TRỊNH CUNG - Ngày Xuân Xem Lại Tranh Lụa Mai Trung Thứ

02 Tháng Giêng 20171:12 CH(Xem: 5531)
TRỊNH CUNG - Ngày Xuân Xem Lại Tranh Lụa Mai Trung Thứ

Là một trong 3 danh họa Việt Nam về tranh lụa, 2 họa sĩ kia là Nguyễn Phan Chánh và Lê văn Đệ, họa sĩ Mai Trung Thứ được sinh ra ở Hải Phòng, năm 1906, tốt nghiệp khóa đầu Trường Mỹ Thuật Đông Dương - Hà Nội, sang Pháp và định cư tại đây năm 1938. Sau nhiều năm nỗi tiếng với thể loại tranh lụa đặc sắc vẽ về đề tài phụ nữ và trẻ em Việt Nam được người Pháp yêu quí, ông mất vào năm 1980.

MaiTrungThu
Họa Sĩ Mai Trung Thứ


Tranh lụa Mai Trung Thứ không chỉ được người Pháp yêu quí mà còn được cơ quan UNESCO của tổ chức Liên Hiệp Quốc chọn như một biểu tượng nghệ thuật của tình yêu dành cho trẻ em trên toàn thế giới.


• Điểm cách tân trong vẽ Lụa của  Mai Trung Thứ

Khác với cách vẽ tranh lụa của hai nhà danh hoạ Nguyễn Phan Chánh và Lê Văn Đệ, họa sĩ Mai Trung Thứ không áp dụng cách vẽ lụa ướt (lụa rửa) từng được hai bạn đồng môn đồng khóa tài hoa như đã nêu trên áp dụng và được lưu truyền cho rất nhiều thế hệ hoạ sĩ Việt Nam từ trước đến ngày nay, ông tìm ra một cách vẽ lụa khác, phi truyền thống, đó là vẽ trực tiếp xuống nền lụa được bồi sẳn như vẽ bột màu trên giấy canson, như vẽ sơn dầu trên vải bố, tạm gọi là vẽ lụa khô. Đây là cách vẽ lụa được ông cách tân dựa trên kỹ thuật vẽ của hội họa hiện đại phương Tây. Với cách vẽ trực tiếp xuống nền lụa như thế sẽ giúp nhà nghệ sĩ tránh được việc phải trải qua các công đoạn chuẩn bị cầu kỳ như căng lụa, làm phát thảo rồi dùng giấy "can" đặt lên phát thảo để đồ lại những nét vẽ (đường viền) của các hình thể trong bức phát thảo, sau đó đặt giấy "can" này có lót giấy than (một loại giấy dùng cho máy đánh chữ) lên mặt lụa và đồ lại cho những nét vẽ ấy được in trên măt lụa, sau đó làm ướt lụa trước khi tô màu,... sau cùng là bồi lụa trên giấy bản để kết thúc một tiến trình vẽ tranh lụa theo truyền thống. Cách vẽ này quá lệ thuộc vào nhiều giai đoạn có tính thủ công, bức tranh bị chép đi chép lại nên cảm xúc của người nghệ sĩ bị mất đi sự sống động vì tính gò bó của thủ pháp.

Mặc khác, cách vẽ lụa của Mai Trung Thứ cho người xem sự trực cảm với màu sắc và đường nét trong tranh. Màu và nét vẽ của Mai Trung Thứ được họa sĩ chọn lọc dựa trên luật tương phản vừa có sức thu hút mạnh mẽ thị giác người xem đồng thời cũng không kém phần tinh tế của thứ thẩm mỹ kinh điển. Hiển nhiên, đây là kết quả tuyệt vời của sự kết hợp hoàn hảo giữa 2 bản sắc nghệ thuật Đông và Tây, một bên đầy lý tính và phía kia là thế giới của trầm mặc.


