LÊ NGỌC TRÁC - Về thăm mộ nhà văn Nguiễn Ngu Í... "Tình xa ngậm ngùi"

27 Tháng Hai 201711:53 SA(Xem: 5372)
LÊ NGỌC TRÁC - Về thăm mộ nhà văn Nguiễn Ngu Í... "Tình xa ngậm ngùi"

Nhà văn Nguiễn Ngu Í tên thật là Nguiễn Hữu Ngư. Ông sinh ngày 20/4/1921 tại làng Tam Tân - nay là xã Tân Tiến, thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận. Trong cuộc đời sáng tác của mình, Nguiễn Ngu Í là một người đa tài, hăng say làm báo và viết văn, làm thơ. Ông ký nhiều bút hiệu: Ngê Bá Lí, Tân Fong Hiêb... Tác phẩm của Nguiễn Ngu Í gồm có: Việt sử, Hồ Thơm Nguyễn Huệ, Hồ Quí Li, Sống và viết., Qê hương, Suối Bùn reo, Khi người chết có mặt, Khi người điên trở về, Thơ điên, Thái Bình điên quấc, Những bài thơ, Hạnh phúc chính nơi bạn...

Cố giáo sư - nhạc sĩ Trần Văn Khê đã viết về Ngu Í - Nguiễn Hữu Ngư như sau: "Anh Ngư viết văn pháp rất hay, nhưng anh yêu tiếng Việt, anh lại muốn cho người Việt ai cũng đọc được sách báo nên tham gia rất tích cực phong trào xóa nạn mù chữ. Nguiễn Ngu Í còn sáng tạo ra cách viết chữ quốc ngữ sao cho hợp lý hơn; thí dụ như: thay chữ D bằng chữ Y, chữ F thay cho PH, I thay cho Y, NG thay cho NH... K thay cho KH...". Nhà văn - học giả Nguyễn Hiến Lê đã có những nhận định về Nguiễn Ngu Í: "Anh có nhiều lý tương, nuôi nhiều mộng cao đẹp mà gặp toàn những điều bất như ý, cứ phải cố nén xuống và sức nén càng mạnh thì càng bùng lên dữ dội...Nguiễn Ngu Í một đời đau khổ, mà cũng là đặc biệt nhất trong giới văn nghệ sĩ hiện đại".

Qua bao nhiêu năm, tác phẩm “Sống và Viết” của Nguiễn Ngu Í xuất bản từ năm 1966, mãi đến hôm nay người đọc vẫn còn yêu mến. Bên cạnh giá trị văn chương, còn là một tư liệu văn học sử quý giá cho những ai đam mê nghiên cứu văn học. Nội dung "Sống và viết" với những bài viết, câu chuyện, ghi chép, phỏng vấn, nhà văn Nguiễn Ngu Í đã giúp chúng ta tìm hiểu về sự nghiệp văn chương, quan điểm sáng tác cũng như tâm tình trong cuộc sống của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng ở miền Nam trước năm 1975, gồm: Nhất Linh, Lê Văn Trương, Lê Văn Siêu, Á nam Trần Tuấn Khải, Doãn Quốc Sỹ, Đông Hồ, Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc, Lê Ngọc Trụ, Vi Huyền Đắc, Nguyễn Hiến Lê và Hồ Hữu Tường.

NguienNguY
Khi trở bệnh, giữa những cơn mê và tỉnh, nhà văn Nguiễn Ngu Í đã linh cảm về những ngày cuối cùng của cuộc đời mình. Vì vậy, từ tháng 9 năm 1977, ông đã viết nhật ký. Trong nhật ký có những trang viết gửi cho bà Nguyễn Thị Thoại Yung (Dung), người vợ hiền của ông. Nội dung trong nhật ký là một bản di chúc với những lời yêu thương của ông dành cho người vợ hiền và những người thân yêu trong gia đình. Nguiễn Ngu Í có nhắc đến bài thơ: "Mai sau" của ông đã từng đăng trên tạp chí Bách khoa. Ông mong ước sau khi chết được nằm an nghỉ ở quê hương ông Tam Tân, nằm bên cạnh mộ của cha mẹ và em gái ông là nhà giáo Nguyễn Hữu Hoàn và bà Ngê Thị Mỹ cùng em gái Nguyễn Hữu Hồng Nga:

"Em có đến, mà kông anh đón tiêb,

Cát mịn này sẽ mơn trớn gót chân em

Em có về, mà kông anh đứng đợi

Jó kơi này sẽ ve vuốt tóc dài em

Em có ngồi đây mà anh kông động đậy

Biển trời này sẽ thỏ thẻ chuiện đời anh."(*)

(*): Cách viết chữ quốc ngữ theo kiểu Nguiễn Ngu Í.

Tam Tân quê hương Nguiễn Ngu Í - một làng chài ven biển. Nơi đây có những rặng dừa, bãi dương liễu xanh mượt xõa tóc trải dài bay trong gió biển. Có những đồi cát thoai thoải, lơ thơ những rặng dứa xanh mượt phơi mình trong nắng gió. Vùng quê này còn có rừng già hoang sơ. Ngoài khơi nhìn về phía cửa biển La Gi xa xa có Hòn Bà nhấp nhô trên sóng biển mênh mông. Tam Tân còn có Dinh Thầy Thím, một điểm đến tâm linh của người dân các tỉnh phương Nam. Tam Tân đẹp như tranh và là một trong những thắng cảnh của miền cực Nam Trung Bộ. Ở vùng quê bé nhỏ xinh đẹp này, từ năm 1917, nhà giáo Nguyễn Hữu Hoàn thân phụ của nhà văn Nguiễn Ngu Í đã bí mật giúp đỡ Nguyễn Đình Kiên (Tú Kiên) một nhà nho hoạt động cách mạng chống thực dân Pháp cùng 6 người bạn vượt ngục nhà tù Côn Đảo, vượt biển trốn về đất liền, bị trôi dạt vào bãi biển Tam Tân. Cũng nơi này, từ những năm 1930, thầy giáo Ngô Đức Tốn đã tập hợp những thanh niên yêu nước đứng lên tuyên truyền chống thực dân Pháp ở động cát Cột Cờ.

... Nhà văn Nguiễn Ngu Í bị bệnh mất vào lúc 4 giờ 30 phút ngày 18/2/1979 tại nhà riêng ở thành phố Hồ Chí Minh. Thời điểm này khó khăn, việc tìm xe Ôtô di chuyển đám tang từ thành phố Hồ Chí Minh về Tam Tân, Bình Thuận rất trở ngại và bất tiện nên gia đình tổ chức hỏa táng thi hài nhà văn tại An dưỡng địa. Sau này, đưa tro cốt của nhà văn về an táng tại Tam Tân, nằm cạnh mộ của cha mẹ và em gái ông. Mộ của Nguiễn Ngu Í nằm trên một đồi cát bằng phẳng gần bờ biển bên cạnh những bụi dứa cao xanh tỏa bóng. Ngày ấy khi về Tam Tân hỏi thăm mộ của ông ai cũng biết. Dân ở đây thường gọi mộ của nhà văn Nguiễn Ngu Í một cách dân dã là Mộ Cây Dứa. Lúc sinh thời Nguiễn Ngu Í đã từng viết những câu thơ:

"Nằm đây mà ngó lên trời

Lá cây dứa đã mấy đời đong đưa

Nằm đây mà nhớ mơ hồ

Những xanh tóc ấy, bây giờ về đâu?!..."

Những câu thơ lục bát mượt mà tràn đầy tình cảm của Nguiễn Ngu Í cho thấy thơ không những chỉ là tình cảm, tư tưởng mà còn có tâm linh... với những linh cảm. Phải chăng những câu thơ trên là "định mệnh" của nhà thơ.

