Lớp học cuối tháng 4-1975 và, Vũ Đức Thanh.

17 Tháng Tư 20171:06 CH(Xem: 1689)
Lớp học cuối tháng 4-1975 và, Vũ Đức Thanh.

Thời  trước tháng 4-1975, tôi có nhận dạy thêm cho một số trường trung học ở Saigon. Số trường và số giờ tôi dạy, không nhiều… Nhưng tôi sẽ không làm được việc này, nếu không có được sự cho phép không chính thức của nhà thơ Cao Tiêu (1929-2012), tức Đại tá Hoàng Ngọc Tiêu, Cục Trưởng cục TLC thời đó. Cũng như tôi sẽ không có được cho riêng mình, một vài kỷ niệm hiếm hoi, đáng nhớ.

.

LopHocCuoi 01
Tranh Nguyễn Thanh Bình.


Tuy thích nghề dạy học từ khi còn nhỏ, nhưng lớn lên, dầm mình trong sinh hoạt văn nghệ, lại bị ràng buộc gay gắt bởi luật lệ quân đội, tôi đã xóa hẳn mơ ước đi dạy học của mình. Cho đến mùa khai trường năm 1971, do nhu cầu tìm chỗ dạy cho một người bạn ở tỉnh về, tôi có đến gặp ông giám học trường trung học Hiếu Nghĩa, gần doanh trại cục TLC.…

Tôi nhớ, ông giám học, cười cười, nhìn tôi một đỗi khá lâu, xong cho tôi một kết luận bất ngờ là:

“Chúng tôi sẽ thu xếp giờ  dạy cho người bạn của ông; chỉ với một điều kiện: Ông phải nhận dạy cho chúng tôi ít giờ. Và cho phép chúng tôi quảng cáo tên ông trong ban giảng dạy.”

Phần tôi, tôi sẽ  có đúng một tuần, để trả lời nhận hay không!!!

Tôi ra về với tất cả băn khoăn, ngỡ ngàng. Khó xử! Nếu không nhận lời, bạn tôi sẽ không có chỗ dạy. Nếu nhận lời, tôi sẽ kẹt với luật lệ của quân đội. Luật quân đội khi đó, quy định rằng, bất cứ một quân nhân tại ngũ nào, nếu muốn đi dạy ở các trường tư thục, đều phải xin phép với Bộ TTM. Tôi không nghĩ giấy xin phép đi dạy học thêm của tôi, sẽ được Bộ TTM chấp thuận. Khi mà giấy đó phải đi qua không biết bao nhiêu cửa ải! Cửa ải đầu tiên là ông Trưởng phòng, (xếp chực tiếp của tôi), lên tới Trưởng Khối. Rồi  văn phòng Cục Trưởng. Từ  văn phòng Cục Trưởng, đơn xin của tôi sẽ phải trình lên Tổng Cục trưởng  TC/ CTCT. 

Sau đấy, tôi thực sự không biết đơn xin của tôi còn cần phải đi qua những cửa ải nào khác nữa. Thí dụ, Cục An ninh, Tổng cục quân huấn v.v…  

Đã không chút hy vọng đơn xin đi dạy ngoài giờ được chấp thuận, mà có khi còn bị “tống” đi nơi khác vì cái tội tham lam (đã được ở Saigon, lại còn xin đi dạy thêm…)

Gần hết hạn một tuần, tôi trở lại trường Hiếu Nghĩa, định nói lời cám ơn và, từ chối thì, tôi gặp một người bạn, tên Khấn. ( Sau này tôi mới biết anh là em vợ của ông Giám học, dạy môn Lý Hóa.

Anh hỏi tôi đi đâu lạc mà đến đây? Tôi khai thật cái khó khăn của tôi là, rất muốn nhận lời dạy ít giờ.

Nhưng xin giấy phép chính thức thì tôi không thể!!!

“Mà nếu không có giấy phép, tôi sẽ không thể để trường quảng cáo tên tôi trong ban giảng huấn”.

