THANH THẢO - Một nét thơ Trần Quốc Thực

06 Tháng Mười 20189:33 SA(Xem: 1542)
THANH THẢO - Một nét thơ Trần Quốc Thực

"Mẹ ơi tay mẹ mười năm nắng

Tóc mẹ phơ phơ dáng lặng thầm

Mẹ ơi tay mẹ mười năm trắng

Chân mẹ mười năm mưa nắng ngâm” ( Không đề)

TranQuocThuc
Nhà thơ Trần Quốc Thực



Tôi muốn gọi “một nét thơ Trần Quốc Thực” vì lẽ: người thơ ấy chỉ chọn từng nét trong số phận, từng nét nhỏ trong đời người-những nét khía vào ta lặng thầm mà nhói buốt. Sao áo mẹ chỉ “mười năm nắng”, sao tay mẹ chỉ “mười năm trắng”, và sao chân mẹ chỉ “mười năm mưa nắng ngâm” trong suốt cuộc đời nhiều những “mười năm” của mẹ ? Chỉ với bốn nét hay bốn chấm nhỏ: tay (trắng mờ), chân (trắng bợt), áo ( trắng bạc), tóc ( trắng phơ), nhà thơ đã điểm nhãn chân dung mẹ mình-một người mẹ nông dân Việt Nam chung và một người mẹ nông dân vùng đồng chiêm trũng Bắc bộ rất riêng mà một chữ ngâm đủ nói lên tất cả nỗi nhọc nhằn triền miên trên những cánh đồng chiêm khê mùa thối. Và một chữ trắng đủ cho ta giật mình! 

Thơ Trần Quốc Thực đã ngâm trong số phận của mẹ mình, của quê hương mình như thế, như tre ngâm vật vã trong bùn, như bông sen bông súng ngâm thân trong đồng nước, nhưng cứ thấp thoáng hừng lên, trắng lên một ngọn lửa khôn nguôi: “ Phấn trắng mẹ phơi sườn sông vắng/Tóc trắng mẹ phơi dưới trời/” . “ Ngâm” và “Phơi”, xin chú ý đến hai chữ, hai động từ này. Nếu ai đã về những vùng đồng chiêm trũng dưới trưa hè, thử “ngâm” và “phơi” mình dù trong chốc lát dưới cái nắng thiêu đốt oi ả, nắng từ trời dội xuống và nóng từ nước hắt ngược lên, sẽ cảm thấu được tất cả cái ngặt nghèo của hai con chữ tầm thường ấy. Có thể phải sống ở vùng đồng chiêm trũng nửa đời mình cộng với nghìn đời ông bà cha mẹ mình-gấp nghìn lần cái “mười năm” mới có thể viết được bài thơ ngắn này.

Đọc thơ Trần Quốc Thực nhiều lúc khiến tôi nhớ tới thơ Quang Dũng, những bài thơ mang một nỗi buồn u ẩn không thể giải thích, và không cần giải thích. Quang Dũng thường có cảm giác lưu lạc-một cảm giác thân phận mơ hồ mà ông lắng nghe được đâu đó từ trong máu huyết mình. Thơ Trần Quốc Thực cũng mang một nỗi u hoài, một cảm giác lưu lạc như thế, nhưng rõ ràng hơn. Địa chỉ quê nhà anh cũng rõ hơn địa chỉ quê nhà trong thơ Quang Dũng, dù người ta đều biết Quang Dũng sinh ra ở đâu. Nghĩa là cảm giác thất lạc trong thơ Trần Quốc Thực có những nét khác với cảm giác thất lạc trong thơ Quang Dũng. Nó định vị, định dạng nhưng không định thời. “ Mười năm” đó chỉ là một cách nói, như người khác nói “trăm năm” hay “nghìn năm”, và ở bài thơ ngắn này, thì “mười năm” ấy chính là “trăm năm” cuộc đời mẹ. Nhưng ai cũng biết, chỉ cần “ngâm” và “phơi” trong đồng chiêm trũng ấy “mười năm” là đủ thấm thía cho trăm năm, đủ nhận biết cho nghìn năm.

Cuộc đời những người mẹ nông dân chúng ta không dài, không thể dài. Vì lẽ gì thì ai cũng biết. Tôi cũng có một người mẹ nông dân như vậy cho riêng đời mình, dù mẹ tôi không sinh và sống ở vùng đất chiêm khê mùa thối như mẹ Trần Quốc Thực. Nhưng tôi cảm được những câu thơ rất thực của một người tên Thực viết về mẹ mình. Và đó cũng là người mẹ chung, người mẹ Việt Nam của chúng ta đã nghìn năm “bán mặt cho đất bán lưng cho trời” qua từng vụ từng mùa từng năm. Vì vậy, chỉ cần lấy nét “mười năm” là đủ cho tất cả.

