Trần Quốc Bảo, từ ám ảnh sống sót, tới ‘Hát trên đường lưu vong’. (Kỳ 01)

03 Tháng Bảy 20183:13 CH(Xem: 480)
Trần Quốc Bảo, từ ám ảnh sống sót, tới ‘Hát trên đường lưu vong’. (Kỳ 01)

Sau 43 năm luân lạc, nhìn lại biến cố 30 tháng 4-1975, mọi người hầu như đồng ý với nhau rằng, đó là một đồng tiền hai mặt.

TranQuocBao 01
Từ trái, hàng đứng: Nam Trân, Anh Thoại, Thiên Trang, Thanh Mai, Ngọc Chánh, Tony Hoài; hàng ngồi: Duy Khánh, Trầm Tử Thiêng, Thanh Thúy, Trần Quốc Bảo (Hình Thanh Thúy)



Mặt thảm khốc, khủng khiếp nhất của nó, là Biển Đông, là Rừng Sâu (đường bộ): Mồ chôn hàng ngàn người ra đi mà không đến. Nhưng mặt bên kia của đồng tiền kinh hoàng này, lại là sự thành tựu nhiều mặt, nhiều lãnh vực của hàng triệu đồng bào ở khắp nơi trên thế giới mà, đông nhất, đáng kể nhất, vẫn là xứ sở Hợp chủng quốc Hoa Kỳ này.

Nhìn lại lịch sử hay diễn tiến thích ứng với đời sống mới của quá nửa người Việt liều chết, bỏ nước ra đi, hiện diện tại xứ sở này, một cách khách quan, người ta không thể không ngạc nhiên khi thấy: Không phải đợi chờ nhiều chục năm, khi đời sống kinh tế của người Việt đã ổn định, những thành công ở mọi ngành nghề từ học vấn, chuyên môn, tới văn hóa, thương mại… của người Việt tỵ nạn được ghi nhận bởi những cơ quan thống kê có thẩm quyền nhất… người tỵ nạn Việt mới mở lòng, mới nghĩ tới thân nhân, đồng bào kém may mắn quê nhà… Mà ngay tự những tháng, năm đầu đời tỵ nạn, khi tương lai còn bấp bênh, công việc còn chập chờn, đe đọa… những người may mắn đến được bến bờ tự do, cũng đã nghĩ tới người ở lại…

Một trong người rất sớm nghĩ tới máu mủ, ruột thịt đó là nhạc sĩ Trần Quốc Bảo.

Chân ướt chân ráo, bước lên được phần đất tự do Hoa Kỳ, tháng 7 năm 1980, sau 12 lần vượt biên thất bại. Và, lần thứ 13, trước khi chiếc ghe chở trên 60 người bị sóng đánh tan từng mảnh, Trần là một trong số rất ít thanh niên, liều lĩnh nhảy đại lên một tàu đánh cá Thái Lan, trong khi những người còn lại (đa phần là phụ nữ và trẻ thơ) đã chìm xuống đáy biển, như những hòn đá ném xuống mà, không một tăm nào sủi lên.(1)

Tôi không biết, có phải chính sự may mắn thoát chết kia, đã sớm trở thành một ám ảnh quá lớn trong tâm hồn của người thanh niên, họ Trần hay không mà, chỉ sau gần một năm thôi, với sự tiếp tay của một vài bằng hữu cật ruột, như nhà báo Hồ Văn Xuân Nhi… Trần Quốc Bảo đã cho ra đời tuyển tập nhạc “Hát Trên Đường Lưu Vong” gồm 15 sáng tác của Trần, với bút hiệu Trầm Từ Đông - - Hợp cùng đóng góp của khá nhiều lớp nhạc sĩ đàn anh; mỗi người một ca khúc tiêu biểu nhất của họ.

Tôi may mắn có lại bài viết cũ, cách đây gần bốn mươi năm. Bài viết ngắn. Trần Quốc Bảo dùng làm “Bạt” cho tuyển tập nhạc của mình.

