NGUYỄN LINH QUANG - Hôm qua – Hôm nay – Hôm sau

21 Tháng Giêng 202112:14 CH(Xem: 350)
NGUYỄN LINH QUANG - Hôm qua – Hôm nay – Hôm sau

 

Hôm qua, thời 5-10 tuổi, tôi thấy bố loay hoay bên máy cassette mới tậu. Ông để máy thật sát TV, đợi người dẫn chương trình giới thiệu xong bài hát, vội nhấn cùng lúc vào hai nút REC và PLAY, một đỏ, một trắng. Bài hát phát ra từ truyền hình được thu âm thẳng vào chiếc cassette đang quay từ từ. Bố đợi hết bài hát, bấm nhẹ vào nút PLAY, tức thì nút REC bật lên một tiếng "tách", cassette ngừng, bài hát đã thu xong. Cứ thế, ông thu, nghe, xóa những bài không ưng ý, lại thu, lại nghe, lại xóa. Giữa những tiếng lách tách của nút REC, nút PLAY thu cả vào băng cassette, là các tiếng hát đương thời lừng lẫy của Thái Thanh, Lệ Thu, Khánh Ly, Hà Thanh, Anh Ngọc, Duy Trác, Sĩ Phú…, thỉnh thoảng bị đủ loại tạp âm, từ tiếng chó sủa, gà gáy, con nít hàng xóm khóc cười đến tiếng kéo ghế, rồ xe, rao hàng, gọi cửa… chen vào phá rối. Và có những lúc khoái trí, bố nói một mình, cho cả nhà cùng nghe: "Ai cũng hát ‘Ngậm Ngùi’, nhưng thấm nhất, vẫn là Lệ Thu!"

 

Hôm qua, thời 10-15 tuổi, đôi lần, tôi thoáng thấy Lệ Thu, như bao phụ nữ bình thường khác, lái honda ra, vào khu chung cư gần nhà, khi mẹ sai đi mua lạng giò, cân chả ở tiệm Minh Hương, hay tô hoành thánh của Hải Ký Mì Gia bên kia đường. Thời thế đổi dời, trên sân khấu lộ thiên dựng góc Nguyễn Văn Giai - Đinh Tiên Hoàng, nơi trước kia là bãi đổ rác của cả khu phố, lần đầu tiên trong đời, tôi thấy trước mắt Lệ Thu bằng xương bằng thịt cất giọng: "Từ thành phố này, Người đã ra đi…" Vẫn tiếng hát ấy, khoan hòa, trầm dịu, đã thay đổi hẳn diện mạo của một bài hát từng bị nhét sâu vào đầu mọi người bằng tiếng loa phóng thanh ra rả mỗi ngày bên tai. Một lần, đọc báo, thấy nhắc chuyện Lệ Thu gây được tiếng vang lớn tại thủ đô Hà Nội. Giữa lòng Thăng Long nghìn năm văn vật, với "Hà Nội Niềm Tin Và Hy Vọng", "Dạ khúc/ Sérénade", tiếng hát êm ấm, dạt dào cảm xúc ấy đã khuấy động tâm tư của những con người từ bao năm nay vốn quen tai với các âm thanh sắc, lạnh, nhọn vút. Một bài hát đẹp, qua lăng kính của tiếng hát Lệ Thu, vụt trở nên lộng lẫy.

LeThuKhanhLy
Từ trái: Khánh Ly, Lệ Thu, Thái Thanh

 

