưởng của anh thật nhiều. Nhưng, chúng tôi tin chắc một điều: Những người yêu văn chương sẽ nhớ đến thơ của Lê Nguyên Ngữ. Và, những bài thơ của anh sẽ mãi mãi tỏa sáng, lung linh trên bầu trời thi ca.

Từ năm 1974, thơ của Lê Nguyên Ngữ đã xuất hiện trên Thời Tập, Khởi Hành... các tạp chí văn học ở miền Nam. Bài thơ "Xế đời đao phủ thủ" của anh đã tạo được “ tiếng dội trong lòng” bạn đọc. Lê Nguyên Ngữ tên thật là Lê Văn Tám. Anh sinh ra và lớn lên ở Sa Ra, một làng quê nghèo quanh năm đầy nắng gió thuộc huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Lê Nguyên Ngữ đã đưa đặc sản "Gió" của miền cực Nam Trung Bộ vào thơ. Trong thơ Lê Nguyên Ngữ, "Gió" không còn là hiện tượng thời tiết, "Gió" còn là tâm tình, là trạng thái của tâm hồn, gắn bó với con người. Bài thơ "Trở bấc" của Lê Nguyên Ngữ xuất hiện trên tạp chí Thời Tập từ năm 1974 đã thể hiện điều này:

"Có phải bấc đã xoay chiều
Vào những cửa nhà không cánh của quê ta?
Gió thổi sắt se trên cánh đồng
như lùng tìm mùi lúa mới
Hương cốm cũ theo về phảng phất

Có phải gió bấc đang nôn nao nỗi khát thèm
Viền đường bay áo mới
Ngọn cỏ vàng đong đưa vô tình
Rung nỗi bơ vơ lên khung trời xám nhạt bao la
Dưới cầu ao xưa
Lũ bèo cũng đang khát thèm
Âm khua rổ rá
Có phải gió bấc bây giờ
Đang ruổi rong bằng vó ngựa bất kham
Và rượt đuổi mùa đông
Khắp ngõ hẻm hang cùng
Ôi quê ta
Kỷ niệm nào đang run trong mùa đông rét ngọt
Bên hàng cây ngọn gẫy rất vô tình
Cơn bấc nào đã lì lợm tìm về
Trên quê ta, quê ta
Bằng đôi cánh lạnh lùng

Bấc làm người lạ mặt giữa quê ta".

Lê Nguyên Ngữ đã viết những câu thơ đầy ưu tư, trăn trở. Đến hôm nay đã hơn 30 năm vẫn còn mang tính thời sự:

"...

Đất nước bây giờ nào đã hết khó khăn đâu
những Bùi Kiệm, Trịnh Hâm
Vẫn còn trong xã hội
Lật trang thơ ta thấy mình có lỗi
Ơn người từ tăm tối ơn ra..."

(Trích bài thơ "Đêm nghe Lục Vân Tiên nghĩ về thầy Đồ Chiểu" - Tuần báo Văn nghệ 1982)

 

Lê Nguyên Ngữ có những bài thơ đầy cảm xúc, chứa chan tình cảm. "Quán chiều phố huyện" là tuyệt chiêu của Lê Nguyên Ngữ:

"Buổi chiều phố huyện sao thương thế
Một chút mưa bay, một chút buồn
Áo nhỏ em về nghiêng chút Huế
Để bài thơ nón ướt mưa vương!
Ta khách qua đường, dân tứ xứ
Quán nghèo kinh tế mái tranh xiêu
Nâng ly khôn ấm hồn cô lữ
Bởi mắt em còn lạnh hơn chiều
Vốn dĩ đời thường cơm áo bạc
Nên xui thân gái má phai hồng
Một ra đi đã là một khác
Quê cũ chừ thương cách mấy sông!
Ấy bởi đời mình men rượu đắng
Nên thương trăm họ thích phiêu bồng
Đời ta bến bãi, em hàng quán
Thiên hạ là nhà, có biết không?
Ngồi lại bên chiều kinh tế mới
Quán nghèo, bếp lửa, khói trung du...
Uống lên ly rượu mưa hiên tạt
Một nửa men chiều, một nửa thu"

(1991)

Từ năm 1947, thi sĩ Quang Dũng viết bài thơ "Quán bên đường". 44 năm sau, Lê Nguyên Ngữ viết "Quán chiều phố huyện". Hai tác giả sống vào hai thời đại khác nhau. Bối cảnh xã hội trong hai bài thơ khác nhau. Nhưng, chúng ta đều công nhận độ rung và sức lan tỏa của "Quán bên đường" của Quang Dũng và "Quán chiều phố huyện" của Lê Nguyên Ngữ đều giống nhau. Hai bài thơ đều là những bài thơ hay trong vườn thơ đất nước.

Thế mới biết: Tài hoa và tấm lòng của người viết sẽ tạo được những tác phẩm hay, đẹp trong cuộc đời.