Đọc bài viết cũ, có những đoạn khiến tôi thấy như tôi được sống lại những cảm-thức ngậm ngùi xưa- - Đồng thời, gia tăng lòng quý mến tâm-thái, con người Trần Quốc Bảo.

Thuở đó, Trần còn là một thanh niên mới lớn. Nhưng dường như thảm kịch lịch sử vùi dập một thời, lẽ sống / chết chung của cả một dân tộc, hiển lộ dằng dặc qua những chập trùng đói rét, khăn tang, khiến Trần có một trái tim lớn hơn tuổi thật của mình (?)

Đọc lại những dòng chữ cũ, về cõi giới âm nhạc Trần Quốc Bảo ngày xưa, vậy mà hôm nay, tôi vẫn nghe được đâu đó, trong cảm thức riêng, qua ca từ nhạc Trần Quốc Bảo, lời kinh cầu dành cho những bất hạnh chẳng dễ gì yên nghỉ trong những nấm mồ sâu đáy biển.

Hôm nay, tôi vẫn nghe được đâu đó, trong cảm thức riêng mình, qua ca từ nhạc Trần Quốc Bảo, lời cảm ơn những trại đảo Trần đã lây lất sống non một năm, trước khi được đưa vào đất liền.

Hôm nay, tôi cũng vẫn nghe được đâu đó, lời cảm tạ Thượng đế của Trần… Nhưng bên kia lời cảm tạ tự đáy lòng của người trẻ tuổi này, vẫn phảng phất lời oán than đấng cao-xanh đã bỏ quên số phận của biết bao người vượt biển - - Những con người thiện lương. Những con người xứng đáng được sống, như bất cứ một cá nhân nào đáng được sống nhất trên mặt đất này!…

Đọc bài viết cũ, có những đoạn cho tôi cảm tưởng tôi đã gặp lại tôi. Một lần nữa, tôi thấy tôi trầm mình giữa những con sóng ngậm ngùi; đồng thời, gia tăng lòng quý mến tâm-thái, con người Trần Quốc Bảo. Thời đó, Trần còn là một thanh niên mới lớn. Nhưng dường như thảm kịch đất nước, lẽ sống / chết đã khiến Trần có một trái tim lớn hơn tuổi thật của mình, rất nhiều. Bài viết cũ, có những đoạn, như:

“Người trẻ tuổi nói: ‘Tôi là người may mắn sống sót trên chiếc tầu (ghe?) có 60 tử nạn, đa số trẻ con và phụ nữ. Tôi dạt vào bờ biển Thái Lan cách đây 9 tháng. Và đến hôm nay, tôi vẫn không hiểu, tại sao, tôi sống sót?...

“Trong gian phòng chứa khoảng trên 100 người, đa số đến từ những địa danh gắn liền với định mệnh thảm thiết của một tổ quốc VN trên… biển cả - -

Một thứ quê hương mới: Quê hương trại đảo. Họ đến từ những Leamsing, Sun Gai – Wa Lang, những Tengah, những Pulau Bidon, những Songkhla, Sikhiu, Galang…

“Những người sống sót đến và ngồi đó. Người trẻ tuổi sống sót, đến và, đứng đó. Và anh hát:

“… ‘Từng ngày có đoàn người lang thang trong thành phố lạ - Đoàn người tìm mảnh đất dung thân- Đoàn người về rừng vắng mênh mông, nhưng rừng lạnh lùng’…

“… ‘Trời Sun Gai –Wa Lang, hoang đảo buồn cô đơn nắng cháy. Tengah u sầu, trong thương nhớ khôn nguôi. Leamsing buồn nghe sóng vỗ chơi vơi…’

“Tiếng hát của người trẻ tuổi sống sót, nghẹn ngào. Hơn một trăm mái đầu của những đời lưu lạc, cúi xuống. Cũng Nghẹn ngào...
(…)

“Người trẻ tuổi sống sót , lại hát cùng tiếng đàn guitar bập bùng qua mấy ngón tay anh khô ải: ‘Còn mảnh đất nào cho ta dung thân? Còn hạnh phúc nào cho đời tỵ nạn? Còn biển xanh nào chôn thân lưu đầy. Còn mặt trời nào soi sáng thế gian đây… / Thân chim trời còn cành còn tổ. Nhưng ta là người sao không chỗ dung thân..’