Cuối Giêng năm Đinh Dậu (2017) chúng tôi có dịp về thăm Tam Tân. Chớp mắt gần hơn 38 năm, vùng quê này thay đổi nhiều quá! Tam Tân làng quê êm đềm thơ mộng ngày xưa đâu rồi! Những hàng dừa, rặng dứa, bãi dương xanh mượt ven bờ biển mênh mông không còn nữa. Trước mắt chúng tôi chỉ thấy bến xe, nhiều khu du lịch nghỉ dưỡng, nhà hàng khách sạn lô nhô, người người hối hả nhộn nhịp. Những ngôi mộ nằm rải rác trên đồi cát chạy ven biển đã được di dời đi nơi khác. Ngày xưa đứng trên đường nhựa cạnh đồi dốc Cột Cờ là có thể nhìn thấy ngay ngôi mộ của nhà văn Nguiễn Ngu Í. Hôm nay, chúng tôi phải tìm đường ra biển để tìm mộ nhà văn. Vất vả đi theo con đường đầy cát như một con hẻm nhỏ nằm giữa hai nhà hàng ăn uống, chúng tôi đi ra biển như lạc vào một thế giới khác. Khi đến gần bờ biển thì mới thấy một ngôi mộ lớn nằm chơi vơi, lọt thỏm trong khuôn viên của một nhà hàng giải khát và bãi giữ xe cho du khách. Ồ, ngôi mộ của nhà văn Nguiễn Ngu Í đây rồi! Do đồi cát bị cào bằng, mưa gió nước lũ nên khu mộ của Nguiễn Ngu Í giờ nằm trên cao, chơi vơi giữa bốn phía là nhà hàng, khách sạn. Cả ba ngôi mộ và mộ nhà văn Nguiễn Ngu Í đã được người thân của ông xây tường gạch chung quanh nhằm chống cát chảy, xói lở và ngăn cách riêng biệt với nhà cửa chung quanh. Bốn ngôi mộ và cả các tường bao đã được quét một màu sơn trắng tinh khiết lấp lánh dưới nắng chói chang (có lẽ khu mộ đã được người thân của Nguiễn Ngu Í sơn quét trước Tết năm Đinh Dậu). Nhìn ngôi mộ, rồi nhìn nhà hàng khách sạn quán xá chung quanh, chúng tôi thầm lo, với tốc độ phát triển du lịch ồ ạt như hiện nay, chẳng biết ngôi mộ của nhà văn và ba người thân của ông trong tương lai có còn nằm yên ở nơi này nữa không?!... Trong cái nắng gió của mùa bấc biển, đứng trước ngôi mộ của nhà văn Nguiễn Ngu Í hôm nay đâu còn nghe tiếng xào xạc êm đềm của dừa xanh, lá dứa, chúng tôi chỉ còn nghe tiếng nhạc xập xình inh tai phát ra từ những nhà hàng, quán xá xung quanh. Cúi đầu trước di ảnh của nhà văn Nguiễn Ngu Í trên bia mộ, chúng tôi bùi ngùi chợt nhớ đến hai câu thơ của ông:

"Bao nhiêu chí trẻ rồi tro bụi

Một thoáng tình xa cũng ngậm ngùi".

Nguiễn Ngu Í đã từng viết trong nhật ký của mình: "Chết là hết chuiện (chuyện)... trở về với cát bụi...". Nhưng trong lòng chúng tôi vẫn luôn mãi nghĩ, với Nguiễn Ngu Í, gia tài thơ văn của ông để lại cho đời sẽ sống mãi trong lòng người yêu văn chương.