"Thiếu Nữ Choàng Khăn", một kiệt tác tiêu biểu cho tranh lụa "khô" của Mai Trung Thứ

MaiTrungThu 01
Thiếu Nữ Choàng Khăn
(Một Mona Lisa Việt Nam)


Để thấy rõ điều này, chúng ta thử khảo sát một tác phẩm thuộc loại kiệt tác của ông, bức Thiếu Nữ Choàng Khăn (Mona Lisa). Thật là  đặc sắc về hình họa, mềm mại, nhịp nhàng về đường nét không thể vẽ tốt hơn. Mặc dù ông đã dựa vào hình mầu của Mona Lisa, tác phẩm bất tử của Leonardo da Vinci nhưng hai cách vẽ hoàn toàn khác. Leonardo không vẽ đường viền, trường phái cổ điển loại bỏ đường viền và dùng sắc độ tối sáng để phân biệt các hình ảnh nằm kế nhau. Sử dụng đường viền có từ chủ nghĩa hiện đại và được áp dụng mạnh nhất trong các tác phẩm của trường phái Biểu Hiện. Một sự khác biệt lớn khác là trong Mona Lisa, Leonardo không dùng màu tương phản mà là một tuyệt bích của gam màu "harmoni".

MaiTrungThu 02

Và điều mà trong tranh lụa truyền thống không ai vẽ được những mảng màu nguyên sắc như xanh, đỏ, vàng, lục,... một cách đậm đà và tươi tắn như Mai Trung Thứ mà thường chỉ thấy có trong tranh bột màu hay sơn dầu. Màu sắc, độ tương phản giữa xanh của chiếc khăn choàng trên nền của áo đỏ trong bức Thiếu Nữ Choàng Khăn thật sự đã tạo nên một hiệu ứng thị giác rất sống động, thật quyến rũ. Đây là một điểm khác biệt rất lớn trong dùng màu cho tranh lụa của Mai Trung Thứ và với tranh lụa của hầu hết các họa sĩ Việt Nam từ những họa sĩ bậc thầy như Nguyễn Phan Chánh, như Lê Văn Đệ,... hầu như tất cả các họa sĩ vẽ tranh lụa đều chỉ dùng màu có độ nhạt và mỏng, trong một gam màu nghiêng về xanh và nâu. Dùng màu cho tranh lụa kiểu Mai Trung Thứ, từng mảng lớn và đậm màu thì chỉ có vẽ khô trên nền lụa đã canvas hóa như ông đã nghĩ ra.

MaiTrungThu 03

Đây là một thách thức hết sức táo bạo vì như thế là đi ngược lại với tranh lụa truyền thống, đã phá vỡ tính thẩm mỹ mượt mà sương khói vốn đã ăn sâu vào tâm hồn bao thế hệ người Việt yêu tranh. Nó hiển nhiên là một đặc tính vĩnh cữu, một thẻ căn cước xác định chỗ đứng độc đáo của tranh lụa Viêt Nam trên thế giới sau sơn mài của Nguyễn Gia Trí.

MaiTrungThu 04

• Sáng tạo, chìa khóa làm ra sự khác biệt.

MaiTrungThu 05
Mặc khác, khi vẽ dựa vào bố cục và chủ đề của một kiệt tác như Mona Lisa là một cuộc phiêu lưu điên rồ nếu không thì cũng vô cùng ngớ ngẩn cho bất cứ một ai nếu không có trong tay một tài năng nghệ thuật xuất sắc và một cái đầu lớn để làm khác, để thoát ra cái bóng khổng lồ của một kiệt tác có một không hai và cũng vô tiền khoáng hậu trong nền mỹ thuật của nhân loại, rất hạnh phúc thay cho người Việt chúng ta, Mai Trung Thứ có được cả hai yếu tố vàng ấy khi thực hiện một Mona Lisa hoàn toàn Việt Nam và bằng ngôn ngữ hội họa hiện đại của thế kỷ 20. Ông đã dùng màu khác hẳn, chân dung nhân vật khác hẳn, xu hướng nghệ thuật khác hẳn và chất liệu cũng khác hẳn. Tất cả những gì của thời hiện đại và tính dân tộc, nguồn cội của Mai Trung Thứ đều toát lên một cách bao trùm toàn bộ bức tranh lụa Thiếu Nữ Choàng Khăn, tác phẩm của một họa sĩ được sinh ra từ một xứ sở nhỏ nhoi, lạc hậu, sau cả 6 thế kỷ tính từ thời Phục Hưng của Leonardo da Vinci, Mai Trung Thứ đáng được tôn vinh hơn bất cứ một tài năng hội họa nào của người Việt.

