Sàigòn, chu văn an, giáp tết, những người bạn và ngày tôi mới lớn

29 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 3015)
Sàigòn, chu văn an, giáp tết, những người bạn và ngày tôi mới lớn

Giống các bạn cùng tuổi, tôi theo gia đình di cư khỏi Hà Nội cuối năm 1954. Thời gian đó, tôi đang học lớp nhất ở trường Nguyễn Du tức trường Hàng Vôi cũ. Tôi không được may mắn như các bạn khác. Thay vì vào thẳng Sàigòn, gia đình tôi lại trôi dạt về Đà Nẵng, Hội An; rồi lại Đà Nẵng... Trong không đầy một năm, tôi theo chân anh tôi, đi cùng khắp Trung Việt.

lophocdengu-1957-content-content


Tôi thi xong tiểu học, vừa lúc đơn xin đổi về Sàigòn của anh Q. tôi được chấp thuận.


Vào Sàigòn, gia đình chúng tôi chia thành hai nhóm. Mẹ tôi, chị Băng và anh Du ở khu Bàn Cờ. Tôi theo anh chị Q. về cư xá Hòa Bình, trên đường Trần Hưng Đạo, thuộc Chợ Lớn. Tôi theo anh chị Q. vì lý do phải chuẩn bị thi vào đệ thất.


Thuở ấy, tôi không có một chút ý niệm nào về việc học hành cũng như, danh tiếng, uy tín của trường này với trường khác. Anh Q. bảo thi vào Chu Văn An, thì, tôi nạp đơn.

... Tôi không tin mình có thể đậu; mặc dù, chương trình lớp nhất tôi học tới hai lần vì bị gián đoạn liên miên. Tôi không bận tâm, việc này. Đầu óc tôi, như một mớ chỉ non rối bung. Phải làm quen với tiếng nói, tập quán, đời sống của người Trung chưa xong, nay, tôi lại tập sống đời sống người Sàigòn.

Tôi co rút, như một con ốc tội nghiệp, dấu mình trong vỏ cứng.

Tôi sống, cùng những bí ẩn, không câu trả lời. Tôi sống, cùng những hình ảnh sắc, bén, ngọt lẻm như những mảnh thủy tinh vỡ nát. Mảnh vỡ nào cũng có thể cứa lên tâm hồn tôi. Làm chảy máu những vùng u ám và, kín khuất.

Căn nhà ở cư xá Hòa Bình hồi đó, ngoài anh chị Q., cháu Trâm và tôi, còn có một gia đình sĩ quan khác. Gia đình anh Ba Khương. Anh Ba Khương, người Sóc Trăng. Mùa hè, sau khi tôi đến ở được vài tuần, anh Khương có cô em gái tên Út Hoa, từ quê lên chơi. Út Hoa chừng chín, mười tuổi nhưng, tinh ranh như một con mèo hoang.

Thoạt đầu, Út Hoa nhìn tôi bằng một con mắt khinh khi, pha chút tò mò, rình rập. Sau, Út Hoa lân la làm quen.

Không hiểu Hoa sống ở Sóc Trăng như thế nào mà, Hoa biết rất nhiều chuyện, nhiều trò chơi của người lớn!!! Một lần hai đứa đang ôm nhau chơi trò vợ chồng (chữ của Hoaa) thì anh Du từ Bàn Cờ lên thăm. Mẹ tôi bảo anh, mang cho tôi mấy cái bánh rán.

Tôi nhớ, lần nào Hoa cũng cẩn thận đóng cửa sổ, khóa cửa chính. Không hiểu sao lần đó, Hoa lại quên! Gọi không thấy ai, anh Du  mở đại, bước vào, bất ngờ thấy chúng tôi... Mặt anh đỏ bừng, môi anh mím lại. Anh túm tôi đứng dậy, tát cho hai cái. Tôi cố gắng không khóc. Hoa ôm quần áo, chạy vào trong phòng anh chị Khương. Anh Du cầm mấy cuốn sách học thi của tôi, vứt xuống nền gạch. Anh nói “tao mà còn thấy mày như vậy lần nữa, thì đừng có trách.” Anh ném lại bịch giấy dầu có mấy chiếc bánh rán, rồi, hầm hầm bỏ đi.