Thông cảm ngay. Bạn tôi nói:

“Đúng rồi, không có giấy phép, dễ bị tố lắm, khi cho tên trên bảng quảng cáo…”

Nói xong, bạn tôi bảo tôi theo anh ấy.

Tưởng đi đâu, hóa ra anh đưa tôi vào văn phòng Giám học. Tôi chưa kịp nói gì thì anh đã thay tôi nói với ông Giám học, rằng, hãy mời tôi dạy thử ít tháng xem sao? Chưa kể, tôi cũng cần phải có thời gian để xin giấy phép.

“Theo em, trong thời gian đó, mình khoan sắp giờ dạy cho người bạn của anh ấy vội…”

Câu chuyện những tưởng khó có thể giải quyết được một cách êm ả thì, cuối cùng nó đã được dàn xếp một cách nhẹ nhàng mà, sung sướng nhất cho tôi là, không phải mở miệng, nói năng gì thêm!...

Tiễn chân tôi ra về, anh Khấn đặt một tay lên vai, thân mật bảo:

“Nếu ông ngại thì ông có quyền quên đi cái vụ “giấy phép”. Không có cũng chẳng chết thằng Tây nào.

Sau một thời gian, mọi người đã quen với việc ông đi dạy thêm thì trường có thêm tên ông vào danh sách giảng huấn hay không, cũng chẳng ma nào nó để ý đâu!”

Bạn tôi nói đúng! Tôi đứng lớp một thời gian dài mà, không bị một rắc rối nào về phía thủ tục hành chánh - - Mặc dù, có nhiều lần, tới sát giờ dạy, vẫn không thể có được vài phút thay quần áo dân sự, tôi chạy thẳng đến trường với bộ đồ lính đang mặc.

Nhưng một chuyện khác, tôi không biết phải xếp loại gì (tốt hay xấu?) - - Chỉ biết đó là một câu chuyện liên quan tới đời sống gia đình, vật chất của một người bạn khá thân. Ông là dân dạy tư thục chính quy, lâu đời và, có tiếng. Chính ông là người móc nối, hoặc chuyển lời mời của một vài trường tư thục khác cho tôi, khi họ muốn mời tôi về cộng tác.

Tôi nhớ hôm đó, vừa xong hai giờ Việt văn đầu ngày, cho một lớp đệ tam C, thì một học sinh tìm tôi. Em nói, tôi có một thân nhân muốn gặp tôi, ở bên ngoài cổng trường.

Bất ngờ! Tôi vội vàng đi ra. Ngoài cổng trường khi đó, tôi thấy một phụ nữ còn trẻ, không quen, đứng nép một phía. Chị chủ động bước tới, tự giới thiệu tên Y., là vợ của giáo sư X, (chữ dùng thời đó) đi tìm X. vì mấy hôm nay X. không về nhà. Và, cũng không đưa tiền về để nuôi con…

Chỉ với chừng đó câu ngắn, gọn, tôi hiểu chuyện gì đã xẩy ra trong gia đình bạn tôi và, điều  gì chị Y. cần nhất trong lúc này.

Tôi rụt rè đề nghị:

“Chị có muốn tôi đưa chị vào văn phòng. Gặp ông Giám học không?”

Ngập ngừng ít giây, chị Y. lắc đầu. Chị nói chị không muốn có bất cứ một chuyện không tốt nào, ảnh hưởng tới y tín của X. Chị thêm:

“Hơn nữa, chuyện này cũng lâu lâu mới xẩy ra một lần anh ạ.”

Tôi hiểu rõ ý chị, chỉ muốn nhờ tôi tìm X.. Nói với X. sớm mang tiền về cho chị nuôi con…

“Còn chuyện anh ấy với con học trò của anh ấy, chừng nào chán, anh ấy về lại với vợ con, cũng được!” Đó là lời nhắn chót, trong cuộc gặp gỡ ngắn ngủi mà, tôi tin chị Y không muốn… Nhưng chị lại không thể có được một chọn lựa nào khác!.!