Bolsa, tháng 10-2016
TRỊNH CUNG

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Sáu 202112:24 CH(Xem: 41)
Nhiều hiện tượng văn học miền Nam trước 1975 thực ra đã đến với độc giả miền Bắc từ rất sớm, bằng những cách thức và con đường khác nhau…
30 Tháng Năm 20213:38 CH(Xem: 159)
Ông Nguyễn bảo (hai lần) là ngành kịch bế tắc, ông Vũ cho là kịch “đang đi lên và không hề bế tắc.” (1) Hai bên không biện giải; sự khác biệt không được giải quyết.
04 Tháng Năm 20214:40 CH(Xem: 365)
Tôi nhận được thư của một người bạn yêu thơ - vừa thương vừa giận tôi lắm
30 Tháng Tư 20213:35 CH(Xem: 355)
Các nhân vật được vẽ trong khung cảnh hay bộ dạng cường điệu, thể hiện tính cách hay những việc họ đang làm.
06 Tháng Tư 20214:44 CH(Xem: 393)
Tô Thùy Yên là thi sĩ Nam có giọng Bắc. Ông không giống ai, không giống người Bắc nào; ông bắt kịp cái điêu luyện của ngôn ngữ Bắc, thế thôi.
30 Tháng Ba 20212:32 CH(Xem: 462)
Có những người bề ngoài ra vẻ thầy, ông lắm, nhưng ta đừng vội xét họ, phải đợi họ nói ít lời mới biết được giá trị của họ.
12 Tháng Ba 202110:10 SA(Xem: 520)
Con gái của nhà văn Doãn Quốc Sỹ kể lại cuộc đời thầm lặng của mẹ mình, bà Hồ Thị Thảo.
08 Tháng Ba 20214:37 CH(Xem: 393)
Thanh Tâm Tuyền được coi như là người khởi đầu cho thơ tự do, để lại nhiều dấu ấn trong dòng sinh hoạt văn học miền Nam Việt Nam trước năm 1975.
18 Tháng Hai 202110:03 SA(Xem: 471)
Nghệ thuật gốm là một thứ văn hóa dân gian, được hình thành và phát triển từ xa xưa, đã qua nhiều thiên niên kỷ.
07 Tháng Hai 20219:25 SA(Xem: 521)
Thơ là con đường trải dài của thời gian, nối liền quá khứ với hiện tại nhằm hướng đến tương lai, không gián đoạn, trong nỗ lực xác nhận sự đồng nhất của hồn người toàn vẹn.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 2600)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 12895)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam. Tuy nhiên, những người biết ông qua chương trình phát thanh “Nhạc chủ đề” (trên đài Saigon, cùng với nhạc sĩ Vũ Thành An), lại nhiều hơn, những người biết ông qua văn chương. (Còn Tiếp)
(Xem: 16781)
Chúng ta cùng biết, Nhà thơ Lê Đạt là một trong những kiện tướng của phong trào Nhân Văn Giai Phẩm, giữa thập niên 50
(Xem: 16148)
Không biết tôi điên chưa, khi tới ngày hôm nay, tôi vẫn không thể nghĩ: Nguyên Sa đã chết!
(Xem: 11192)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 23)
Tôi chỉ gặp ông dăm ba lần, cũng như những cuộc gặp gỡ của các cá nhân nhà văn Việt Nam khác, nhưng câu chuyện về cuộc đời này và về thơ ca dài gấp ngàn lần thời gian những cuộc gặp gỡ của những cá nhân nhỏ bé trước vũ trụ vô tận này.
(Xem: 341)
Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam.
(Xem: 483)
Lắng nghe một đoạn, tôi nhận ra giai điệu quen thuộc. Đó là một sáng tác của Từ Công Phụng phổ từ thơ Du Tử Lê, Ca khúc "Trên Ngọn Tình Sầu."
(Xem: 447)
Khi anh chết/ Không đem anh ra biển/ Mà chôn anh vào/ Huyệt mạch của quê hương
(Xem: 622)
Xin gửi lời cảm ơn muộn màng đến linh hồn Thi Nhân Du Tử Lê về bài học ẩn dụ trong thơ để "môi còn muối mặn"... đến ngàn sau!
(Xem: 13004)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 2723)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3363)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 3865)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 3753)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 23663)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 18017)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 15772)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 19088)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16914)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15529)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 13202)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 12157)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 12278)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11445)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 11129)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 18105)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 25107)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29923)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21354)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 23176)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26278)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25482)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21554)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,810,569