Xin chép lại cả bài thơ 12 câu này mời bạn đọc ngẫm một chút:

Không Đề

Đi một trưa hè, con thương mẹ

Chợ Bầu, sông Đáy nắng nôi

Phấn trắng mẹ phơi sườn sông vắng

Tóc trắng mẹ phơi dưới trời

Mẹ ơi áo mẹ mười năm nắng

Tóc mẹ phơ phơ dáng lặng thầm

Mẹ ơi tay mẹ mười năm trắng

Chân mẹ mười năm mưa nắng ngâm

Đi một trưa hè. Đi suốt trưa

Vóc người đổ sáng những năm xưa

Trưa nay sông Đáy mơ hay thức

Sóng vật mình lên trông xanh chưa?

Ghi thêm: Mẹ ơi tay mẹ mười năm trắng, là suốt một đời mẹ trắng tay. Mẹ trắng tay và con tay trắng, có lẽ ý Trần Quốc Thực muốn nói vậy. Nhưng không hẳn vậy đâu! Mẹ dẫu trắng tay vẫn còn đứa con hiếu thảo. Và con dù trắng tay vẫn còn bài thơ nhỏ tặng mẹ, một trong những bài thơ viết về mẹ hay nhất trong thơ Việt đương đại.

T.T


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
29 Tháng Mười 202010:31 SA(Xem: 24)
Những câu thơ đẫm lệ với xám xịt màu hy vọng tình yêu của Nguyễn Tấn Thành thật có sức ám ảnh người đọc:
23 Tháng Mười 20202:08 CH(Xem: 78)
Kì thực, cái “giả” trong tiểu thuyết khi được chiếc đũa thần của nhà văn gõ vào thì thật hơn cái “thật” ngoài đời.
31 Tháng Tám 20204:01 CH(Xem: 549)
Ngoài tình yêu đôi lứa, NAB còn dành cho mẹ, cho quê hương, cho trường cũ tình yêu và nỗi nhớ cũng nồng nàn không kém
10 Tháng Tám 202010:52 SA(Xem: 512)
Đọc tác phẩm Hành trình Đất và Nước, chúng ta có thể theo chân anh qua các vùng miền, các địa danh mà anh có dịp đặt chân đến
05 Tháng Sáu 20202:59 CH(Xem: 1006)
Qua những trang thơ, người đọc có thể tìm thấy khung cảnh, trạng thái, âm hưởng, tính chất, thời khắc, bằng thứ ngôn ngữ không thỏa hiệp, thậm chí hằn học, kinh tởm:
01 Tháng Năm 20203:56 CH(Xem: 912)
Sáng nay, 30 tháng 04.2020, đọc bài thơ TÔI của Phạm Đức Mạnh, nhà phê bình Nguyễn Xuân Dương đã chia sẻ trên dòng thời gian của ông
14 Tháng Tư 20206:02 SA(Xem: 895)
Độc giả nào muốn đọc thêm các sáng tác của Đỗ Lê Anh Đào, xin vào trang mạng Da Màu (damau.org): https://damau.org/author/dzoleanhdao
06 Tháng Tư 20207:43 SA(Xem: 946)
TRẦN YÊN HÒA hơn năm mươi lăm năm THƠ là tập thơ phản ánh tâm trạng của nhà thơ qua nhiều thể loại thơ khác nhau.
25 Tháng Hai 20203:24 CH(Xem: 975)
Chất Huế, tính Huế, vị Huế và hồn Huế bao trùm trong hầu hết các truyện, từ địa danh, nhân vật cho đến tâm tình và cung cách ứng xử.
19 Tháng Hai 202010:00 SA(Xem: 795)
MƠ KHÚC 40 NĂM được chọn làm tựa thi tập, là bài thơ dài theo thể tự do, bài thơ cuối cùng khép lại tập thơ, được hồi niệm từ năm 1978 đến 2018.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15097)
Bây giờ đã 24 năm kể từ ngày dòng văn học nghệ thuật miền nam Việt Nam bị bức tử.
(Xem: 7408)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 2469)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15499)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9796)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 139)
Có khi nào ông biết rằng những cuốn sách của ông luôn hiện diện trong không gian ấm áp thân thuộc của tôi?
(Xem: 104)
người buồn như thể chiều khô/ bờ im cỏ dại trời ô gió gần
(Xem: 165)
A Lê, sáng nay Sài Gòn mưa nên khá buồn, em cũng vừa đốt thêm cho anh điếu thuốc. Ngày mai ở Cali là ngày giỗ đầu, mộ anh chắc sẽ nhiều hoa và khói ấm.
(Xem: 185)
Anh là người làm văn nghệ cũ mà tôi được chào đón thân tình, ấm áp nhất, cũng có thể là duy nhất
(Xem: 175)
Tên tuổi bác Lê, tôi biết đã lâu nhưng chả bao giờ nghĩ có thể, có dịp nào gặp, chứ đừng nói được trò chuyện, với một người mà mình hằng ngưỡng mộ.
(Xem: 12170)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1589)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2608)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 3057)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2961)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22832)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17284)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14970)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18276)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16195)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14766)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12529)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11515)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11597)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10836)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10550)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17334)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24207)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29151)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20657)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 22043)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25696)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24603)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20779)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,675,581