NGUYỄN TRỌNG TẠO - Phê bình có dám nói sự thật?

30 Tháng Tư 201612:00 SA(Xem: 1797)
NGUYỄN TRỌNG TẠO - Phê bình có dám nói sự thật?

Trước hết, phải khẳng định Phê bình văn học là gì? Đấy là sự thẩm định, phân tích, nhận xét và đánh giá văn học nói chung hay tác phẩm văn học nói riêng. Khác với người đọc đơn thuần chỉ thưởng thức văn học, nhà phê bình văn học phải có kiến thức uyên bác về văn học, văn hóa và xã hội, cộng với khả năng tiếp cận văn học hết sức nhạy cảm để kiến giải được cái hay, cái dở của đối tượng phê bình và chỉ ra tính hệ thống của nó.

nguyen_trong_tao_by_ndt-content-content

Không thể tồn tại một nền văn học mà không có phê bình. Nhưng phê bình cũng có thể giết chết hoặc làm thui chột sự phát triển văn học. Vì thế mà nổ ra tranh luận văn học, tranh luận giữa nhà sáng tác và nhà phê bình, tranh luận giữa nhà phê bình với nhà phê bình. Trong tranh luận, thường thì chân lí thắng, nhưng cũng có khi chân lí thua (tạm thời) hoặc bị đánh tráo. Vì vậy mà có sự “giải oan” cho nhiều vụ án văn chương trong lịch sử.

Hiện tượng tranh luận văn học ở ta nhiều năm gần đây thường bị dừng lại nửa vời, là hiện tượng bất bình thường. Bất bình thường ở chính nhà phê bình và bất bình thường ở những nhà quản lý văn nghệ, báo chí, nó làm ách tắc sự phát triển của lý luận văn học nói riêng và văn học nói chung. Thậm chí có những tác phẩm văn học bị thu hồi mà không được tranh luận. Thủ tiêu tranh luận là một hiểm hoạ đối với tự do sáng tác và tự do phê bình, khiến cho nhà văn và cả nhà phê bình cảm giác là chân lí bị độc quyền chiếm giữ ở đâu đó mà không thuộc về mình, còn độc giả thì hoang mang dẫn tới sự tò mò thiếu định hướng. Nếu những cuốn sách bị thu hồi được tranh luận công khai thì cái hay lẫn cái dở sẽ được phơi bày, công chúng sẽ nhận thức được cái sai cái đúng của nhà văn, và dân trí văn học sẽ được nâng cao; mặt khác, công luận sẽ giúp cho những nhà quản lý xử lý vấn đề một cách khách quan, đúng với luật pháp hiện hành. Nhà văn phải chịu trách nhiệm về tác phẩm của mình trước công chúng và trước pháp luật, vậy thì tại sao nhà văn lại không được thay luật sư để “tự bào chữa” cho tác phẩm của mình khi bị thu hồi? Thực tế thì có cuốn sách bị thu hồi lại được những kẻ khác lợi dụng nhân bản, bán lén lút với giá cắt cổ, làm thiệt hại cho nhà văn và gây hoang mang trong công chúng. Tôi nghĩ rằng, nếu được công khai tranh luận, thì vấn đề sẽ sáng tỏ hơn, nó sẽ tác động đến tiến trình phát triển của văn học tích cực hơn.