Những hình ảnh hiện thực, trần trụi trong cuộc sống đời thường, Lê Nguyên Ngữ đã đưa vào thơ, lòng người đọc chùng xuống khi đọc thơ anh:

"Em mười lăm tuổi trên đường phố
Tóc vàng nắng hạ, áo mơ phai
Bàn tay còn phất thơm mùi vở
Áo trắng thôi bay giữa chợ đời!
Áo trắng thôi đành như kỷ niệm
Đồng tiền - bát gạo vốn song song
Bàn giao sách vở đàn em nhỏ
Thay chị mà theo chuyện học hành
Vé số tròn xoe hàng chữ số
Em mang hy vọng đến bao người
Trang vở ngày nào giờ lại ghé
Ghi đầy trên đấy những niềm vui
Lưu bút ngày xanh dần cũng xé
Đem ghi bạc lẻ, tính hoa hồng
Áo cơm đâu phải trò con trẻ
Mà dạt đời em... chợ tới sông!
Chiều nao em bán qua trường cũ
Sân, lớp ngày xưa luống ngậm ngùi
Trường học, trường đời chia mấy ngã?
Trăng rằm thoắt đó đã xa xôi...!

(Bài thơ Trăng rằm thoắt đó - 1989)

"Đâu biết xuân này ta gặp bạn, Phan Thiết buổi về, Tôi về Phan Rí đi xe ngựa, Mưa chiều tháp cổ, Mùa xuân uống rượu với người chăn dê, Giao thừa..." là những bài thơ hay, ghi dấu đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác thơ của Lê Nguyên Ngữ.

Sau nhà thơ Vũ Anh Khanh, Hoài Khanh... những người đi trước, kể từ năm 1975 đến nay, qua thơ chúng ta nhận thấy: Lê Nguyên Ngữ đã cùng với Nguyễn Bắc Sơn, Huỳnh Hữu Võ, Nguyễn Như Mây và Đỗ Quang Vinh hợp thành "ngũ nhạc - hoa sơn" trên bầu trời thơ Bình Thuận. 

Lê Ngọc Trác 
La Gi, tháng 4/2016

 

Ý kiến bạn đọc
07 Tháng Tư 20211:15 CH
Khách
Bài viết đầy cảm xúc.
07 Tháng Tư 20211:13 CH
Khách
Thật cám ơn bài viết của anh Lê Ngọc Trác. Anh đã cho tôi tìm lại bài thơ " Phan thiết Cà ty chảy gặp cầu", và rẩt nhiều cảm xúc của tuổi thơ tôi trên quê huơng Bình thuận.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Bảy 20225:10 CH(Xem: 308)
Những tài năng lớn, người ta viết như đùa. Như một hơi thở. Ở họ, sự giản dị, dung dị đến dị thường. Và, sự tầm thường đến lạ thường.
22 Tháng Năm 202212:37 CH(Xem: 549)
Cung Tích Biền là một biệt lệ. Càng bước gần tuổi tám mươi, bút lực của ông càng sung mãn
30 Tháng Tư 202210:43 SA(Xem: 688)
Còn chút nhớ về, xin hãy thử đến gặp ông, ở những giờ phút này, tại Gò Vấp, Sài Gòn.
17 Tháng Ba 202210:26 SA(Xem: 849)
Ngô Thế Vinh là một tên tuổi không xa lạ trên văn đàn miền Nam từ những năm 1960.
27 Tháng Hai 20224:27 CH(Xem: 895)
Sau này qua Mỹ, theo dò tin tức bạn bè, đồng môn, biết Trần Lư Nguyên Khanh chính là nhà báo, nhà văn Vương Trùng Dương
11 Tháng Hai 20229:44 SA(Xem: 740)
Nhà thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư, từ Huế, gửi cho chúng tôi những bài thơ sau đây. Chị là một nhà thơ hiếm hoi ngay từ khi xuất hiện đã xác định cho mình lối đi riêng.
27 Tháng Giêng 202210:12 SA(Xem: 731)
Thơ Đinh Thị Như Thúy là cái nhìn vừa tỉnh táo vừa say mê đối với hiện thực.
15 Tháng Giêng 20229:24 SA(Xem: 794)
Không biết nên gọi Không Đứng Mãi Trong Tranh của Lê Chiều Giang là gì cho đúng?
19 Tháng Mười Hai 20213:25 CH(Xem: 813)
Lê Đình Tiến đã chọn thơ lục bát. Tôi nghĩ, nếu anh chọn một hình thức khác, anh có thể không hiện ra như anh đã hiện ra đầy ấn tượng.
15 Tháng Mười Hai 20212:55 CH(Xem: 856)
Ngô Tự Lập sinh tại Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học hàng hải (Liên Xô, 1986), ông từng là thuyền trưởng Hải quân trước khi trở thành nhà văn.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15133)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 14060)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
(Xem: 12229)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30862)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 424)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 83)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
(Xem: 161)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
(Xem: 212)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
(Xem: 14070)
Tôi là người lúc nào cũng ao ước rằng cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại của chúng ta mỗi ngày một trù phú trên mọi phương diện,
(Xem: 7421)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 14934)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4374)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4720)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5269)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5288)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25634)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19671)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17202)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20700)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18454)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17211)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14692)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13861)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13981)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12851)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12472)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19604)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26836)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31558)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22941)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24941)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27759)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27271)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22921)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
841,792