Tôi sống hồi hộp nhiều ngày sau đấy. Nhưng, sự hồi hộp, nỗi sợ hãi anh Du, ở tôi, không thắng nổi sức quyến rũ của đôi mắt Hoa, thân thể Hòa. Chỉ ít ngày sau thôi, lúc nhà vắng người, khóa mọi cửa nẻo, tôi và Hoa lại tiếp tục trò chơi người lớn cho tới ngày Hoa phải về lại Sóc Trăng.
.

Hình ảnh ngôi trường Chu Văn An, ngày thi đệ thất, làm tôi thất vọng không ít. Nó còn thua ngôi trường Hàng Vôi, thua các ngôi trường Nam tiểu học Hội An và Đà Nẵng cũ, của tôi nữa.

Ngày nhập học, cảm giác lẻ loi, bơ vơ, như buổi sáng mùa thu, Hà Nội, ngày khai giảng trường Hàng Vôi, tôi ngồi xe xích lô với chị U. và chị Băng tới trường. Chị U. dẫn tôi vào tận lớp. Gửi tôi cho ông hiệu trưởng, tên Niên, xong chị nán lại bên ngoài, rất lâu... Trước khi quay lưng, chị còn đưa tay vẫy vẫy...

Lần này, không ai đưa tôi vào lớp. Lần này, không còn ai đứng trước cửa... Tôi cũng không khóc nức nở như ngày xưa, lúc chị U. quay lưng, vậy mà, tôi vẫn cảm thấy lẻ loi, bơ vơ như lần bị lạc giữa phố hàng Buồm. Tôi nghe gọi tên mình, xếp vào hàng được chỉ định. Những học sinh ở các lớp lớn hơn, liếc qua chúng tôi. Người thì, cười cười, đe dọa. Người thì, nháy mắt, khuyến khích. Tôi nhìn xuống đôi giầy đế “crếp” mới tinh, chiếc quần soọc màu xanh, áo trắng, tay ngắn. Tôi ngước nhìn những tàng cây hoa phượng vĩ, hít một hơi thở dài, tự nhủ: Mình đã lớn. Tôi cố lập lại trong đầu, lời nói của anh Q.; buổi sáng, anh khao tôi bằng một chầu phở gà ở đường Trương Tấn Bửu. Anh bảo: “Em phải nhớ, lên trung học là lớn rồi! Trung học, là phải biết nghe giảng. Phải học toán lý hóa, phải học tiếng Pháp nhiều hơn dưới tiểu học. Ngày xưa những học sinh trung học, đã có thể lấy vợ rồi đấy. Nay em đã đệ thất... lại được vào một trường nổi tiếng... rán học, đừng sợ. Có gì cứ hỏi anh...”

“Đừng sợ!” Anh Q. nói mới dễ dàng làm sao! Anh đâu nhớ chưa lần nào tôi phải tự vào lớp một mình, thế này. Tôi đã học trung học bao giờ đâu? Trung học là cái gì? Tại sao những người đứng chung một hàng với tôi, lại hớn hở, tự tin, như vậy?

Cảm giác lẻ loi, bơ vơ rồi cũng trôi qua! Cuối năm đệ thất, lớp tôi vợi hẳn. Đa số những người bạn, bỏ học vì lý do... lấy vợ. Số khác, đi làm. Lên đệ lục, tôi chơi thân với Trần Tán Trụ, Nguyễn Ngọc Chấn và Đào Chí Hồng...

So với tôi, hồi đó, Trần Tán Trụ cao to, bắp thịt cuồn cuộn như một lực sĩ. Tóc Trụ chải miết phía sau. Trụ đi học bằng xe đạp cuộc, tay áo xắn cao, rất oai phong. Trong lớp, Trụ là mẫu “người hùng” chuyên bênh kẻ yếu kém.

