HÀ NHẬT - Một bài thơ lạ rất hay: Bài thơ của một người yêu nước mình

18 Tháng Sáu 20223:46 CH(Xem: 377)
HÀ NHẬT - Một bài thơ lạ rất hay: Bài thơ của một người yêu nước mình

Lần đầu tiên tôi đọc “Bài thơ của một người yêu nước mình” là khoảng cuối năm 1968, trên tờ Tạp chí Văn Nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam. Cảm giác đầu tiên của tôi là bài thơ rất lạ, lạ từ ý đến lời, nói chung là hoàn toàn lạ, hoàn toàn mới trong cách làm thơ, trong cách nghĩ về thơ. Ngay cái bút danh của nhà thơ cùng lạ: Trần Vàng Sao!

blank
Nhà thơ Trần Vàng Sao

Tôi đọc và bị cuốn hút. Người làm thơ như không có ý định làm thơ. Anh chỉ đang nói lên những gì mà anh đang nghĩ, đang yêu, đang thương, đang buồn, đang đau, đang đợi chờ…

Những thứ mà anh yêu là hết sức bình thường, và chính tôi cũng yêu.

Này nhé:

Tôi yêu đất nước này xót xa

Mẹ tôi nuôi tôi mười mấy năm không lấy chồng

Thương tôi nên ở goá nuôi tôi

Những đứa nhà giàu hằng ngày chửi bới

Chúng cho mẹ con tôi áo quần tiền bạc,

                           như cho một đứa hủi

Ngày kỵ cha họ hàng thân thích không ai tới

Thắp ba cây hương

Với mấy bông hải đường

Mẹ tôi khóc thút thít

Đó thương người mẹ nghèo. Rồi thương người con gái cùng tuổi học trò:

Tôi yêu đất nước này và tôi yêu em

Thuở tóc kẹp tuổi ngoan học trò

Áo trắng và chùm hoa phượng đỏ

Trong bước chân chim sẻ

Ngồi học bài và gọi nhỏ tên tôi

Hay nói chuyện huyên thuyên

Chuyện trên trời dưới đất rất lạ

Chuyện bông hoa mọc một mình trên đá

Cứ hay cười mà không biết có người buồn.

Ai đã từng đi qua tuổi học trò, từng yêu một tình yêu tuổi học trò, chắc chắn sẽ nhận ra chính mình trong những dòng thơ tưởng như chỉ làm cho vui, nghĩ gì viết nấy ấy. Chắt lọc từ cuộc đời là đây chứ đâu. Máu chảy từ tim là đây chứ đâu!

Tình yêu đất nước là gì? Giản dị thôi mà! Không có gì cao xa đâu, không cần cao đàm hùng biện gì đâu:

Yêu một giọng hát hay

Có bài mái đẩy thơm hoa dại

Có sáu câu vọng cổ chứa chan

Có ba ông táo thờ trong bếp

Và tuổi thơ buồn như giọt nước trong lá sen

Có ba ông táo thờ trong bếp, một tứ thơ chưa từng có bao giờ!

Rồi điều mà mọi người gọi là khát vọng nước nhà thống nhất cũng được Trần Vàng Sao nói lên theo cách của mình:

Cho bên kia không gọi bên này là người miền Nam

Cho bên này không gọi bên kia là người miền Bắc 

Giản dị thế thôi! Dân dã thế thôi! Chân lý của đời là thế thôi!

Có thể nói: cả bài thơ của Trần Vàng Sao không có cái gì mới, nhưng cũng không có cái gì cũ. Tất cả những gì quen thuộc, qua tay nhà thơ, qua tấm lòng nhà thơ, đều đã hoá thành mới mẻ, đầy sức lay động.

Thế thì thơ là gì? Là cái tài biển hoá chữ nghĩa của nhà thơ? Là những phép tu từ, là những trò ảo thuật của nhà thơ, vân vân và vân vân…?

Không! Trước hết, anh có yêu thật không, yêu đến độ tha thiết đớn đau không? Anh có đau khổ đến tan vỡ cả trái tim không? Anh có khát khao đến cháy bỏng một điều gì ở đời không?

Chữ nghĩa mọi thứ chỉ giống những thứ mặt nạ trong một đêm hội Halloween thôi. Đêm hội xong, mọi thứ mặt nạ sẽ rớt xuống.

Nhớ một nhà thơ Pháp từng nói: Anh hãy gõ vào chính trái tim anh, thiên tài là ở đó!

Sau khi vào Sài Gòn nhiều năm, đời sống tàm tạm, cứ mỗi mùa hè tới lại một lần về thăm quê. Cứ mỗi lần, tôi lại ghé xuống Huế và gọi Ngô Minh.

Nhiều lần tôi bảo Ngô Minh chở xuống Vỹ Dạ chơi với Trần Vàng Sao. Vào một hẻm nhỏ, ngôi nhà hắn ở có dáng dấp như một phủ đệ của một ông hoàng hay một vị quan hưu trí nào đó. Nhưng tất cả đều cũ kỹ, meo mốc, bệ rạc đến tận cùng. Không có ghế bàn tiếp khách, cả chủ lẫn khách ngồi trên mấy cái ghế nhựa cũ để ngoài sân, dưới bóng một cây cổ thụ leo đầy cây trầu bà. Một lát thì có một người phụ nữ mang quang gánh bước vào. Nhìn cái vẻ già nua khắc khổ ấy, tôi biết ngay là mạ hắn. Đúng mạ hắn thật.

Tôi rủ hắn đi uống bia. Mặt hắn tươi lên, đứng dậy theo tôi ngay.

