HOÀNG DUY LỘC - Du Tử Lê và “Trong tay thánh nữ có đời tôi”

25 Tháng Ba 20212:05 CH(Xem: 1671)
HOÀNG DUY LỘC - Du Tử Lê và “Trong tay thánh nữ có đời tôi”
(Gõ mấy chữ “tiếng gọi trời xa” hay “tiếng gọi phía trời xa”, thấy hiện ra từ kho dữ liệu bài thơ của Du Tử Lê đã được nhạc sĩ Trần Duy Đức phổ nhạc, trong đó có câu: “Tiếng gọi trời xa, thánh nữ ơi…”)

Du Tử Lê tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam. Sau khi Hiệp định Genève được ký kết (1954), ông di cư vào Nam cùng với gia đình. Ban đầu, ông định cư ở Hội An và sau đó ở Đà Nẵng. Năm 1956, ông vào Sài gòn, học trường Trần Lục, Chu Văn An, rồi vào Đại học Văn khoa. Ông làm thơ rất sớm, khi đang còn học tại trường tiểu học Hàng Vôi tại Hà Nội. Sau khi di cư vào Nam, ông bắt đầu sáng tác nhiều bài thơ với nhiều bút danh khác nhau. Bút danh Du Tử Lê được dùng chính thức lần đầu tiên vào năm 1958 cho bài thơ “Bến tâm hồn”. đăng trên tạp chí Mai.

Ông là sĩ quan của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, làm phóng viên chiến trường, là thư ký tòa soạn cuối cùng của nguyệt san Tiền Phong và là giáo sư dạy giờ cho một số trường trung học tại Sài gòn. Năm 1973, ông được trao Giải Thưởng Văn Chương Toàn Quốc, bộ môn Thơ, với tác phẩm “Thơ tình Du Tử Lê 1967-1972”.

Vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông di tản, sống tại Garden Grove, miền Nam California (Mỹ). Vào thập niên 1980-1990, thơ ông xuất hiện trên tờ Los Angeles Times và tờ The New York Times. Ông cũng có thơ được dịch trong tuyển tập “Understanding Vietnam”, cuốn sách giáo khoa về văn học Việt Nam dành cho nhiều trường đại học ở châu Âu. Ông cũng là một trong 6 nhà thơ Việt Nam thế kỷ 20 có thơ dịch in trong tuyển tập “World poetry – An Anthology of Verse from Antiquity to Our Time” (1998).

Các tác phẩm:
- Thơ Du Tử Lê (1964)
- Năm sắc diện năm định mệnh (1965)
- Tình khúc tháng mười một (1966)
- Tay gõ cửa đời (1970)
- Chung cuộc (cùng viết với Thảo Trường, 1969)
- Mắt thù (1969)
- Ngửa mặt (tiểu thuyết, 1969)
- Vốn liếng một đời (1969)
- Qua hình bóng khác (tiểu thuyết, 1970)
- Mùa thu hoa cúc (sách thiếu nhi, 1971)
- Sân trường mắt biếc (sách thiếu nhi, 1971)
- Chú Cuội buồn (sách thiếu nhi, 1971)
- Hoa phượng vàng (sách thiếu nhi, 1971)
- Một đời riêng (1972)
- Khóc lẻ loi một mình (1972)
- Chấm dứt luân hồi em bước ra (1993)
- Thơ tình (1996)
- Chỉ như mặt khác tấm gương soi (thơ 1997)
- Trên ngọn tình sầu (tập tuỳ bút, 2011)
- Xương, thịt đời sau, máu rất buồn (tuỳ bút, 2012)
- Biệt khúc (thơ, 2013)
- Tuyển tập thơ Du Tử Lê (2013)
- Giỏ hoa thời mới lớn (2014)

Ông từ trần ngày 7 tháng 10 năm 2019 ở tuổi 77 tại Garden Grove, California.

Nhà thơ Huy Tưởng có nhận định về tình yêu trong cõi thơ của Du Tử Lê: “Trong cõi nhân sinh của Du Tử Lê, tình yêu là nữ hoàng, là thánh nữ, là bảo ngọc, là trân châu, và chỉ con người thi sĩ mới dám sống và chết cho tình yêu ấy”.

Bài thơ “Trong tay thánh nữ có đời tôi”:

Hỏi Chúa đi rồi em sẽ hay
Tôi buồn như phố cũ như tay
Bàn chân từng ngón ngưng không thở
Lạc mất đường đi, tạnh dấu bày
Hỏi nắng đi rồi em sẽ hay
Tôi gầy như lá nhẹ như mây
Gió khuya thổi rớt ngàn tâm sự
Thiên đàng tôi là người hay ai?
Hỏi gió đi rồi em sẽ hay
Cảnh tượng tôi un khói, bụi đầy
Ai không ném đá tôi nào biết
Riêng người vẫn bay trên ngọn cây
Hỏi tóc đi! Sông những buồn vui
Như tôi qua gần hết cuộc đời
Trí khô não kiệt, nghe từ đất
Tiếng gọi trời xa, thánh nữ ơi
Hỏi mắt đi sẽ thấy rừng cao
Biển sâu dưới thấp, đêm quê nhà
Con đường núi Sọ, không ai đợi
Tôi hỏi tôi: Này, đang ở đâu?
Hỏi môi đi! Môi còn muối mặn
Xát ướp lòng tôi thì đã sao?
Chỉ e chẳng kịp cho đời khác
Cửa mở nhưng tôi chẳng thể về
Hỏi tim đi! Tim nói lời gì?
Máu còn quy ẩn có đôi khi
Chỉ cho em biết hồn tôi khuất
Sau những hàng cây đã luống thì
Hỏi Chúa đi! Ngài sẽ trả lời
Trong tay thánh nữ có đời tôi.