Không biết có phải Trụ cảm kích tấm lòng “tri kỷ” hay, thấy tôi nhút nhát, ngờ nghệch, một hôm, Trụ rủ tôi “cúp cua” cho tham dự vào “đời riêng” của Trụ. Giờ ra chơi, tôi bỏ lớp, ôm cặp leo lên thanh sắt ngang chiếc xe đạp “cuộc” của Trụ, trốn khỏi trường. Trụ đạp xe tới sở thú. Vừa đi vừa coi giờ.

Tới nơi, thay vì phải gởi xe như mọi người, Trụ đạp thẳng vào trong. Nội điều này thôi, đủ làm tôi phục Trụ lắm rồi. Tới hồ sen, Trụ đẩy tôi xuống, hất chiếc xe đạp tênh hênh trên cỏ, khệnh khạng đi tới đám thanh niên mặt mũi dữ dằn, đợi sẵn. Phản ứng tự nhiên của tôi, là lùi lại. Bấy giờ, tôi mới ân hận, theo Trụ. Càng tới gần kẻ địch, tôi thấy đôi tay Trụ, càng khuỳn ra, dáng đi khệnh khạng hơn. Đôi mắt Trụ không ngớt theo dõi từng cử chỉ kẻ thù. Lúc hai bên cách nhau độ năm bước, Trụ dừng bước. Tôi nghe Trụ hỏi:

“Mày là Chín đầu bò?”

Tên đen chũi, lùn tịt, gật đầu, hất hàm:

“Chính tao. Chín đầu bò đây. Còn mày?”

Trụ gật đầu:

“Tao. Trụ Bà Hạt. Pạc-co?”

Tên lùn đen, lập lại:

“Pạc-co.”

Trụ thêm:

“Mình mày thôi chứ?”

Tên kia cười khẩy:

“Bộ muốn nhiền hơn sao?”

Trụ gật đầu:

“Vậy thì tốt. Vô đi!”

Tên lùn, đen, phanh ngực, ném áo cho đồng bọn. Trụ cũng cởi phăng áo. Hiềm nỗi tôi đứng lấp ló ở xa, Trụ đành ném áo xuống đất. Hai bên khum người xuống, dang tay vờn nhau... Thình lình Chín đầu bò nhảy phắt lên cao, đá. “Song phi” (tôi nghĩ: “?”) giữa ngực Trụ. Trụ ngã lăn trên cỏ. Tên kia được thể, xông lại. Tôi đinh ninh Trụ phải chết dưới sức đá tàn bạo của địch thủ. Tôi sai. Trụ lăn thêm vài vòng rồi, bật dậy như có gắn lò xo. Cả người Trụ lao thẳng vào Chín đầu bò. Bị bất ngờ, tới phiên Chín đầu bò ngã vật ra. Hai cánh tay Trụ, như hai thanh sắt nguội, liên tiếp dọng vào mặt kẻ thù.

Tôi không hiểu cách đè của Trụ. Chỉ thấy Chín đầu bò không nhúc nhích nổi. Một lát, Trụ hỏi:

“Thua chưa?”

Tên kia đáp:

“Đ.M. thua.”

Trụ đứng lên nhặt áo. Tôi hoàn hồn, thở ra. Chín đầu bò lồm cồm ngồi dậy ném cho tôi cái nhìn lạnh buốt, nói:

“Đ.M. Tao sẽ gặp lại mày...”

Trụ cũng lạnh lùng, vừa mặc áo vừa gật đầu:

“Được. Tao đợi.”

Trên đường về, tôi sung sướng hãnh diện, như thể, chính mình, không phải Trụ, hạ được Chín đầu bò. Tôi nhủ lòng, không nên nói với Trụ một điều gì.

Tôi muốn che dấu niềm hãnh diện lẫn nỗi sợ hãi.

Hết năm đệ lục, lớp tôi có ba người bị đuổi. Trụ là một trong ba người này! Tôi buồn, vì nghĩ không còn được học chung với “người hùng trừ gian diệt bạo” của mình. Chưa kể sau này tôi mới biết, Trụ là con trai út của nhà văn Trọng Lang / Trần Tán Cửu...