Lê Ngọc Trác

Phố biển La Gi, cuối Giêng Đinh Dậu (2017)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Hai 20244:27 CH(Xem: 184)
Cuối cùng thì, sau hơn bốn mươi năm vắng mặt, Ly Rượu Mừng của nhạc sĩ Phạm Đình Chương lại được, giờ đây, rót đầy tràn ly, trên tay mỗi người dân nước Việt, cùng nâng lên, cùng hát vang, cùng chúc vang một mùa xuân:
15 Tháng Hai 20242:26 CH(Xem: 321)
Ngô Thế Vinh là một tên tuổi đã thành danh ngay từ trước năm 1975 tại miền Nam Việt Nam.
25 Tháng Giêng 20249:05 SA(Xem: 381)
Với tôi, Phạm Duy là Người gieo hương.
15 Tháng Mười Hai 20234:33 CH(Xem: 525)
“Người đi qua đời tôi / Hồn lưng miền rét mướt / Đường bay đầy lá mùa / Vàng xưa đầy dấu chân / Lòng vắng như ngày tháng…”
08 Tháng Mười Hai 20239:13 SA(Xem: 579)
Thơ bà, hòa trộn giữa nét âm trầm, sâu kín, dịu dàng của xứ Huế và nét xông xáo, cởi mở, sẵn sàng đón nhận, hóa giải nhẹ nhàng mọi vấn đề của kiểu Sài Gòn,
21 Tháng Mười Một 20239:39 SA(Xem: 651)
Năm 1997, bố tôi, nhà thơ Trần Dần mất tại Hà Nội.
11 Tháng Mười Một 202312:00 SA(Xem: 7728)
Tôi gặp bà lúc nhà thơ Huy Cận còn tại thế. Hai lần gặp, bà như cái bóng bên cạnh chồng.
05 Tháng Mười Một 20233:49 CH(Xem: 718)
Trong âm nhạc, Từ Công Phụng là một trong những nhạc sĩ rất đặc biệt,
25 Tháng Mười 20231:55 CH(Xem: 565)
Tất cả kéo tôi trở lại là mình với những cảm xúc dịu dàng. Ở đó tôi gặp Nhà Thơ Trịnh Y Thư.
19 Tháng Mười 20231:35 CH(Xem: 608)
Nhiều ngôi chùa trong thành phố gióng chuông tiễn biệt vị phật tử khác thường.
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-360-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 16451)
Ông là một nhà văn nổi tiếng của miền Nam.
(Xem: 11792)
Từ hồi nào giờ, giới sinh hoạt văn học, nghệ thuật thường tập trung tại thủ đô hay những thành phố lớn. Chọn lựa mặc nhiên này, cũng được ghi nhận tại Saigòn, thời điểm từ 1954 tới 1975.
(Xem: 18552)
Với cá nhân tôi, tác giả tập truyện “Thần Tháp Rùa, nhà văn Vũ Khắc Khoan là một trong những nhà văn lớn của 20 năm văn học miền Nam;
(Xem: 8790)
Để khuây khỏa nỗi buồn của cảnh đời tỵ nạn, nhạc sĩ Đan Thọ đã học cách hòa âm nhạc bằng máy computer.
(Xem: 7763)
Mới đây, có người hỏi tôi, nếu không có “mắt xanh” Mai Thảo, liệu hôm nay chúng ta có Dương Nghiễm Mậu?
(Xem: 275)
Nói một cách dễ hiểu hơn, thơ ông phù hợp với kích cỡ tôi, kích cỡ tâm hồn tôi, phù hợp với khả năng lãnh nhận, thu vào của tôi, và trong con mắt thẩm mỹ tôi,
(Xem: 590)
Chúng tôi quen anh vào cuối năm 1972.
(Xem: 828)
Anh chưa đến hay anh không đến?!
(Xem: 22121)
Giờ đây tất cả mọi danh xưng: Nhà văn. Thi sĩ. Đại thi hào. Thi bá…với con, với mẹ, với gia đình nhỏ của mình đều vô nghĩa. 3 chữ DU-TỬ-LÊ chả có mảy may giá trị, nếu nó không đứng sau cụm từ “Người đã thoát bệnh ung thư”.
(Xem: 13652)
Nấu cơm là công việc duy nhất trong ngày có liên quan đến cộng đồng gia đình, mà, gần đây Bố đã được miễn, vì cả nhà cứ bị ăn cơm sống hoài.
(Xem: 18830)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 7561)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 8420)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 8144)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 10639)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 30280)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 20511)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 25033)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 22591)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 21294)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 19339)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 17680)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 18888)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 16575)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 15770)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 24038)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 31472)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 34592)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,