Hôm qua, thời 15-20 tuổi, gần như mỗi cuối tuần, tôi đều đạp xe từ Đakao đến Phú Nhuận thăm ông bà ngoại. Bà vẫn thường lệ đi chùa, đọc kinh, niệm Phật, nấu chè, thổi xôi, thoa dầu Nhị Thiên Đường. Ông nằm một chỗ, sau lần trượt chân ngã trong nhà tắm và bị tai biến mạch máu não. Từ một người trước kia vốn rất năng động, thích ra Long Hải câu cá, thường xuyên theo dõi tình hình thế giới qua truyền thanh, truyền hình trong và ngoài nước, đặt mua dài hạn các tạp chí Time, Newsweek, Life, Chính Luận…, bây giờ, ông nằm nghiêng một bên trên giường, thần trí vẫn tỉnh táo, nhưng không điều khiển được chân bước, tai vẫn nghe rõ mồn một nhưng tay không vói được nút radio xoay vặn tìm đài, mắt lòa hẳn, nhìn mặt người thân còn mờ mịt, nói gì đến chuyện đọc chữ, xem ảnh. Tôi ngồi đọc báo ngày, báo tuần cho ông nghe, viết lại những gì ông nghĩ, nhớ trong đầu rồi phát thành lời để hoàn thành quyển gia phả của dòng họ, và, buổi chiều, loay hoay với chiếc radio kềnh càng đặt sát bên tai ông, xoay nút từng chút một, rà cho trúng đài BBC hay VOA để ông nghe tin tức. Lẫn vào những tạp âm nhiễu ríu rít lấn át cả giọng người, tệ hại gấp nhiều lần thời bố thu cassette nhạc qua TV, tôi lặng nghe Khánh Ly hát "Sài Gòn, Niềm Nhớ Không Tên" hay mê mẩn cùng "Tóc Mây" với giọng thơ trẻ nhưng vững vàng của Thái Hiền. Cũng ở đó, qua cuộc phỏng vấn của Lê Văn, Lệ Thu kể về chuyến vượt biển thành công của hai mẹ con, về những kỷ niệm cười ra nước mắt khi cùng hai ca sĩ Thanh Lan và Hoạ Mi thăm thú phố phường Hà Nội trong chuyến lưu diễn của đoàn kịch Kim Cương. Và Lệ Thu hát, vẫn tiếng hát ấy, trầm, rền, mượt, ấm, vượt qua tạp âm, vượt qua không gian, đến được với người còn ở lại quê hương.

 

Hôm qua, thời 20-25 tuổi, lúc rảnh rỗi trong ngày, tôi hay chạy sang nhà ông bà nội. Từ Gia Định, qua Đakao, dọn ra Hàng Xanh, cuối cùng lại dời về Đakao, căn nhà gỗ tiền chế ông bà thuê ở cùng con đường, chỉ cách nhà tôi khoảng năm phút đi bộ, và cũng độ chừng ấy phút để đến nhà bác C., chị của bố và bác M., anh của bố. Bà ngẩn ngơ đã vài năm, ngồi yên một chỗ. Ông lúc nào cũng có việc để làm, không lúi húi với hòn non bộ, bể cá vàng ngoài sân, hồ cá cảnh trong nhà, cái hoa cái lá, cũng cẩn thận lau chùi mấy món đồ cổ hay bày bộ ấm trà tàu gan gà với chén tống chén quân ra khề khà cùng con cháu, kể chuyện ngày xưa sang tận Tàu buôn hàng gốm sứ. Dù ở cùng một con đường, nhưng nhà tôi mặt tiền, khô không khốc, nhà ông bà thuê chỉ thụt sâu vào chưa đến năm mươi thước, vậy mà mát bóng cây và yên tĩnh như giữa một vùng quê xa nào đó. Đấy là một trong nhiều lý do để tôi chạy qua, chạy về: Tôi thèm khoảng xanh, thèm được trồng một cái cây thẳng xuống đất, không phải bó bí trong chậu nhựa hay bệ xi-măng, thèm được mở bọc lăng quăng gọi cá đến ăn, thèm được vạch tán lá ngọc lan, mãng cầu, cà-ri rậm rạp, tìm bắt những con sâu nhỏ, đem về bỏ vào lọ thuỷ tinh nuôi lớn từng ngày, để cuối cùng, sau thời hoá nhộng, nở ra bọn bướm xanh lá cây, xanh da trời, đen đốm đỏ khoanh trắng. Vậy đó, trong mảnh vườn nhỏ bên hông nhà ông bà, một lần đang lúi húi cột tỉa bụi trạng nguyên vừa đỏ hoa tháng Chạp, tôi ngẩn người nhận ra giọng Lệ Thu. "Ave Maria." Từ đâu không rõ, chương trình radio thu lại hay cassette hải ngoại theo các thùng quà ở ngoại quốc tuồn về, nhưng tiếng hát ấy, bài hát ấy vang lên vào những ngày cận Giáng Sinh, như một lời nhắn gọi thiêng liêng cho những ai còn le lói chút niềm tin giữa thời kỳ đen tối mịt mù của đất nước.

 

Hôm qua, thời 25-30 tuổi, sau hơn mười năm không gặp, chúng tôi có dịp ngồi lại bên nhau, ở một thành phố Bắc Mỹ. Những đứa trẻ khu Đakao đã lớn, nhưng khoảng cách một thập niên với hai lối hấp thụ kiến thức trường lớp và trường đời khác nhau, không nhiều thì ít, cũng đã uốn nắn chúng tôi thành những thanh niên, tráng niên có cái nhìn và cách xử thế khác nhau trước cuộc sống. Chỉ có tiếng hát Lệ Thu là vẫn thế, và vẫn là những bài hát của nhiều năm trước, được khán thính giả yêu cầu hát lại. Lệ Thu đứng trên sân khấu, trong ánh đèn màu, cũng ít nhiều có khác với Lệ Thu trong TV đen trắng của băng tần số 9 năm xưa, hay Lệ Thu của sàn rạp lộ thiên dạo nọ. Bạn, nhà đối diện với chung cư của người ca sĩ, có nhận họ nhận hàng, nhận đồng hương, láng giềng cũ? Tôi, nhìn quanh, tự hỏi: Giữa những kẻ đang đứng ngồi, ăn uống, tán gẫu hay đong đưa trên sàn nhảy của buổi dạ vũ này, có bao nhiêu người đang thật sự trải lòng ra nghe tiếng hát ấy?