Trụ bỏ học, đi hẳn vào con đường dao búa. Giữa năm đệ ngũ, Trụ về trường thăm anh em; mang theo một cô bạn gái nhỏ tuổi, rất đẹp. Khi đó, Trụ đã thành võ sĩ nổi tiếng. Võ sĩ Trụ Huỳnh, cao đồ của võ sư Huỳnh Tiền; anh em kết nghĩa với võ sĩ Hiệp Huỳnh.

Ở tuổi mười bốn, mười lăm, một lần nữa, tôi lại khâm phục, và, mơ ước được như Trụ, dù chỉ một nửa.

Vài năm sau, trước khi lên đệ tam, tôi nghe tin Trụ bị gia đình từ. Đó là tin cuối cùng tôi nghe được, về người bạn học, “thần tượng” tuổi thơ tôi.


Giáp Tết năm 1969, một hôm đọc báo, tình cờ tôi đọc tin: “Tướng cướp Trụ Huỳnh ăn hàng tại một building của Mỹ bị bắn chết...” tôi bàng hoàng không tin, chạy ngay tới trường Huấn Luyện Căn Bản Chiến Tranh Chính Trị, ở đường Lê Thánh Tôn, hỏi người anh ruột của Trụ. Anh bảo, gia đình Trần Tán từ lâu, “không còn tên Trần Tán Trụ nữa!”

Tôi hiểu trong gia đình “Trần Tán” không còn một người tên “Trụ.” Nhưng Trần Tán Trụ, vẫn là một tên tuổi đẹp đẽ, vĩnh cửu trong chúng tôi, những người bạn học thuở nhỏ cùng Trụ. Cũng như tôi hiểu, trong thinh không vẫn có, đâu đó, một linh hồn mang tên Trần Tán Trụ; nếu linh hồn này chưa được hóa kiếp, đầu thai.
.

Đào Chí Hồng,

Tôi được tin cậu qua, đã hơn hai tháng. Thằng Châu San Jose, cho tôi số điện thoại cậu. Tôi gọi cậu nhiều lần, hôm Thanksgiving, không người trả lời. Bây giờ, gia đình cậu đang chuẩn bị Tết? Cái Tết tha hương đầu tiên của cậu; với tôi là Tết thứ mười lăm rồi...

Giáp Tết, tôi kể lại chuyện Trần Tán Trụ, để chúng ta cùng nhớ một người bạn học cũ. Người bạn, cậu từng thử sức. Người bạn, chết giữa Sàigòn, đón Tết, cách đây hơn hai mươi năm.

Đào Chí Hồng, tôi biết cậu không chỉ phải rời bỏ ngôi trường Chu Văn An, mà, còn đem lòng oán hận nó.

Mọi chuyện, đã qua. Cách gì, cũng đã gần 40 năm. Bây giờ, chúng ta đều đã già hết. Tóc tôi đã bạc nhiều. Tôi nghĩ mọi hận thù, mơ ước, một thời tuổi trẻ, tựa vết mực đã phai. Mầu son đã nhạt. Tôi nghĩ, dù kéo dài thêm được bao lâu, thì, đời sống chúng ta cũng chẳng còn mấy.

Cuối năm, ngồi đây viết bài này, tôi hy vọng cậu đọc được. Hy vọng cậu sẽ gọi tôi. Tôi sẽ tới thăm bà cụ, và, cậu. Thay vì, những có ly cà phê “xây chừng” như thuở nhỏ, chúng ta sẽ có với nhau một ấm trà “thí quân ầm” chúng ta sẽ kể chuyện, ngày xưa.

Câu chuyện giữa tôi và cậu sẽ bắt đầu bằng năm chữ: “Chu Văn An, ngày ấy...” (dù cậu chỉ học ở CVA có hai năm ngắn ngủi!!.!)

Du Tử Lê.


Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
07 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 2138)
Tôi không biết có phải những thỏi nước đá lạnh buốt, đan kết nhau như một tấm lưới lớn đã giải thoát tôi khỏi những vòi bạch tuộc của ác mộng;
22 Tháng Mười Một 201712:00 SA(Xem: 11350)
Dù bây giờ, Việt Dzũng không còn nữa, nhưng những đóng góp, những đầu tư của Việt Dzũng cho tự do, nhân bản và tình người, sẽ mãi còn là những ngọn lửa ở được với mai sau.
26 Tháng Chín 201710:12 SA(Xem: 1006)
“mất hay còn...” chính là nhan đề bài viết ngắn, như nén hương thắp cho sự nằm xuống của một hoạ sĩ, một nhà văn - - Và, hương thơm, gửi chị Lai Hồng, người bạn chung, của chúng ta.
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 2688)
Tác giả "Mưa" đã trở về. Ông thực sự đã trở về sau khi đến cõi tạm này, với một mơ ước nhỏ nhoi, khiêm tốn.
01 Tháng Tám 20176:55 SA(Xem: 1847)
Tôi vẫn nghĩ, nếu có những sự kiện đáng ghi nhớ, bị thời gian xóa nhòa hay đánh cắp một cách thô bạo, khi người ta bước vào tuổi già thì, cũng có những sự kiện, thời gian đã cho thấy sự bất lực của nó.
17 Tháng Năm 201712:00 SA(Xem: 3890)
Tôi gặp lại Hội An / Chùa Cầu những ngày lũ. Lụt. Những ngày nước sông Thu Bồn dâng cao, xóa trắng đôi bờ.
26 Tháng Tư 20171:38 CH(Xem: 1262)
Thanh nói, Thanh quá buồn. Có thể nào cho Thanh một tối ngồi ở cà phê Hân, trước khi chúng ta sẽ không còn có được một điều gì cho riêng mình. Tôi đồng ý.
17 Tháng Tư 20171:06 CH(Xem: 1232)
Trong ánh nắng của một buổi chiều sắp tối, đứng nhìn bạn nghiêng đầu trên chiếc vespa cũ, lao đi như một mũi tên buồn, không biết hướng về đâu!?!
28 Tháng Ba 201712:00 SA(Xem: 12763)
Tự thân tiếng thơ này đã mang trong nó một lực hút mạnh mẽ. Một từ trường hình ảnh, ý tưởng, ngôn ngữ mới mẻ. Gây chấn động không chỉ giới cầm bút mà, luôn cả độc giả nữa.
28 Tháng Hai 201712:00 SA(Xem: 2671)
Tôi cố gắng để không biểu lộ một cảm xúc nào khi nói chuyện với D. qua điện thoại. Những hồi chuông ngân, reo, lục cục trong giọng nói của D., khiến tôi thấy mình như có tội.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 19561)
Ký sự văn nghệ dưới đây của nhà thơ Du Tử Lê, viết về thi sĩ Đinh Hùng, được trích từ tác phẩm “Năm Sắc Diện, Năm Định Mệnh” do nhà Tao Đàn Saigon, ấn hành tháng 6 năm 1965.
(Xem: 20323)
Nói đến những hoạt động của thi sĩ Đinh Hùng mà không nói tới ban Tao Đàn, theo tôi là một thiếu sót lớn.
(Xem: 19086)
Nếu tính từ năm Đinh Hùng in “Mê Hồn Ca” 1954, cho tới “Đường Vào Tình Sử” 1961 thì hai thi phẩm cách nhau gần 7 năm trời.
(Xem: 22199)
Năm 1954, thi sĩ Hồ Dzếnh, giám đốc nhà xuất bản “Tiếng Phương Đông,” sau đổi lại là “Bình Minh,” cho in thi phẩm “Mê Hồn Ca” của Đinh Hùng.
(Xem: 22144)
Thi sĩ Đinh Hùng sinh ngày 3-7-1920 tại làng Trung Phụng, ngoại ô thành Hà Nội. Ngôi làng này nằm ngay sau lưng khu phố Khâm Thiên.
(Xem: 344)
Tôi rất cảm phục cách Thi Sĩ đặt tựa đề cho bài thơ, “đêm, treo ngược tôi: dấu chấm than!”
(Xem: 5572)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 806)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 12129)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1626)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 509)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 595)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20437)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15231)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12803)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 16073)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 14115)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12574)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10570)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9759)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9927)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 9095)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8675)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9984)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15135)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21575)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27333)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18808)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19927)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24129)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21897)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18288)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,994,145