NGUYỄN LƯƠNG VỴ - Thi sĩ Du Tử Lê - hơn nửa thế kỷ thơ, đẹp-trầm-luân-rạng-rỡ!

20 Tháng Mười 201312:00 SA(Xem: 5562)
NGUYỄN LƯƠNG VỴ - Thi sĩ Du Tử Lê - hơn nửa thế kỷ thơ, đẹp-trầm-luân-rạng-rỡ!

 

Tôi không hiểu, do ngẫu nhiên hay định mệnh, trong Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê [1957 –2013,](*) hai bài thơ lục bát: [1] “Bến Tâm Hồn” (bài thơ đầu tiên với bút hiệu Du Tử Lê, đã đăng ở Tạp Chí Mai, Sài Gòn, 1958 – In lại trong Tuyển Tập, trang 12) và [2]“Tôi Trôi Theo Tôi-Con-Sông” (thi sĩ viết năm 2012, trang 538, bài thơ cuối cùng củaTuyển Tập) có sự cảm ứng lạ thường đến vậy! Sao gọi là cảm ứng lạ thường? Rằng thì là, bài thơ “Bến Tâm Hồn,” thiếu-niên-thi-sĩ 16 tuổi Du Tử Lê, sau 4 năm, từ miền Bắc dicư vào miền Nam, đã buông nhịp sáu tám đến nao lòng:

“lênh đênh hồn phủ phương này
thương mưa Hà Nội nhớ mây Hồng Hà
mười năm dài những xót xa
bờ hoang bến quạnh thiết tha ngọn nguồn
mênh mông hồn ngủ phương buồn
đêm sương Cầu Giấy, Chợ Hôm canh gà
tóc thề nẻo gió áo hoa
trôi từ chinh chiến trôi qua điêu tàn
lênh đênh hồn cắm sào ngang
năm ô cửa nhỏ buồn hoang ngọn cờ.”

“Bến Tâm Hồn”, tạm tưởng tượng là bến sông Hồng Hà kia giữa lòng Hà Nội mịt mờ lênh đênh, mênh mông nọ, đã “trôi từ chinh chiến trôi qua điêu tàn” vốn đã ngủ yên trong ký ức của thi sĩ, giờ đây, hơn nữa thế kỷ sau, đã cựa mình thức giấc, cảm ứng, khiến xui thi sĩ buông tiếp nhịp sáu tám:“Tôi Trôi Theo Tôi-Con-Sông” Nhịp trôi rất thanh thản, nhẹ nhàng, tinh nghịch hồn nhiên nhưng vẫn ngược xuôi hoài niệm:

“tôi đi xuyên qua đêm. Mưa
thấy trong lục bát buổi trưa em, về.
tôi đi xuyên qua lời thề,
thấy tôi thơ ấu bèo nhèo chiến tranh.
tôi đi xuyên qua màu xanh
thấy trên khung vải nổi gân nỗi buồn.
tôi đi xuyên qua mùi nhang
thấy như buổi sáng điệu đàng…vết thương.
tôi đi xuyên qua cội, nguồn
thấy em, thương lắm, chọn nhầm tôi, hư!
tôi đi xuyên qua đời sau,
thấy em kim, chỉ, chờ nhau, mỏi mòn.
tôi đi trở ngược thời gian,
thấy em bé xíu. Thuở còn…ngậm ti.
tôi đi xuyên qua giấc mơ,
thấy ồ! sáu chữ cũng vừa…bảy mươi!
tôi đi xuyên qua cuộc đời
thấy như lục bát thôi nôi từng dòng.
.

tôi trôi theo tôi-con-sông…”

Vâng! Trải qua hơn nửa thế kỷ! Thiếu-niên-thi-sĩ Du Tử Lê 16 tuổi của giữa thế kỷ 20 ngày xưa, nay đã là lão-niên-thi-sĩ Du Tử Lê 70 tuổi của đầu thế kỷ 21 ngày nay! “Tôi trôi theo tôi-con-sông,” Vì sao? Tôi đã nhập vào sông, hóa thành sông, tôi là sông, sông là tôi, con-sông-kỳ-diệu-không-thời-gian, rộng dài đôi bờ bất tận. Đi và Thấy, hai động từ sóng đôi lặp lại chín lần. Câu thơ cuối cùng, một động từ “Trôi” mà hình ảnh ngút ngàn, và, ba dấu chấm lửng! Thì ra,“Bến Tâm Hồn” ngày xưa không còn “cắm sào ngang” nữa rồi! Sào đã mục, đã trôi, đã tan vào tôi-con-sông thâm thiết, diệu kỳ ấy! Diệu kỳ như “tôi đi xuyên qua giấc mơ /“thấy ồ! Sáu chữ cũng vừa…bảy mươi!” Bảy mươi đã hóa nhi, lão niên hiện hình thiếu niên, vỗ tay, nhịp chân và hát “tôi trôi theo tôi-con-sông”, hát mãi, hát hoài giữa thinh không tịch mịch. Vui thay! Lành thay! Xin mời bạn hãy đọc chậm lại hai bài thơ trên để nhận ra, nghe ra sự cảm ứng lạ thường ấy. Cảm ứng của định mệnh, thi mệnh Du Tử Lê.