(…)

“Càng hát, giọng người trẻ tuổi càng trở nên phẫn nộ.

“Càng hát, giọng người trẻ tuổi càng trở nên xa vắng. Như những con sóng cấp năm, cấp sáu đập tan những mảnh thuyền, chẻ vỡ những khoang tầu, rút đi những thân người, dập tắt những tiếng kêu giữa biển Đông - giữa đời sống - thực sự - là Việt Nam hôm nay.

“Người trẻ tuổi, với những giọt mồ hôi đổ ra, đọng lại trên nhiều đường nhăn sớm kéo giữa vầng trán thanh niên.

“Tiếng hát dứt. Tiếng đàn dứt.

“Người thanh niên sống sót, mang tên Trần Quốc Bảo…”

(Trích “Bạt” tuyển tập nhạc, ‘‘Hát Trên Đường Lưu Vong” của Trần Quốc Bảo, Cali, tháng 7 năm 1981.)

Du Tử Lê.
(Kỳ sau tiếp)
_______

Chú thích:
(1) Nhạc sĩ, nhà báo Trần Quốc Bảo cho biết, thời gian đó, các nước ở vùng Đông Nam Á đã nhất loạt từ chối người tỵ nạn. Vì thế, khi ra tới hải phận quốc tế, tuy thuyền của Trần gặp được khá nhiều thương thuyền của các quốc gia khác nhau, nhưng họ không dám ngừng lại, tiếp nhận thuyền nhân tỵ nạn. Vì họ sợ phải trách nhiệm số thuyền nhân mà họ đã cứu. Cuối cùng, một tàu buôn Thái Lan, dừng lại, tiếp tế thực phẩm, nước uống cho chiếc thuyền của Trần. Giữa lúc đó, thuyền tỵ nạn của tác giả ‘‘Hát Trên Đường Lưu Vong” cũng bắt đầu rã, tan từng mảng… Một số thanh niên, liều mình nhảy lên thương thuyền của Thái. Con số này rất nhỏ và, chủ tàu Thái vì nhân đạo, đã không nỡ ném những người đó xuống biển trở lại!…

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 18961)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
07 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 22129)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
05 Tháng Mười Một 201812:00 SA(Xem: 21970)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
30 Tháng Mười 201812:00 SA(Xem: 20128)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
13 Tháng Mười 20189:17 SA(Xem: 355)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
03 Tháng Mười 201811:34 SA(Xem: 321)
Thanh Thúy, như một hiện tượng gom được cả thực và phi thực.
01 Tháng Mười 20183:27 CH(Xem: 261)
Trong số hàng chục nghệ sĩ từng bày tỏ tình yêu một chiều với Thanh Thúy,
17 Tháng Chín 20189:17 SA(Xem: 333)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
29 Tháng Tám 20189:05 SA(Xem: 594)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
21 Tháng Tám 20189:39 SA(Xem: 1531)
màu vàng rực rỡ của dã-quỳ đã dắt tay tôi trở lại Pleiku
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 18961)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22129)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 21970)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 20128)
Cảm nghĩ của tôi về Đinh Hùng trước khi được tiếp xúc với ông, ở hai trạng thái thật dị biệt
(Xem: 355)
Nhạc phẩm đầu tiên ông sáng tác lúc mới 13 tuổi là bài ‘Mẹ Tôi’,
(Xem: 219)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5483)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 707)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12070)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1522)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 451)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 528)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20367)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15184)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12751)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16005)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14047)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12507)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10489)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9722)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9855)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9055)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8635)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9903)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15077)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21489)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27279)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18761)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19866)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24088)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21832)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18219)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,971,939