NGUYỄN LƯƠNG VỴ - Thi sĩ Du Tử Lê - hơn nửa thế kỷ thơ, đẹp-trầm-luân-rạng-rỡ!

20 Tháng Mười 201312:00 SA(Xem: 8477)
NGUYỄN LƯƠNG VỴ - Thi sĩ Du Tử Lê - hơn nửa thế kỷ thơ, đẹp-trầm-luân-rạng-rỡ!

 

Tôi không hiểu, do ngẫu nhiên hay định mệnh, trong Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê [1957 –2013,](*) hai bài thơ lục bát: [1] “Bến Tâm Hồn” (bài thơ đầu tiên với bút hiệu Du Tử Lê, đã đăng ở Tạp Chí Mai, Sài Gòn, 1958 – In lại trong Tuyển Tập, trang 12) và [2]“Tôi Trôi Theo Tôi-Con-Sông” (thi sĩ viết năm 2012, trang 538, bài thơ cuối cùng củaTuyển Tập) có sự cảm ứng lạ thường đến vậy! Sao gọi là cảm ứng lạ thường? Rằng thì là, bài thơ “Bến Tâm Hồn,” thiếu-niên-thi-sĩ 16 tuổi Du Tử Lê, sau 4 năm, từ miền Bắc dicư vào miền Nam, đã buông nhịp sáu tám đến nao lòng:

“lênh đênh hồn phủ phương này
thương mưa Hà Nội nhớ mây Hồng Hà
mười năm dài những xót xa
bờ hoang bến quạnh thiết tha ngọn nguồn
mênh mông hồn ngủ phương buồn
đêm sương Cầu Giấy, Chợ Hôm canh gà
tóc thề nẻo gió áo hoa
trôi từ chinh chiến trôi qua điêu tàn
lênh đênh hồn cắm sào ngang
năm ô cửa nhỏ buồn hoang ngọn cờ.”

“Bến Tâm Hồn”, tạm tưởng tượng là bến sông Hồng Hà kia giữa lòng Hà Nội mịt mờ lênh đênh, mênh mông nọ, đã “trôi từ chinh chiến trôi qua điêu tàn” vốn đã ngủ yên trong ký ức của thi sĩ, giờ đây, hơn nữa thế kỷ sau, đã cựa mình thức giấc, cảm ứng, khiến xui thi sĩ buông tiếp nhịp sáu tám:“Tôi Trôi Theo Tôi-Con-Sông” Nhịp trôi rất thanh thản, nhẹ nhàng, tinh nghịch hồn nhiên nhưng vẫn ngược xuôi hoài niệm:

“tôi đi xuyên qua đêm. Mưa
thấy trong lục bát buổi trưa em, về.
tôi đi xuyên qua lời thề,
thấy tôi thơ ấu bèo nhèo chiến tranh.
tôi đi xuyên qua màu xanh
thấy trên khung vải nổi gân nỗi buồn.
tôi đi xuyên qua mùi nhang
thấy như buổi sáng điệu đàng…vết thương.
tôi đi xuyên qua cội, nguồn
thấy em, thương lắm, chọn nhầm tôi, hư!
tôi đi xuyên qua đời sau,
thấy em kim, chỉ, chờ nhau, mỏi mòn.
tôi đi trở ngược thời gian,
thấy em bé xíu. Thuở còn…ngậm ti.
tôi đi xuyên qua giấc mơ,
thấy ồ! sáu chữ cũng vừa…bảy mươi!
tôi đi xuyên qua cuộc đời
thấy như lục bát thôi nôi từng dòng.
.

tôi trôi theo tôi-con-sông…”

Vâng! Trải qua hơn nửa thế kỷ! Thiếu-niên-thi-sĩ Du Tử Lê 16 tuổi của giữa thế kỷ 20 ngày xưa, nay đã là lão-niên-thi-sĩ Du Tử Lê 70 tuổi của đầu thế kỷ 21 ngày nay! “Tôi trôi theo tôi-con-sông,” Vì sao? Tôi đã nhập vào sông, hóa thành sông, tôi là sông, sông là tôi, con-sông-kỳ-diệu-không-thời-gian, rộng dài đôi bờ bất tận. Đi và Thấy, hai động từ sóng đôi lặp lại chín lần. Câu thơ cuối cùng, một động từ “Trôi” mà hình ảnh ngút ngàn, và, ba dấu chấm lửng! Thì ra,“Bến Tâm Hồn” ngày xưa không còn “cắm sào ngang” nữa rồi! Sào đã mục, đã trôi, đã tan vào tôi-con-sông thâm thiết, diệu kỳ ấy! Diệu kỳ như “tôi đi xuyên qua giấc mơ /“thấy ồ! Sáu chữ cũng vừa…bảy mươi!” Bảy mươi đã hóa nhi, lão niên hiện hình thiếu niên, vỗ tay, nhịp chân và hát “tôi trôi theo tôi-con-sông”, hát mãi, hát hoài giữa thinh không tịch mịch. Vui thay! Lành thay! Xin mời bạn hãy đọc chậm lại hai bài thơ trên để nhận ra, nghe ra sự cảm ứng lạ thường ấy. Cảm ứng của định mệnh, thi mệnh Du Tử Lê.