 

Hôm qua, thời 30-40 tuổi, tôi tiếp tục nghe, xem Lệ Thu hát. Không múa diễn, không luyến láy, không cường điệu phô trương kỹ thuật, tiếng hát, như hơi thở, như lời tâm tình, cứ thế tuôn chảy, dào dạt, miên man. Kỹ thuật hiện đại đã thay đĩa than, đĩa nhựa, băng cối AKAI hay cassette SONY, PHILIPS bằng CD, thay video VHS bằng DVD, Blu-ray Disc, người nghe, người xem ngày càng dễ dàng tiếp cận với các mặt hàng có chất lượng hình ảnh, âm thanh cực tốt. Như nhiều người yêu nhạc, tôi mua sản phẩm gốc của các trung tâm, và chắc chắn, phải có các CD với tiếng hát Lệ Thu. Lệ Thu hát nhạc Việt, Lệ Thu hát nhạc bán cổ điển Âu châu lời Việt, Lệ Thu hát một mình hay song ca với Khánh Ly, trên nền hoà âm của Văn Phụng, Lê Văn Thiện, Duy Cường… Bao nhiêu băng, đĩa để chất, chứa cho vừa cả một đời ca hát?

 

Hôm qua, thời 40-45 tuổi, chúng tôi rủ nhau tổ chức một chương trình nhạc thính phòng, một dương cầm, một tây ban cầm, một đại hồ cầm, một tiếng hát: Lệ Thu. Paris, chiều hôm ấy, chưa bao giờ chúng tôi được nghe Lệ Thu hát gần như thế, hát nhiều như thế. Bố mẹ tôi, anh em tôi, vợ con tôi, bạn bè tôi, trước-sau-trên-dưới sân khấu, đã cùng nghe và cùng hát với Lệ Thu. Bố mẹ, nhất là bố, chắc hẳn rất hài lòng với "Ngậm Ngùi" không tạp âm của một khuôn dáng, một tiếng hát hiện diện trong không gian thật, với một khoảng cách chỉ vài mươi thước giữa sân khấu và hàng ghế khán thính giả. Con trai của chúng tôi, đang thời 5-10 tuổi, chạy quanh khán phòng, không biết có lưu lại chút gì trong ký ức nó những năm sau này về tiếng hát nỉ non của những tình nhân ấy không?

 

Hôm qua, thời 55-60 tuổi, tôi đón những bông tuyết đầu tiên của Tháng Giêng cùng lúc với cái tin Lệ Thu vừa qua đời. Trời xám, nặng, bít bùng. Không phải "Nước mắt mùa thu khóc ai trong chiều…" mà là những giọt đông trắng lạnh lả tả bay từ khi trưa vừa ửng. Trái tim đã ngưng đập, nhưng tiếng hát không tắt lịm, trái lại, còn truyền, lan mạnh hơn bao giờ hết trong cộng đồng người Việt khắp nơi trên thế giới. Trong một ngày, tôi nhận, đọc gần một trăm tin nhắn, e-mail, bài viết, hình ảnh, bản nhạc… tất cả đều hướng đến cùng một cái tên: Lệ Thu.

 

Hôm nay, vẫn thời 55-60 tuổi, tôi nhìn xuống: Những vạt tuyết cuối cùng đã tan lẫn vào bãi cỏ sau nhà. Tôi nhìn lên: Mây nõn lênh đênh trên nền xanh biếc, những nụ mộc lan, anh đào đang căng phồng nơi góc vườn, nao nức chờ ngày bung nở. Một người bạn gửi cho nghe "Tuổi Xưa Quê Nhà", nhạc ngoại quốc, lời Việt của Phạm Duy, Lệ Thu trình bày. Lần đầu tiên nghe giai điệu lạ lùng của bài hát. Lần đầu tiên nghe tiếng hát Lệ Thu với tiết tấu nhanh, với một âm vực khác thường. Lại thêm một khám phá về tiếng hát đã "già" non nửa thế kỷ!

