Nguyễn Hữu Trí, nhà văn chịu được sự đọc lại? (Kỳ 01)

25 Tháng Mười 201710:08 SA(Xem: 370)
Nguyễn Hữu Trí, nhà văn chịu được sự đọc lại? (Kỳ 01)

Tôi biết có những nhà văn viết rất ít. Nhưng truyện của họ, chịu được sự đọc lại, sau nhiều năm tháng bị ma sát bởi thời gian và không gian. Một trong những người đó, theo tôi, có Nguyễn Hữu Trí, nhà văn.

NguyenHuuTri
Nhà văn Nguyễn Hữu Trí



Tôi không biết có phải vì ảnh hưởng của môn học đem lại cho ông văn bằng tiến sĩ ngôn ngữ học, đã khiến ông dè dặt, thận trọng với từng con chữ, từng truyện ngắn; như những kiếm sĩ cân nhắc thâm trầm trước khi đánh ra một đường kiếm… Mặc dù, ngay khi tác phẩm đầu tay của họ Nguyễn, tập truyện “Thằng Ngọ” vừa ra đời, ông đã nhận được nhiều nhận định tốt đẹp từ những tên tuổi (thời đó) trong văn giới.

Tới hôm nay, tôi vẫn còn cảm được độ nhậy bén và, nhất là những “hồi quang” tuổi nhỏ của cố nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng với nhà văn Nguyễn Hữu Trí, khi ghi nhận về tập truyện “ThằngNgọ”. (1)

Trong bài Tựa, mở vào tác phẩm,. Tác giả “Người đi trên mây” viết:

“Truyện của Nguyễn Hữu Trí là những câu chuyện được kể bằng một giọng nói thật thà, trầm tĩnh. Ông biết mình đang kể truyện gì và ông biết cho ngòi bút dừng lại ở đâu.

“Nhà triết học Arthur Schopenhauer khi bàn về bút pháp cho rằng ‘khi tôi đọc vài trang của một tác giả, tôi biết rõ ông ta có thể mang tôi đi xa đến đâu’, tôi nghĩ có thể áp dụng nhận xét này khi đọc truyện Nguyễn Hữu Trí.

“Vẻ đẹp trong chữ nghĩa của ông chính là do sự giản dị và thô nhám của nó. Mặc dù một vài chỗ văn chương ông còn phải vận dụng nhiều tĩnh từ và trạng từ để tạo hiệu năng, Nguyễn Hữu Trí đã vượt qua được những ‘gập ghềnh’ ấy rất nhanh để bắt vào câu chuyện kể.

“Tôi không rõ khi người đọc chăm chú theo dõi những dòng chữ của Nguyễn Hữu Trí trong tập truyện này sẽ rung động cách nào, riêng tôi, tôi có những lý lẽ để nói rằng, Nguyễn Hữu Trí đã giúp tôi sống lại cả một thời thơ ấu, thuở chúng tôi mới bước vào tuổi thiếu niên. Những dòng chữ của ông đã đập vỡ nơi tôi cái vỏ hiện tại để có thể nhìn thấy lại ruột gan của quá khứ - một mảnh đời của hơn ba mươi năm về trước - khi mà ‘một chàng trai tên Nguyễn Hữu Trí trẻ tuổi, đẹp trai, con nhà giàu học giỏi’ vẫn thường đi bên cạnh một chú bé nhà quê nhút nhát và ngờ nghệch là tôi.

“Những dòng chữ của ông đối với tôi còn là những lời thần chú mở cho tôi cánh cửa dĩ vãng, để tôi có thể sờ mó lại được khuôn mặt xinh đẹp của mẹ tôi thuở đó, nhìn thấy lại hình ảnh anh trai tôi nay đã qua đời (…)

“… Hơn mười năm sau ngày Sài Gòn thất thủ, tôi may mắn đặt chân lên đất Mỹ giữa một mùa đông lạnh lẽo, tôi nghe tin ông đã định cư ở đây từ năm 1969, nhưng có lẽ do đời sống hối hả và bận rộn của một người đã từng sống lâu năm ở Mỹ là ông, và một người chân ướt chân ráo từ trại tỵ nạn bên Phi qua là tôi, nên chúng tôi đã không có cơ duyên gặp lại nhau.

