NGUYỄN NHÃ TIÊN - Độc hành Phạm Phú Hải

12 Tháng Mười Một 201610:39 SA(Xem: 988)
NGUYỄN NHÃ TIÊN - Độc hành Phạm Phú Hải

Thi sĩ Phạm Phú Hải ( 1950- 2009) quê Điện Ngọc, Điện Bàn, Quảng Nam. Trong Bách khoa toàn thư mở Wikipedia ghi: “ Ông sở hữu giọng thơ “ kỳ dị”.

Không hiểu sao mỗi khi lần giở thơ Phạm Phú Hải ra đọc, tâm thế tôi lại thường rơi vào cái trạng huống ám ảnh bởi sự huyền nhiệm. Huyền nhiệm về thi sĩ, huyền nhiệm về thế giới, huyền nhiệm về tình yêu. Tôi cuồng tín chăng, hay là bị mê hoặc bởi những tiếp xúc, gặp gỡ Phạm Phú Hải (lúc nhà thơ còn sinh thời).

Cũng như Bùi Giáng thi sĩ
“Thân con như thể thân rơi. Một đêm mưa trút xuống đời cuồng điên”, cố nhiên Phạm Phú Hải không như Bùi thi sĩ tuổi tên đã sáng chói trên văn đàn trong và ngoài nước. Nhưng, kể từ cái “đêm” định mệnh Mưa trút xuống đời cuồng điên ấy, những thi sĩ kiểu như Bùi Giáng, Nguyễn Hữu Ngư, Nguyễn Đức Sơn, Trần Đới...mỗi người một cốt cách, họ làm “mưa gió” trên cuộc đời này theo kiểu cách “cuồng điên” riêng của từng thi sĩ. Có kẻ tới tấp suồng sã, có kẻ tỉ tê âm ỉ, có kẻ ầm ào như bưng thùng mà trút, lại có kẻ mưa thúi trời thúi đất kiểu như mưa Huế, để từ đó mà sinh thành những huyền thoại!

Huyền thoại mà tôi muốn nói đến là theo ý niệm của Charles Mauron - một nhà phê bình văn học Pháp lừng danh, ông thuộc lớp môn đồ của Sigmund Freud, dường như cả đời Mauron lao tâm khổ tứ để khám phá cái mà ông gọi là nhân cách vô thức của nhà văn, bằng cách đối chiếu tác phẩm với cuộc đời của họ. Thử bắt chước theo những bậc tiên khu đã dày công khám phá cái thế giới “mịt mù” vô thức của người nghệ sĩ, tôi nói theo lối ẩn dụ của Bùi thi sĩ “Một đêm mưa trút xuống đời cuồng điên”. Mưa Bùi Giáng là như vậy, còn mưa Phạm Phú Hải là mưa kiểu thế nào đây?

Những đêm mưa bão tưng bừng. Đầy căn gác nhỏ cây rừng mọc ra... Người ta là người với ta. Có bao nhiêu đó để mà trừng nhau. Này cô kia ở trên lầu. Áo thơm cô mặc có màu thịt tôi. Thịt tôi cô đã tường rồi. Bữa tôi cởi hết da ngồi cô xem. Đất trời cũng thứ lèm nhèm. Bão mưa như thể thằng điên lộn đầu” (Mưa bão).

Thơ như vậy mà diễn dịch nó ra, xác lập hoặc định vị cho nó một vị thế tường minh này hay huyễn tưởng kia, thì chẳng khác nào lấy chân trời bao la kia mà nhốt vào con mắt hữu hạn thịt xương. Một thứ nhãn quan có tốt tuyệt vời đến nhường nào, nói theo cách của những nhà dự báo thời tiết thì tầm nhìn xa (nếu trời tốt) cũng chỉ quan sát trong cái giới hạn hữu hình trên mười kilômét là cùng. Vậy chân trời của Phạm Phú Hải là đâu? Tôi thử “lý luận” theo kiểu (thơ) Phạm Phú Hải:

Có bàn chân dài hơn con đường. Nên chân trời là những đốt xương. Của ai bỏ lại ngàn năm trước. Sửng sốt kêu lên tiếng dị thường” (Thi sĩ).