Tôi biết một số tổng biên tập báo rất muốn mở tranh luận văn học trên báo mình, không chỉ để bán báo, mà còn nhằm nâng cao dân trí văn học, nhưng lại sợ đụng “trần”. Chính vì thế mà những biến động của văn học ta những năm gần đây không được phản ánh một cách trung thực, sâu sắc và toàn diện, khiến công chúng có cảm giác là văn học có vẻ mờ nhạt. Thực ra không phải như vậy. Có nhiều tác phẩm thơ kể cả “thơ khó đọc” đã xuất hiện, nhưng vẫn bị các nhà phê bình làm ngơ. Có những tiểu thuyết xì xầm ngoài lề mà không thấy nhà phê bình nào động bút. Nhà phê bình ta “khéo” quá, “khôn” quá, “ma lanh” quá. Thiếu tài hay thiếu tâm? Thiếu nghề hay thiếu dũng? Xu phụ và cơ hội không phải là bản chất của phê bình, mà đấy là nguy cơ khiến phê bình bị thủ tiêu, và văn học trở nên què quặt, chỉ đi bằng một chân với cái nạng gỗ phê bình mục rữa. Thiết nghĩ, những nhà phê bình biết tự trọng và có tài sẽ dám nói lên sự thật, và dám nghe những điều nói thật.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
07 Tháng Bảy 20206:31 CH(Xem: 45)
Tôi đề nghị chúng ta nên đọc thơ như thể chính mình đang sáng tạo.
05 Tháng Sáu 20203:12 CH(Xem: 182)
Cổ Ngư đã thực hiện một cuộc phỏng vấn dạng bỏ túi cùng nhà văn Trần Thị NgH.
13 Tháng Năm 20203:18 CH(Xem: 295)
Phân biệt giữa Tùy bút, Tản văn, và Ký, điều đó có lẽ không cần thiết lắm đâu
10 Tháng Năm 202010:55 SA(Xem: 246)
Nếu như "mỗi thi sĩ đích thực là một độc đáo được sinh ra để thể hiện hết những ưu tư về định mệnh của mình"
01 Tháng Năm 202011:14 SA(Xem: 420)
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ là một trong những nhà văn quan trọng của dòng văn học miền Nam 1954-1975, với những đóng góp to tát vào nền văn học nước nhà.
09 Tháng Tư 20204:34 CH(Xem: 437)
Họa sĩ Đinh Trường Chinh thuộc thế hệ họa sĩ “trẻ,” trưởng thành và định hình trong nghệ thuật ở hải ngoại những năm gần đây.
18 Tháng Ba 20206:14 SA(Xem: 519)
Tiếng hát Thái Thanh vang vọng những đớn đau riêng của phận đàn bà
16 Tháng Ba 20209:33 SA(Xem: 716)
Trong quyển sổ tay mang thoát từ trại cải tạo về, có một câu tự nhủ khác: Viết như thể không có gì xảy ra. Không có gì đáng kể.
25 Tháng Hai 202010:29 SA(Xem: 408)
tôi tự thấy không dễ viết một bài tổng quan cho báo trong nước, kể chuyện sáng tác của các nhà văn Việt ở ngoài nước.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 8906)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 255)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 6301)
họ không chỉ là những viên gạch lót đường mà họ còn là những con én lẻ loi, tin rằng trong hoàn cảnh nào thì, mùa xuân rồi cũng sẽ tới.
(Xem: 16786)
Với tiêu chí tự đặt cho mình: “Nhạc phải cho hay, lời phải cho đẹp và ý nghĩa;” Từ Công Phụng đã đem đến cho giới thưởng ngoạn những tình khúc sang cả, mượt mà từ nhạc tới lời.
(Xem: 7549)
Nhân cách kẻ sĩ miền Nam của nhà văn Bình Nguyên Lộc, phần nào rửa được những vết nhơ của thiểu số người cầm bút miền Nam, ngay sau biến cố tháng 4-1975
(Xem: 2811)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 167)
Khi ông thành danh thì tôi mới chỉ là đứa trẻ sơ sinh.
(Xem: 1090)
Du Tử Lê là một trong những nhà thơ có nhiều tác phẩm được phổ nhạc được công chúng yêu chuộng.
(Xem: 1104)
"không thể xóa hận thù – bằng máu người xối chảy“ (1969), và suốt đời Du Tử Lê đã cần mẫn xóa, bằng thơ.
(Xem: 993)
Tôi nghĩ ông là kẻ biết tìm hạnh phúc. Tìm cho đến hơi thở cuối cùng cuộc đời mình.
(Xem: 11682)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1037)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2179)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2571)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2530)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22363)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 16893)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14581)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 17863)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 15835)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14394)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12217)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11157)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11263)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10494)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10197)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 16883)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 23697)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 28775)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20278)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21501)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25375)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24154)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20415)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,603,102