Trong một bài viết ngắn, tôi không dám bình thơ Du Tử Lê cho thỏa lòng. Đã có những bậc đàn anh như Mai Thảo, Nguyên Sa, Tạ Tỵ, Doãn Quốc Sỹ…và rất nhiều thân hữu, văn nghệ sĩ khác (mà tôi không nhớ hết) đã viết về ông, bình thơ ông, nhận định thơ ông rất đa dạng, phong phú. Hầu hết những người đã viết về ông, dù ở nhiều góc độ, quan điểm khác nhau, nhưng tựu trung, đa số nhìn nhận ông như là một Thi Sĩ đương đại đã tạo được dấu ấn và sức lan tỏa sâu rộng trong lòng người đọc, kể cả thế hệ trẻ trong và ngoài nước hiện nay. Đây là điều đặc biệt quí và hiếm. Tính đến nay, thi sĩ Du Tử Lê đã ấn hành 21 thi phẩm trong tổng số 58 tác phẩm văn học nghệ thuật của ông. (**) Chỉ riêng về Thơ, cho thấy thi lực của ông rất sung mãn, thâm hậu.

Thơ Du Tử Lê đã được vinh danh khá sớm: Năm 1973 tại Sài Gòn, ông được trao Giải thưởng Văn chương Toàn quốc, bộ môn Thơ với tác phẩm “Thơ Du Tử Lê (1967 – 1972)”. Từ khi định cư tại Hoa Kỳ (4.1975) Thơ Du Tử Lê tiếp tục được vinh danh, vượt ra khỏi ranh giới của cộng đồng người Việt. (***) 197 bài thơ được tuyển chọn trong 18 thi tập cũng đã cho chúng ta hình dung được cấu trúc thi pháp rất đa dạng, phong phú trong thơ Du Tử Lê. Đó là một quá trình tận hiến không ngưng nghỉ từ thuở đầu xanh cho đến lúc tóc đã bạc màu. Ông trầm mình trong thơ. Thơ trầm mình trong ông. Ông mần thơ. Thơ mần ông. Thiết tha. Đau đớn. Điên mê. Cuồng nhiệt. Tôi nghĩ, đó là những phẩm chất quý hiếm của một thi sĩ. Thơ tình của ông mở ra một biên độ rất rộng, rất xa và rất đẹp. Thơ đời của ông xé ruột bầm gan, sần sùi tột cùng, nặng nợ tột cùng. Tôi đọc thơ ông, cộng hưởng được những trốt xoáy trần gian bầm giập nát tan, những biểu tượng thống hối ngút ngàn, những ẩn dụ liên tưởng “thăm thẳm núi, non” (chữ của thi sĩ), và, những nhịp sáu tám rất riêng, rất mới, rất lạ của ông.

Tôi cộng hưởng lớn nhất với thi lực của ông: Tình yêu thương tiếng Việt tràn bờ!!!

Thi Sĩ Du Tử Lê – Hơn nữa thế kỷ thơ, Đẹp-Trầm-Luân-Rạng-Rỡ!

Cám ơn Thơ! Cám ơn Thi Sĩ! Cám ơn một người Anh, một người Bạn vong niên!!!

Calif., cuối Thu 2013

Nguyễn Lương Vỵ.

_____________

(*) Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê (1957-2013)

Tác phẩm thứ 58 của Du Tử Lê. Gồm những bài thơ được nhiều độc giả yêu thích nhất từ 18 thi phẩm. Tập hợp nguyên bản nhiều chục bài thơ được phổ thành ca khúc, được nhiều người tìm kiếm.

Hình bìa: Chân dung tác giả (Photo: Triết Trần.) Mẫu bìa: Khoa Vũ. Dàn trang: Lê Giang Trần. Khổ lớn. Bìa cứng. Có bìa bọc. Sách dày 550 trang. Người Việt xuất bản. Tác giả giữ bản quyền. IBSN: 978-0-9884245-3-1. Giá bán: 28 Mỹ Kim.

(**) “Tuyển Tập Thơ Du Tử Lê (1958-2013)” không có những bài thơ Thiền Tính nằm trong ba Tập thơ “Thiền Tính” đã xuất bản ở hải ngoại của ông.

(** *) Tại hải ngoại, Du Tử Lê đã và đang có những thành công nhất định:

• ông được phỏng vấn và có thơ đăng trên hai nhật báo lớn của Hoa Kỳ: Los Angeles Times (1983) và New York Times(1996). Thơ ông cũng đã và đang được đưa vào giảng dạy, làm tài liệu nghiên cứu, đọc thêm tại tại một số trường đại học Hoa Kỳ và châu Âu.