Trong một bài viết ngắn, tôi không dám bình thơ Du Tử Lê cho thỏa lòng. Đã có những bậc đàn anh như Mai Thảo, Nguyên Sa, Tạ Tỵ, Doãn Quốc Sỹ…và rất nhiều thân hữu, văn nghệ sĩ khác (mà tôi không nhớ hết) đã viết về ông, bình thơ ông, nhận định thơ ông rất đa dạng, phong phú. Hầu hết những người đã viết về ông, dù ở nhiều góc độ, quan điểm khác nhau, nhưng tựu trung, đa số nhìn nhận ông như là một Thi Sĩ đương đại đã tạo được dấu ấn và sức lan tỏa sâu rộng trong lòng người đọc, kể cả thế hệ trẻ trong và ngoài nước hiện nay. Đây là điều đặc biệt quí và hiếm. Tính đến nay, thi sĩ Du Tử Lê đã ấn hành 21 thi phẩm trong tổng số 58 tác phẩm văn học nghệ thuật của ông. (**) Chỉ riêng về Thơ, cho thấy thi lực của ông rất sung mãn, thâm hậu.

Thơ Du Tử Lê đã được vinh danh khá sớm: Năm 1973 tại Sài Gòn, ông được trao Giải thưởng Văn chương Toàn quốc, bộ môn Thơ với tác phẩm “Thơ Du Tử Lê (1967 – 1972)”. Từ khi định cư tại Hoa Kỳ (4.1975) Thơ Du Tử Lê tiếp tục được vinh danh, vượt ra khỏi ranh giới của cộng đồng người Việt. (***) 197 bài thơ được tuyển chọn trong 18 thi tập cũng đã cho chúng ta hình dung được cấu trúc thi pháp rất đa dạng, phong phú trong thơ Du Tử Lê. Đó là một quá trình tận hiến không ngưng nghỉ từ thuở đầu xanh cho đến lúc tóc đã bạc màu. Ông trầm mình trong thơ. Thơ trầm mình trong ông. Ông mần thơ. Thơ mần ông. Thiết tha. Đau đớn. Điên mê. Cuồng nhiệt. Tôi nghĩ, đó là những phẩm chất quý hiếm của một thi sĩ. Thơ tình của ông mở ra một biên độ rất rộng, rất xa và rất đẹp. Thơ đời của ông xé ruột bầm gan, sần sùi tột cùng, nặng nợ tột cùng. Tôi đọc thơ ông, cộng hưởng được những trốt xoáy trần gian bầm giập nát tan, những biểu tượng thống hối ngút ngàn, những ẩn dụ liên tưởng “thăm thẳm núi, non” (chữ của thi sĩ), và, những nhịp sáu tám rất riêng, rất mới, rất lạ của ông.

Tôi cộng hưởng lớn nhất với thi lực của ông: Tình yêu thương tiếng Việt tràn bờ!!!

Thi Sĩ Du Tử Lê – Hơn nữa thế kỷ thơ, Đẹp-Trầm-Luân-Rạng-Rỡ!

Cám ơn Thơ! Cám ơn Thi Sĩ! Cám ơn một người Anh, một người Bạn vong niên!!!

Calif., cuối Thu 2013

Nguyễn Lương Vỵ.

_____________

(*) Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê (1957-2013)

Tác phẩm thứ 58 của Du Tử Lê. Gồm những bài thơ được nhiều độc giả yêu thích nhất từ 18 thi phẩm. Tập hợp nguyên bản nhiều chục bài thơ được phổ thành ca khúc, được nhiều người tìm kiếm.

Hình bìa: Chân dung tác giả (Photo: Triết Trần.) Mẫu bìa: Khoa Vũ. Dàn trang: Lê Giang Trần. Khổ lớn. Bìa cứng. Có bìa bọc. Sách dày 550 trang. Người Việt xuất bản. Tác giả giữ bản quyền. IBSN: 978-0-9884245-3-1. Giá bán: 28 Mỹ Kim.

(**) “Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê (1958-2013)” không có những bài thơ Thiền Tính nằm trong ba Tập thơ “Thiền Tính” đã xuất bản ở hải ngoại của ông.