“Tuy vậy, một hôm tình cờ đọc truyện ngắn của một người ký tên Nguyễn Hữu Trí trên tạp chí Văn, tôi giật mình tự hỏi có phải là ông ấy không, người bạn lớn thời tuổi nhỏ của tôi, thời mà ‘anh Trí đẹp trai còn chỉ dạy tôi làm bài mỗi buổi tối bên ngọn đèn dầu lửa cháy hiu hắt’.

“Không lâu sau đó, tôi biết ra nhà văn Nguyễn Hữu Trí chính là người bạn lớn ngày xưa...”

Cũng trong tinh thần tìm đến và chào đóng “Thằng Ngọ” của nhà văn Nguyễn Hữu Trí, tác giả Hồ Huấn Cao, đã cụ thể hơn, khi đi sâu vào những trang văn của họ Nguyễn.

Hồ Huấn Cao viết:

“… Thế giới văn xuôi của Nguyễn Hữu Trí nổi bật với hai đặc điểm: Khả năng tỷ giảo sắc lẻm, nóng, gặt và luôn luôn kết thúc bằng ‘cú dứt’ bất ngờ…

“Về khả năng tỷ giảo, như trong truyện ‘Đêm Trăng’ khi tả một người đàn bà câm, với cái chết trên đường rầy xe lửa, Nguyễn Hữu Trí viết: ‘Một trưa hè vắng vẻ, chói chang, chuyến xe định mệnh đã vô tình cắt đứt mạch sống của người đàn bà yêu đời nọ. Chuyến xe như một quái vật khổng lồ đã nuốt chửng nụ cười đôn hậu và tâm hồn cao thượng của y’ (Thằng Ngọ, tr. 116,117)

“Cũng vậy, trong truyện ‘Nửa Kiếp Lạc Loài’, khi tả một người lính say rượu, ở vùng cao nguyên trong giờ giới nghiêm, nhào đại vô một quán rượu nào đó, nơi ấy: ‘Khung cảnh mờ ảo và tiếng vĩ cầm réo rắt đâu đây khiến hơi loạng choạng . Như đứng trên một lằn ranh run rẩy giữa sự sống và cái chết…’ (Thằng Ngọ, tr. 130)

“Trừ truyện ngắn “Một Chiều Xuân”, với cấu trúc cổ điển và những nút thắt lỏng, hở, khiến người đọc, chỉ cần một chút tinh ý, có thể đoán trước được đoạn kết; thì, hầu hết những truyện còn lại trong tuyển tập truyện ngắn này, đều có những kết luận bất ngờ, đem sự thích thú đến cho người đọc. Điển hình như những truyện ‘Bức Điện Tín’, ‘Thằng Ngọ’, ‘Một Giấc Chiêm Bao’, “Duyên Hội Ngộ v.v…
.

“Ở ‘Bức Điện Tín’ khi thác lời nhân vật là người lính được giải ngũ bởi vết thương nơi chân, tác giả viết: ‘Chàng phải nhường chỗ cho người khác lên sân khấu và để chàng rảnh tay lãnh một vai tuồng khác nữa chứ. Đóng mãi một vai trò trong đời không những nhàm chán mà còn bất công nữa.” (Thằng Ngọ, tr. 16)

“Nhân đây, tôi muốn nói với tác giả, thay kết luận cho bài điểm sách này, rằng:

“Trong mọi lãnh vực, ở mọi vai trò, dù thành công hay thất bại, thì sự ở lại dài lâu đều mang tới nhàm chán cho người thủ đắc. Trừ một lãnh vực: Văn chương. (Sự nhàm chán chính là chiếc thẻ đỏ khai trừ nhà văn ra khỏi sân chơi – dù của riêng y. Vĩnh viễn.)