Quan sát chị Y.  gần hơn. Tôi thấy chị không son, phấn. Nhưng chiếc áo dài lụa, xanh dương, rộng thinh, phủ ngoài tấm  thân gầy còm của chị thì, thật không xứng hợp khi  mắt chị trũng sâu, quầng mắt chòng chéo nhiều vết nứt âu lo, muộn phiền năm tháng. Chiếc quần tây màu xám, nhầu, xộc xệch trên đôi sandal màu trắng, xỉn, chẳng những không hợp mà, chúng còn tố cáo sự bấp bênh, ngổn ngang của đời sống vật chất, cũng như tinh thần người phụ nữ.

Không hiểu lý do gì mà, hình ảnh chị Y. lúc đó,  bỗng cho tôi thấy rõ sự bất hạnh của khá nhiều phụ nữ, có chồng thuộc giới văn nghệ sĩ. Nó cũng lao chao, ngặt nghèo như vợ những người lính trong chiến tranh vậy.

Tôi đặt tay lên một bên vai ốm o của chị Y, bằng tất cả lòng kính trọng, thông cảm, tôi hứa, sẽ đi tìm X. ngay và, chuyển gấp những gì chị muốn nhắn.

Tôi đến rất nhiều trường, nhưng cũng phải hai ngày sau, mới gặp được bạn.  X. có vẻ ngượng với tôi. Anh nói (như thề) sẽ về nhà ngay. Riêng chuyện cô học trò, X. xác nhận có. Nhưng là học trò cũ, chứ không phải hiện tại.

Trong ánh nắng của một buổi chiều sắp tối, đứng nhìn bạn nghiêng đầu  trên chiếc vespa cũ, lao đi như một mũi tên buồn, không biết hướng về đâu!?! Tôi chạnh nghĩ tới mình. Lòng cũng hoang mang. Bất an. Với hàng trăm giằng co, níu kéo không lối thoát, giữa bản năng sinh tồn và mơ mộng hão huyền, bất trắc trong thực tế…

Bẵng đi một thời gian khá dài, vì tình hình chiến sự, đất nước, tôi không có dịp gặp lại X. Chỉ biết chắc, tính tới ngày 30 tháng 4-1975, bạn tôi vẫn sống với người vợ thủy chung, đáng kính của ông. Điều tôi không biết là, đã 42 năm trôi qua, biết bao nhiêu thảm kịch của tù đầy, mất mát, bạn tôi có còn giữ được, cái hình ảnh hoang mang, thất lạc là: 

“Trong ánh nắng của một buổi chiều sắp tối, đứng nhìn bạn nghiêng đầu trên chiếc vespa cũ, lao đi như một mũi tên buồn, không biết hướng về đâu!?!”