Vâng, chân trời của nhà thơ nó vừa cụ thể, vừa siêu hình như thế đấy, nghĩa là muốn đến cái miền thẳm ấy thì anh (hay chị) phải đạt được cái “tiêu chuẩn” của kẻ có bàn chân dài hơn con đường. Mà từ cổ - kim - đông - tây từng mấy ai, đã mấy ai bước những bước chân huyền nhiệm như thi sĩ. Vọng tưởng hay là gì tôi không rõ, nhưng quả thật có một chân trời (người đi) đã bỏ lại thanh âm (dấu) trên đường. Nhưng ở đây ý niệm biểu đạt không là “những đốt xương” mà là “con người có đế giày bằng gió” - một “thực thể ngôn ngữ” của Rimbaud trong tác phẩm Illuminations (Thần cảm). Có lý do gì ở đây tương quan, hay là khoảnh khắc xuất hiện mang hơi hướm thần ngôn (Logos) mà các nhà phân tâm học thường cho rằng đấy là tình huống xuất hiện của thời điểm huyền thoại nào đó (tinh anh phát tiết) ghi dấu cường độ cảm xúc đặc biệt.

Lạnh mùa thu lạnh trong núi đá. Có con cá nhỏ chết bên cầu. Có con chim nhỏ vì vui quá. Cũng chết bên cầu ấy bữa xưa. Có một thư sinh lên núi đá. Hỏi thăm đường tới chốn bất lai. Trăng khuya úp mở sau ngàn lá. Bướm đỏ đàn đàn chấp chới bay. Có lão tiều phu trong núi đá. Mười năm say hương quế, quên về. Lều dựng gió đầy rung mái gió. Một bầu cổ nguyệt chảy tràn khuya.” (A, AA, AAA, AAAA...).

Có thể nói, thế giới thơ Phạm Phú Hải là một thế giới khu biệt nhuộm màu ngôn linh. Có người vì yêu quá gọi thi sĩ là “Bùi Giáng thứ hai”, yêu như thế thì khác nào “bằng mười phụ nhau”. Tôi không muốn so sánh Phạm Phú Hải với bất kỳ ai, con đường thi sĩ ngao du qua cuộc đời này là con đường lặng lẽ và độc hành. Mà Phạm Phú Hải đã nói: “Một năm có bốn mùa nhưng tôi biết có một mùa thứ năm/ Không gian có bốn phương nhưng tôi biết có một phương thứ năm/ Tôi đang sống/ Trong mùa và phương không tên gọi đó”. Đấy là sự xác lập, mà có những lúc vì kính trọng niềm cô đơn chon von chót vót thăm thẳm ấy tôi cũng tập tành nghêu ngao: Rồi chiều qua, rồi ngày qua. Bụi rơi xuống đất hương hoa lên trời. Em còn buồn nữa hay thôi. Núi cao là để phận đời chon von (NNT).

Có đến hàng ngàn bài thơ Phạm Phú Hải đã viết, tự đánh máy thành tập, hoặc những bài anh viết phát tán khắp mọi anh em, những kẻ anh quen, những người anh ký gởi tâm tình. Bao nhiêu rồi có khi chính thi sĩ cũng không thể nào nhớ nổi. Nhớ lại lúc sinh thời của anh, vào những ngày anh nằm trên giường bệnh, tôi và một người bạn khá là thân thiết với Phạm Phú Hải - chị Thái Ngọc Loan, chúng tôi đến thăm thi sĩ, nhân tiện mang báo biếu và tiền nhuận bút đến cho anh. Đau nằm liệt giường, vậy mà Phạm Phú Hải đòi ngồi dậy lấy kính đeo vào mắt để đọc thơ, ánh nhìn trong veo của thi sĩ vẫn sáng tinh anh long lanh một cách lạ thường. Hình ảnh này khiến tôi chợt nhớ tới nhà thơ Trinh Đường lúc ông bệnh nặng gần đến giờ lâm chung, vậy mà khi nghe Cúc Tần (con gái nhà thơ) bảo có chúng tôi đến thăm, đôi mắt của ông cũng ánh lên sáng long lanh như thế, và rồi ông cố lần tay xuống gối lục lọi tìm thơ để đọc. Đến khi nghe con gái (Cúc Tần) bảo: “Con đã đem hết bản thảo của bố về nhà rồi” (đấy là những bài di cảo nhà thơ đã viết trên giường bệnh), lúc ấy ông mới chịu nằm yên. Những con mắt thơ ánh lên ánh sáng cuối cùng của vô thức, năng lượng đó cũng có thể giải thích cho ta hiểu khả năng thăng hoa của một tính cách mà Freud từng gọi đấy là: Tố chất bẩm sinh bí mật.

Nhưng cho dù mọi cách nghiên cứu hay lý luận phê bình nào về thơ Phạm Phú Hải chăng nữa, thì với tôi, dường như mọi kết quả chỉ là chút ánh sáng yếu ớt mỏng manh chiếu vào mênh mông một cõi thơ quá đỗi dị thường:

Có một hôm kia máu chợt buồn. Cơn đau trồi máu lạnh trên sông. Trồi tôi giữa một bầy phong vũ. Nhe hết nanh ra gặm hết hồn. Tôi ở đây giữa một bầy cô độc. Tôi khóc theo từng tiếng hú xưa. Rồi tôi cũng hú như tôi đã. Khóc rống khi đưa gió nhập mùa. Tôi vọng tíêng tôi về núi đá. Núi đá ngàn năm vẫn lặng im. Mấy ai hiểu được hồn ưu uất. Của kẻ qua sông tự thả chìm” (Máu chợt buồn).