“Nhà văn (nói chung) thủy chung là hiện thân của những thất bại liên lủy. Bởi nhà văn bước ra / trở thành từ những thất bại riêng mình. Và, y tiếp tục thất bại trong những chống trả / phủ nhận / chứng tỏ / nơi tác phẩm, qua thế giới chữ nghĩa của y. Cũng vì thế, hầu hết các nhà văn thường cho chúng ta thêm nhiều tác phẩm, sau tác phẩm đầu tay… Tới một ngày nào, hiểu theo một nghĩa nào, thì, nhà văn và sự thất bại là một. Đó là ngày y âm thầm rời khỏi sân cỏ.

“Những gì trước đó (sẽ) đều không thuộc về y: Nhà văn. Định luật này không loại trừ người đàn ông mang tên Nguyễn Hữu Trí, tương lai, một ngày nào, ắt tới. Và chúng ta cũng chỉ ước mong chừng đó, có phải?

(Còn tiếp 1 kỳ)
________
Chú thích:

(1)Theo trang mạng Wikipedia-Mở thì nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng sinh ngày 7 tháng 7 năm 1940 tại Nha Trang, Khánh Hòa.).

Ông tốt nghiệp Đại học Sư phạm, Văn Khoa, ban Triết, thuộc viện Đại học Đà Lạt (1958- 1961). Ra trường, ông được bổ nhiệm giảng dạy môn Triết tại trường trung học Ngô Quyền, Biên Hòa; rồi trung học Pétrus Ký Saigon (1962-1975.) Ngoài ra, ông còn làm thư ký tòa soạn tạp chí Văn ở Saigon 1972-1974.

Ông đến Hoa Kỳ năm 1985, từng giữ chức vụ Tổng thư ký Tòa soạn cho nhiều nhật báo lớn ở tiểu bang Cali v.v... Ngoài ra, ông cũng từng là giảng viên (lecturer) giảng dạy môn Văn học Việt Nam đương đại tại đại học Berkeley, California. Ông qua đời ở San Jose ngày 13 tháng 9-2014. Ông đã cho xuất bản nhiều tác phẩm trước, cũng như sau biến cố tháng 4-1975.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Chín 20189:17 SA(Xem: 93)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
29 Tháng Tám 20189:05 SA(Xem: 335)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
21 Tháng Tám 20189:39 SA(Xem: 1176)
màu vàng rực rỡ của dã-quỳ đã dắt tay tôi trở lại Pleiku
08 Tháng Tám 201812:01 CH(Xem: 323)
Hiện cư ngụ tại Âu Châu, đang là ứng viên tiến sĩ văn chương của đại học Lancaster, Anh Quốc
25 Tháng Bảy 20189:08 SA(Xem: 389)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
25 Tháng Bảy 20189:08 SA(Xem: 208)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
25 Tháng Bảy 20189:08 SA(Xem: 164)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
18 Tháng Bảy 201810:16 SA(Xem: 389)
Trần Quốc Bảo đã rất sớm, có trong máu huyết cái tinh thần ghi công và, bày tỏ cụ thể lòng biết ơn những văn nghệ sĩ
11 Tháng Bảy 20183:49 CH(Xem: 422)
Bây giờ, trại đảo buồn chỉ còn trong trí nhớ rụng rơi, mờ nhạt…
03 Tháng Bảy 20183:13 CH(Xem: 400)
Dường như thảm kịch đất nước, lẽ sống / chết đã khiến Trần có một trái tim lớn hơn tuổi thật của mình, rất nhiều.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 93)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
(Xem: 335)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
(Xem: 1176)
màu vàng rực rỡ của dã-quỳ đã dắt tay tôi trở lại Pleiku
(Xem: 323)
Hiện cư ngụ tại Âu Châu, đang là ứng viên tiến sĩ văn chương của đại học Lancaster, Anh Quốc
(Xem: 389)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
(Xem: 5185)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 542)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 11973)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1399)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6091)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 342)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 434)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20257)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15096)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12631)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15883)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13948)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12414)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10418)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9656)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9792)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8993)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8587)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9774)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15011)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21388)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27201)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18678)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19785)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24012)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21715)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18141)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,929,466