(Còn tiếp một kỳ)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
13 Tháng Mười Một 201912:00 SA(Xem: 3587)
Pleiku, với tôi, chính là thành phố tự thân, có được cho riêng nó, cái nhan sắc đằm thắm. Kín đáo ấy. Mặc dù dư luận hay thành kiến, từng ghi nhận đó là nơi lưu đầy của những người kém may mắn.
22 Tháng Mười 201912:00 SA(Xem: 4207)
Chúng tôi thay nhau nhắc lại, những ngày tháng của các năm 1995, 1996, khi trung tâm Diễm Xưa của nữ ca sĩ Thái Xuân chính thức nhờ họ Đinh bắt tay vào việc
18 Tháng Mười 201912:00 SA(Xem: 3250)
Tôi không biết có phải những thỏi nước đá lạnh buốt, đan kết nhau như một tấm lưới lớn đã giải thoát tôi khỏi những vòi bạch tuộc của ác mộng;
25 Tháng Sáu 20193:45 CH(Xem: 981)
Đã lâu, rất lâu, chẳng những không viết thư cho Dự, tôi còn tập quen với ý nghĩ “Dự chết rồi,” hay coi như, đời mình, chưa hề biết một người tên Dự
11 Tháng Ba 201912:00 SA(Xem: 5386)
Ở đâu, mưa cũng khua động ký ức tôi. Những khuấy động nhọn, sâu vùng tàn tro, tưởng vĩnh viễn, chôn vùi. Tưởng chừng hằng hằng, im ắng.
29 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 4220)
Giống các bạn cùng tuổi, tôi theo gia đình di cư khỏi Hà Nội cuối năm 1954.
22 Tháng Mười Một 201712:00 SA(Xem: 12510)
Dù bây giờ, Việt Dzũng không còn nữa, nhưng những đóng góp, những đầu tư của Việt Dzũng cho tự do, nhân bản và tình người, sẽ mãi còn là những ngọn lửa ở được với mai sau.
26 Tháng Chín 201710:12 SA(Xem: 1782)
“mất hay còn...” chính là nhan đề bài viết ngắn, như nén hương thắp cho sự nằm xuống của một hoạ sĩ, một nhà văn - - Và, hương thơm, gửi chị Lai Hồng, người bạn chung, của chúng ta.
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 3197)
Tác giả "Mưa" đã trở về. Ông thực sự đã trở về sau khi đến cõi tạm này, với một mơ ước nhỏ nhoi, khiêm tốn.
01 Tháng Tám 20176:55 SA(Xem: 2552)
Tôi vẫn nghĩ, nếu có những sự kiện đáng ghi nhớ, bị thời gian xóa nhòa hay đánh cắp một cách thô bạo, khi người ta bước vào tuổi già thì, cũng có những sự kiện, thời gian đã cho thấy sự bất lực của nó.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 12701)
rong ghi nhận của tôi thì, thời điểm từ 1965 tới 1975, bên cạnh những mùa gặt sung mãn về sách dịch các loạii
(Xem: 5352)
Tôi tự thấy mình thật thiếu sót, khi chỉ tìm đến vào cõi nhạc Trần Dạ Từ / Lê Hà Vĩnh, cách đây vài năm…
(Xem: 5138)
Đó là một buổi tối. Một buổi tối nào đó, dưới gầm trời tạm dung nào đó, tại cột cây số lưu vong nào đó...
(Xem: 844)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 477)
Trần đã sử dụng những đặc điểm sau đây từ bộ “Văn Học Sử Yếu” (VNVHSY) của Dương Quảng Hàm, khi ông soạn thảo bộ “Văn Học Việt Nam” (VHVN)
(Xem: 5299)
Linh Mục Nam Hải nói: Mai mốt khi chết đi, nếu tôi được lên Thiên Đàng mà Du Tử Lê đọa địa ngục thì tôi sẽ năn nỉ với Thượng Đế xin cho Du Tử Lê được lên Thiên Đàng cùng với tôi.
(Xem: 291)
“Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi sĩ Viết Hoa,” tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
(Xem: 238)
Hôm nay, một sáng nắng ấm, trời thu, Nam California, chúng tôi ngậm ngùi đưa tiễn một Nhà thơ.
(Xem: 207)
Không nhất thiết phải đau buồn trước sự ra đi của ông. Mà hãy vinh danh ông, cùng cuộc đời đồ sộ những tác phẩm đã được dâng hiến cho cuộc đời này.
(Xem: 234)
Tôi đã "trách móc" ông rằng, ngay từ những ngày đầu tập tễnh vào nghề xuất bản, tôi đã gặp một ca "khó đỡ", đó là ông.
(Xem: 1258)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 1743)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 1797)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 21557)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 16104)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 13877)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 17105)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 15103)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 13691)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 11506)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 10564)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 10742)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9841)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 9508)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 10973)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 16099)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 22824)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 28183)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 19652)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 20815)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24814)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 23233)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 19713)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,403,403