"Trong tay thánh nữ có đời tôi" là bài thơ xưng tụng người yêu như một thánh nữ đã mang lại sự cứu rỗi cho một kẻ đang tuyệt vọng vì lạc lối trên những nẻo đường trần gian. Trong một số bài thơ, Du Tử Lê đã thần thánh hóa người yêu của ông thành “thánh nữ”, “từ mẫu” vì ông tự nhận mình là một “tên ngoại giáo”, một kẻ "từ chối chọn thiên đàng”, một “kẻ tân tòng” tôn thờ tình yêu. “Trong tay thánh nữ có đời tôi” là những lời tuyệt vọng của một người thấy trí não của mình khô kiệt khi đã trải qua gần hết một đời mà vẫn lạc lối trên những nẻo đường tối tăm, chẳng biết thiên đàng là chốn nào. Nỗi buồn đến vào mỗi sớm mai trong thể xác gầy gò như lá và tâm hồn nhẹ hẫng như mây để rồi từng đêm, biết bao tâm sự chỉ còn biết gởi vào cơn gió. Ở chốn trần gian nhiều khổ nạn giống như đường dẫn lên núi Sọ, nơi Chúa Jesus chịu khổ hình, anh nhận ra mọi buồn vui của đời mình đều ở trong tay người được tôn xưng là “thánh nữ”, người phụ nữ dịu hiền có thể kéo anh ra khỏi những tội lỗi và những đọa đày giống như một tiếng gọi của trời xa.

Nhạc sĩ Trần Duy Đức kể: “Video ‘Trong tay thánh nữ có đời tôi’ với tiếng hát Diễm Liên được trích ra từ bộ video “Giữ Đời Cho Nhau - Du Tử Lê: Cuộc đời và thi ca” do đạo diễn Đinh Anh Dũng thực hiện và được quay phim tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ La Vang (tọa lạc ở xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam), đã được Trung tâm băng nhạc Diễm Xưa phát hành khoảng năm 1999.

Tôi đã phổ nhạc bài thơ “Trong tay thánh nữ có đời tôi” của thi sĩ Du Tử Lê vào đầu thập niên 1990 và đã cố gắng giữ được gần như nguyên bản của bài thơ. Khi làm công việc phổ nhạc bài thơ này, tôi đã chủ ý chọn âm giai trưởng (the Major Scale) - bởi tính cách của âm thể ‘trưởng’ thường tươi sáng hơn, so với tính “ảm đạm” của âm giai thứ (the Minor Scale) vì mục đích muốn diễn tả một cách trọn vẹn và sâu sắc hơn về nội dung, ý nghĩa và hình ảnh thánh thiện, rực rỡ, thanh thoát của vị thánh nữ. Và tôi cũng là người đầu tiên phổ nhạc bài thơ này”.

Ca khúc “Trong tay thánh nữ có đời tôi” với giọng ca Diễm Liên: https://youtu.be/g1STQDJx93Y
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
04 Tháng Chín 20229:33 SA(Xem: 3924)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
31 Tháng Tám 202212:00 SA(Xem: 10986)
Tôi không biết trước tôi, có người trẻ nào đã nói về thơ Du Tử Lê hay chưa. Riêng tôi, tôi rất vinh dự được mời phát biểu về thơ Du Tử Lê
17 Tháng Tám 202210:06 SA(Xem: 341)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
25 Tháng Bảy 202212:57 CH(Xem: 349)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
24 Tháng Bảy 20229:13 SA(Xem: 472)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
21 Tháng Bảy 202211:59 CH(Xem: 14217)
Tôi là người lúc nào cũng ao ước rằng cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại của chúng ta mỗi ngày một trù phú trên mọi phương diện,
19 Tháng Năm 202212:00 SA(Xem: 7606)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
23 Tháng Tư 20226:07 SA(Xem: 5111)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
02 Tháng Tư 20227:37 SA(Xem: 719)
Du Tử Lê là Thi Sĩ Một Đời. Thi Sĩ Viết Hoa, tôi viết và biết về thi sĩ như thế. Ông không chỉ làm thơ. Ông sống với thơ. Sống bằng thơ. Thơ với ông là một.
03 Tháng Giêng 20225:50 SA(Xem: 3875)
trong biết bao nhiêu lần âm thầm nói lời chia biệt từng thân thương, gia đình, bằng hữu,… lần này là thật.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 273)
Sau 1975, ở hải ngoại, Du Tử Lê tiếp tục hoạt động văn chương một cách sôi nổi
(Xem: 3769)
Theo tôi, một trong những “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa” có nhà văn Vĩnh Quyền
(Xem: 15292)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 14251)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
(Xem: 12536)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 3924)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
(Xem: 10986)
Tôi không biết trước tôi, có người trẻ nào đã nói về thơ Du Tử Lê hay chưa. Riêng tôi, tôi rất vinh dự được mời phát biểu về thơ Du Tử Lê
(Xem: 341)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
(Xem: 349)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
(Xem: 472)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
(Xem: 15158)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4670)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4871)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5399)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5440)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25794)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19800)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17362)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20873)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18724)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17392)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14856)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13988)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 14110)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 13044)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12696)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19806)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 27064)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
Khách Thăm Viếng
864,834