• Năm 1998, nhà xuất bản W. W. Norton, New York đã chọn Du Tử Lê vào một trong năm tác giả Việt Nam để in vào phần "Thế kỉ 20: thi ca Việt Nam" khi tái bản tuyển tập World Poetry An Anthology of Verse From Antiquity to Our Present

Time (Tuyển tập Thi ca thế giới từ xưa đến nay).

• Trong cuốn Understanding Vietnam, tác giả, giáo sư Neil L. Jamieson đã chọn dịch một bài thơ của Dư Tử Lê viết từ năm 1964. Cuốn sách này sau trở thành tài liệu giáo khoa, dùng để giảng dạy tại các đại học Berkeley, UCLA, và Cambridge, London.

• Ông cũng là nhà thơ có nhiều tác phẩm được phổ nhạc. Trong số đó có nhiều ca khúc nổi tiếng như của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, với "Đêm nhớ trăng Sài Gòn", "Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển", "Quê hương là người đó" ("Xa nguồn

yêu thương"), Trần Duy Đức với "Chỉ nhớ người thôi đủ hết đời", "Em hiểu vì đâu chim gọi nhau", Nguyên Bích với "Hiến chương yêu", Đăng Khánh với "K. khúc của Lê", Anh Bằng với "Khúc Thụy Du", Phạm Duy với "Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau", Hoàng Quốc Bảo với "Người về như bụi", Từ Công Phụng với "Trên ngọn tình sầu"... Từ những ca khúc này, ông đã tuyển chọn để thực hiện 3 CD K Khúc của Lê năm 2001.

(Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia.)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
20 Tháng Tám 201812:00 SA(Xem: 5183)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
23 Tháng Sáu 20189:22 SA(Xem: 538)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
06 Tháng Hai 201812:00 SA(Xem: 11972)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
18 Tháng Mười 201710:34 SA(Xem: 1396)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
25 Tháng Chín 201712:00 SA(Xem: 6089)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
01 Tháng Chín 20176:02 SA(Xem: 1640)
DU TỬ LÊ cũng là một nhân vật đặc biệt. Nhỏ hơn họ Trịnh vài tuổi. Gốc gác Phủ Lý, Hà Nam. Sống ở Hà Nội, trước khi theo gia đình di cư vào Nam.
21 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 10111)
nhà văn, nhà thơ Du Tử Lê là một trong những thi sỹ có khá nhiều bài thơ được phổ nhạc kể từ những năm trước 1975 đến nay
01 Tháng Tám 201712:00 SA(Xem: 6890)
Vì với Du Tử Lê, thấy vậy mà không chỉ có vậy. Còn nữa. Nhiều nữa. Nhưng đó là những thứ mà chính người coi tranh sẽ thấy
02 Tháng Sáu 201711:58 SA(Xem: 1525)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
30 Tháng Năm 201712:00 SA(Xem: 9892)
Tôi kính trọng những nhà thơ. Trong mắt tôi, họ là những người dũng cảm bậc nhất. Hoặc gan lì, cũng bậc nhất luôn.
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 80)
Nhiều người nói, Trịnh Công Sơn không phải là người đầu tiên gieo cầu nhắm vào Thanh Thúy.
(Xem: 330)
Rất nhiều người vẫn còn nhớ 4 câu thơ tuyệt tác của nhà thơ Hoàng Trúc Ly, viết tặng Thanh Thúy
(Xem: 1163)
màu vàng rực rỡ của dã-quỳ đã dắt tay tôi trở lại Pleiku
(Xem: 318)
Hiện cư ngụ tại Âu Châu, đang là ứng viên tiến sĩ văn chương của đại học Lancaster, Anh Quốc
(Xem: 385)
Thành công cả về vật chất lẫn tinh thần của đại nhạc hội chủ đề “Chút tình trao nhau” vào dịp Tết năm 1996
(Xem: 5183)
Du Tử Lê nói ông chỉ muốn im lặng. Trong phần hỏi-đáp rất ngắn dưới đây, nhà thơ Du Tử Lê có giải thích về sự im lặng của ông, với nhiều ngụ ý.
(Xem: 538)
Đầu tháng 6-2018, tuyển thơ Khúc Thụy Du của nhà thơ Du Tử Lê ra mắt độc giả trong nước.
(Xem: 11972)
Đứng giữa gian hàng, trên một bục gỗ cao phủ khăn trắng nuốt, người thiếu nữ trông nổi bật hẳn lên với trang phục tuy rực rỡ sắc mầ
(Xem: 1396)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 6089)
“Ngay sau khi gặp ông, tôi đã bước sang “chặng đường ngỡ ngàng.” Không ngỡ ngàng sao được khi mà đứng bên ông
(Xem: 341)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 433)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 20253)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 15095)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 12631)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 15879)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 13944)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 12413)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 10417)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 9654)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 9791)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 8992)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 8585)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 9771)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 15008)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 21386)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 27200)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 18676)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 19783)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 24011)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 21714)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 18140)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
1,928,126