(** *) Tại hải ngoại, Du Tử Lê đã và đang có những thành công nhất định:

• ông được phỏng vấn và có thơ đăng trên hai nhật báo lớn của Hoa Kỳ: Los Angeles Times (1983) và New York Times(1996). Thơ ông cũng đã và đang được đưa vào giảng dạy, làm tài liệu nghiên cứu, đọc thêm tại tại một số trường đại học Hoa Kỳ và châu Âu.

• Năm 1998, nhà xuất bản W. W. Norton, New York đã chọn Du Tử Lê vào một trong năm tác giả Việt Nam để in vào phần "Thế kỉ 20: thi ca Việt Nam" khi tái bản tuyển tập World Poetry An Anthology of Verse From Antiquity to Our Present

Time (Tuyển tập Thi ca thế giới từ xưa đến nay).

• Trong cuốn Understanding Vietnam, tác giả, giáo sư Neil L. Jamieson đã chọn dịch một bài thơ của Dư Tử Lê viết từ năm 1964. Cuốn sách này sau trở thành tài liệu giáo khoa, dùng để giảng dạy tại các đại học Berkeley, UCLA, và Cambridge, London.

• Ông cũng là nhà thơ có nhiều tác phẩm được phổ nhạc. Trong số đó có nhiều ca khúc nổi tiếng như của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, với "Đêm nhớ trăng Sài Gòn", "Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển", "Quê hương là người đó" ("Xa nguồn

yêu thương"), Trần Duy Đức với "Chỉ nhớ người thôi đủ hết đời", "Em hiểu vì đâu chim gọi nhau", Nguyên Bích với "Hiến chương yêu", Đăng Khánh với "K. khúc của Lê", Anh Bằng với "Khúc Thụy Du", Phạm Duy với "Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau", Hoàng Quốc Bảo với "Người về như bụi", Từ Công Phụng với "Trên ngọn tình sầu"... Từ những ca khúc này, ông đã tuyển chọn để thực hiện 3 CD K Khúc của Lê năm 2001.

(Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia.)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Mười Hai 202310:10 SA(Xem: 599)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
07 Tháng Mười Một 20233:47 CH(Xem: 969)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
19 Tháng Mười 20231:33 CH(Xem: 1151)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
05 Tháng Mười 202312:00 SA(Xem: 22456)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
02 Tháng Chín 202312:00 SA(Xem: 13983)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
23 Tháng Sáu 202310:46 SA(Xem: 1238)
Luận văn Thạc Sĩ/ Chuyên ngành: Văn học Việt Nam của Vũ Thị Lê Duyên
04 Tháng Sáu 20232:03 CH(Xem: 1452)
Du Tử Lê nổi tiếng nhất với tư cách một thi sĩ.
30 Tháng Năm 20235:35 SA(Xem: 6796)
Hôm nay, một sáng nắng ấm, trời thu, Nam California, chúng tôi ngậm ngùi đưa tiễn một Nhà thơ.
10 Tháng Năm 20239:33 SA(Xem: 6614)
Sáng thứ tư 9/10/2019, thấy cái post của Hạnh Tuyền: “Ông ngoại đã lên trời”.
27 Tháng Tư 202312:00 SA(Xem: 11592)
Du Tử Lê, quả nhiên vẫn là một nhà thơ hiếm hoi. Anh vẫn một mình một cõi. Đó là một điều đặc biệt. Và đối với một thi sĩ, thì đó là một sự thành công.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 17026)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam.
(Xem: 12246)
Từ hồi nào giờ, giới sinh hoạt văn học, nghệ thuật thường tập trung tại thủ đô hay những thành phố lớn. Chọn lựa mặc nhiên này, cũng được ghi nhận tại Saigòn, thời điểm từ 1954 tới 1975.
(Xem: 18970)
Với cá nhân tôi, tác giả tập truyện “Thần Tháp Rùa, nhà văn Vũ Khắc Khoan là một trong những nhà văn lớn của 20 năm văn học miền Nam;
(Xem: 9162)
Để khuây khỏa nỗi buồn của cảnh đời tỵ nạn, nhạc sĩ Đan Thọ đã học cách hòa âm nhạc bằng máy computer.
(Xem: 8316)
Mới đây, có người hỏi tôi, nếu không có “mắt xanh” Mai Thảo, liệu hôm nay chúng ta có Dương Nghiễm Mậu?
(Xem: 599)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
(Xem: 969)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
(Xem: 1151)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
(Xem: 22456)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
(Xem: 13983)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
(Xem: 19170)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 7884)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 8804)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 8494)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 11049)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 30703)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20811)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 25499)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 22902)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 21720)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 19775)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 18047)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 19243)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 16916)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 16108)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 24492)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 31940)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 34928)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,