 

Hôm sau, thời 60-70 tuổi hay lâu hơn nữa, nếu còn có thể, tôi vẫn sẽ nghe Lệ Thu. Khi nào còn người yêu nhạc Việt, của những Đoàn Chuẩn, Phạm Duy, Vũ Thành, Phạm Đình Chương, Cung Tiến, Tuấn Khanh, Trịnh Công Sơn, Vũ Thành An, Từ Công Phụng, Trường Sa, Ngô Thuỵ Miên, Vũ Đức Sao Biển, Trần Quảng Nam…, tôi đoan chắc, khi ấy, tiếng hát Lệ Thu sẽ còn tiếp tục cất lên ở một nơi nào đó, trên quả địa cầu này.

 

Thiais 19.01.2021

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
23 Tháng Hai 20219:07 SA(Xem: 185)
Nguyễn Lương Vỵ làm thơ đều đặn thoải mái như việc ăn uống hằng ngày.
20 Tháng Hai 20219:47 SA(Xem: 271)
Cầu nguyện cho hương linh Nguyễn Lương Vỵ, đứa em cùng quê, thong dong về an cư cõi Phật. *
16 Tháng Hai 20211:17 CH(Xem: 162)
Thi sĩ Đoàn Vị Thượng vừa bước lên chuyến xe chạy về thiên cổ sau thời gian chống chọi với bệnh tật ngặt nghèo.
07 Tháng Hai 20219:20 SA(Xem: 153)
Từ độ ấy, tức là từ cái thuở mắt sáng môi hồng tươi rói cỏ non ấy cho đến bây giờ, tôi cầm trong tay cuốn “Tuyển Tập Thơ Tường Linh” vừa mới được NXB Văn học xuất bản, thời gian đã già hơn quá nửa thế kỷ.
17 Tháng Giêng 20216:13 SA(Xem: 549)
Lệ Thu, cái tên tiền định, tiếng hát ròng của tân nhạc Việt Nam, vừa nằm xuống.
16 Tháng Giêng 202111:19 SA(Xem: 485)
Tôi biết Lệ Thu từ hồi chưa có cái tên Lệ Thu. Khi đó Oanh mới 15 tuổi, tươi mát, xinh xắn, là hàng xóm của anh bạn tôi.
28 Tháng Mười Hai 20208:24 SA(Xem: 409)
Chúc mừng anh, chúc mừng tác phẩm:/ Chân dung văn học NGUYÊN MINH Nguyện anh sống với lòng mình
10 Tháng Mười Hai 20203:02 CH(Xem: 469)
Anh Cung ơi, tạ từ anh với một nén nhang. Anh đi thanh thản nhé!
07 Tháng Mười Hai 20203:55 CH(Xem: 648)
Hoàng Hải Thủy là một trong những nhà văn đã nổi tiếng ở Sài Gòn trước năm 1975. Ông nổi tiếng trước nhất như một người viết phóng sự, sau đó, như một dịch giả và một người viết tạp văn.
27 Tháng Mười Một 202011:04 SA(Xem: 542)
Ông đi, để lại trong tôi một trống vắng không thể lấp đầy.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 7748)
Theo Wikipedia-Mở thì, hành trình văn chương, nghiên cứu của nhà văn Bình Nguyên Lộc có thể tạm chia thành bốn thể loại chính
(Xem: 15546)
Bây giờ đã 24 năm kể từ ngày dòng văn học nghệ thuật miền nam Việt Nam bị bức tử.
(Xem: 8086)
Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960...
(Xem: 3226)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15975)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 165)
Khi anh chết/ Không đem anh ra biển/ Mà chôn anh vào/ Huyệt mạch của quê hương
(Xem: 235)
Xin gửi lời cảm ơn muộn màng đến linh hồn Thi Nhân Du Tử Lê về bài học ẩn dụ trong thơ để "môi còn muối mặn"... đến ngàn sau!
(Xem: 361)
Tôi mượn câu thơ kết trong bài 'Đêm, nhớ trăng Sài Gòn' của Du Tử Lê để làm tựa cho bài viết này, bài viết về ông: Du Tử Lê - một nhà thơ có tầm ảnh hưởng lớn đối với văn chương Việt Nam.
(Xem: 845)
Tiểu luận của một học viên cao học (Giáo sư hướng dẫn:Phạm Ngọc Hiền)
(Xem: 12655)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 2264)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 3003)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 3476)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 3454)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 23272)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 17653)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 15403)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 18722)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 16587)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 15165)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12883)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11877)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11917)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 11155)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10869)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 17709)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 24701)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 29589)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 21005)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 22617)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 26036)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 25106)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 21244)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,752,104