Ngô Minh nói nhỏ:

– Thằng ni hắn nghèo lắm thầy à.

Không cần nói, cứ nhìn thì biết hắn nghèo, rất nghèo rôi.

Uống bia xong, trước khi ra về, tôi dúi vào tay hắn mấy trăm:

– Mai mi đi uống bia một chắc.

Ai ngờ hắn nắm chặt mấy tờ bạc:

– Ôi tốt quá! Cứu khổ cứu nạn!

Mấy năm gần đây, sau khi Ngô Minh mất, tôi không ghé Huế. Ai ngờ gần đây, nghe tin hắn, Trần Vàng Sao, đã qua đời!

Ngày hôm qua, đọc báo thấy có thông tin: Quyển sách “Bài thơ của một người yêu nước mình” được Giải thưởng Sách quốc gia. Mừng cho hắn quá. Mừng cho mạ hắn nữa.

Nghe nói tập thơ này được ra đời là nhờ công khó của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm và Nhà xuất bản Hội Nhà văn.

Một cái kết có hậu, tuy cái hậu ấy hơi muộn màng!

HÀ NHẬT

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
06 Tháng Tám 20204:25 CH(Xem: 2838)
Nhà văn Dương Nghiễm Mậu, một tài năng đáng quý, một nhân cách đáng trọng, đã Ra Đi.
21 Tháng Bảy 20205:11 CH(Xem: 1980)
Chúng tôi mỗi người một ly rượu đỏ. Thỉnh thoảng nói chuyện này chuyện kia về Nguyễn Mộng Giác. Nhưng nhiều hơn, là im lặng.
11 Tháng Sáu 202012:43 CH(Xem: 3450)
Trước năm 1975, Nguyễn Đức Sơn cùng với Bùi Giáng là hai nhà thơ được liệt vào hạng “quái nhân” của làng thơ miền Nam.
09 Tháng Sáu 202010:01 SA(Xem: 3479)
Anh hát bằng con tim, với tất cả hơi thở. Một giọng hát cũng đầy cá tính như nhạc của Trần Quang Lộc.
06 Tháng Sáu 20203:16 CH(Xem: 2700)
Phan Vũ không còn với chúng ta. Nhưng “Em ơi! Hà Nội – phố” sẽ còn mãi. Như những mái nhà của phố Phái.
13 Tháng Năm 20203:35 CH(Xem: 2682)
Tôi đọc ra Trần Vàng Sao là một nhà thơ cách tân rất sớm
29 Tháng Tư 20202:54 CH(Xem: 2606)
Đáng yêu thay và đáng biết ơn thay Đinh Cường, một người bạn lâu đời hết sức đôn hậu.
17 Tháng Ba 202010:12 SA(Xem: 5288)
Nghe Thái Thanh lúc nào cũng vậy, phút rất vui cũng như phút thật buồn.
09 Tháng Ba 20202:24 CH(Xem: 3476)
Điều an ủi là Chóe không cô đơn nhưng đây lại là nỗi buồn khó nguôi của một xứ sở vẫn kéo dài cảnh sống trong oan nghiệt dập vùi.
25 Tháng Hai 202012:31 CH(Xem: 3636)
Riêng với Thanh Tâm Tuyền, bài thơ Budapest mà tôi đọc được, đã trụ lại trong tôi suốt từ bấy đến nay.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 15126)
Năm 2007, nhờ công lao và sự hy sinh trời biển (theo tôi,) của nhà văn và, cũng là nhà thơ Trần Hoài Thư
(Xem: 14058)
Có thể nhiều người quên rằng trước khi trở thành họa sĩ nổi tiếng, có tranh được trưng bày tại nhiều bảo tàng viện quốc tế, họ Lê vốn là một nhà thơ.
(Xem: 12226)
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến
(Xem: 30858)
Bài thơ đầu tiên (?) của Tô Thùy Yên được giới thiệu trên Sáng Tạo, gây tiếng vang lớn và, dư âm của nó, kéo dài nhiều năm sau, là “Cánh đồng con ngựa chuyến tàu” viết tháng 4 năm 1956.
(Xem: 421)
Nhưng tôi vẫn yêu (yêu lắm,) việc làm của bạn. Bởi vì, với tôi, tự thân đời sống bạn tôi, đã là một trường khúc
(Xem: 55)
Có phải chính vì lòng nhân ái, tính nhân văn của một nhà thơ lớn mà cả trong tác phẩm và nhân cách ngoài đời của họ càng làm cho chúng ta kính yêu và ngưỡng mộ.
(Xem: 149)
Ra hải ngoại ngay từ 1975, cho đến nay ông là tay bút cựu trào hiếm hoi vẫn còn viết, viết hay cho đến ngày tháng chót.
(Xem: 199)
Tôi cười. Đúng là dutule! Rõ ràng nhà thơ đã tự “chẩn đoán” ra cái bệnh của thơ mình.
(Xem: 14056)
Tôi là người lúc nào cũng ao ước rằng cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại của chúng ta mỗi ngày một trù phú trên mọi phương diện,
(Xem: 7420)
Đầu mùa Dã quỳ nở năm nay, Du Tử Lê lặng lẽ trở lại Pleiku, miền đất mà ông đã gửi gắm một thời thanh niên của mình ở đấy.
(Xem: 14929)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 4369)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 4720)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 5264)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 5285)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 25624)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 19665)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 17198)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 20695)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 18445)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 17207)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 14674)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 13849)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 13976)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 12846)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 12470)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 19604)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 26826)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 31552)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 22936)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 24940)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 27759)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 27271)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 22912)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
840,985