Vâng, mấy ai hiểu được. Có hỏi thi sĩ thì đôi mắt tinh anh trẻ thơ kia chợt ánh lên. Và đấy là một sự trả lời. Thơ ấy, có thể nói, chẳng phải thi sĩ chải chuốt, kiểu sức gắng gỏi làm cho nó hay, cho nó đẹp, mà tự nó dường như là một cảnh giới tinh anh vốn hay, vốn đẹp, tự phát tiết những trận cuồng phong từ một tâm hồn thi ca triệt để trút ra bộc lộ tiếng thơ thành một thứ ngôn linh vang dội và bất tuyệt! Cái hay, có thể nói đạt tới mức siêu việt như tự đất trời sinh nở ra thi sĩ, để Phạm Phú Hải dốc hết máu xương mà “Câu thơ nhỏ đỏ con tim. Ta lê theo suốt cuộc tìm đớn đau”!

N N T

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
09 Tháng Sáu 20189:23 SA(Xem: 135)
Tôi trân quý tác phẩm đầu tay với cái vẻ háo hức tươi mới,
29 Tháng Năm 20189:22 SA(Xem: 260)
Nguyễn An Bình người con thân yêu của Bình An, một làng quê hiền hòa bên dòng sông Hậu, đã sớm gắn bó đời mình với thi ca.
21 Tháng Năm 20189:37 SA(Xem: 197)
Là một cây bút quen thuộc của xứ Quảng và cả nước, tác giả Ngô Thị Thục Trang vừa ra mắt bạn đọc tập thơ đầu tay “Sinh ra từ cánh đồng làng”
14 Tháng Năm 201811:14 SA(Xem: 383)
Phạm Hiền Mây là “người tình” chung thủy của Lục Bát,
09 Tháng Tư 201810:06 SA(Xem: 485)
Đinh Quang Anh Thái từ thuở nhỏ đã có máu giang hồ và tính dân thân.
24 Tháng Ba 201810:00 SA(Xem: 329)
Nhà thơ trẻ Nguyễn Văn Lương, bút danh Văn Nguyên Lương, người con của quê hương xứ Quảng vừa ra mắt bạn đọc tập thơ đầu tay “sóng chữ sông quê”
14 Tháng Hai 201811:19 SA(Xem: 998)
Cần liên lạc với Nguyễn Kế Khuyến, xin qua địa chỉ Email:nguyenkekhuyen@gmail.com
03 Tháng Hai 201810:15 SA(Xem: 576)
Cầm trên tay tập Thơ ngắn Đỗ Nghê, tôi chợt nghĩ đến tên gọi của tiểu thuyết. Bởi vì tác giả Đỗ Hồng Ngọc đặt tên cho đứa con tinh thần của mình là Thơ ngắn. Thế nào là ngắn?
27 Tháng Giêng 20189:27 SA(Xem: 400)
Lê Thanh Phách sinh năm 1964. Lúc nhỏ, quê hương bị chiến tranh tàn phá, phải tản cư sống cách quê gần 20 cây số, theo học tại trường Cây Da ở Điện An.
24 Tháng Giêng 20189:19 SA(Xem: 420)
Cuộc phỏng vấn từ xa, với 2 người đàn bà thơ xa lạ, tôi chưa hề gặp, chưa hề trò chuyện ở ngoài đời thực mà bằng online.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 32)
Tôi rất thích tính chân thật, không làm dáng của họ Nguyễn, khi ông mở đầu phần dẫn nhập cho những bài thơ của mình
(Xem: 141)
Tuyển tập này, cũng nên được nhìn như một ghi nhận tình bạn lấp lánh, thuở họ còn đủ ba người.
(Xem: 202)
Khởi thủy khi tìm về nhạc Việt, Elvis Phương chỉ biết một bài duy nhất là ca khúc”Mộng dưới hoa”, thơ Đinh Hùng, nhạc Phạm Đình Chương!!!
(Xem: 214)
Trong sinh hoạt âm nhạc tại miền nam VN, 20 năm (1954-1975) rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.
(Xem: 11772)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1025)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 5822)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 1371)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
(Xem: 9933)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
(Xem: 132)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 287)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20038)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 14922)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12435)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15621)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13735)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12209)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10233)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9515)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9610)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8834)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8460)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9571)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 14858)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21126)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27027)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18493)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19606)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 23871)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21535)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 17990)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,836,776