NGUYÊN KHÔI - Thơ thiền tính Du Tử Lê.

18 Tháng Bảy 201312:00 SA(Xem: 3231)
NGUYÊN KHÔI - Thơ thiền tính Du Tử Lê.

Ngày xưa, Tetsugen bên Nhật muốn ấn hành kinh Phật bằng mộc bản, Ngài đi từ tỉnh này sang tỉnh khác trong vòng mười năm để quyên góp tiền bạc, khi số tiền đã tạm đủ, chưa kịp in kinh thì xảy ra bão lụt, dân Nhật sống trong cảnh màn trời chiếu đất, Tetsugen đem tiền quyên góp được cứu trợ đồng bào. Ngài lại đi quyên góp lần nữa, khi vừa tạm đủ thì nước Nhật lại bị dịch thời khí, dân Nhật lại cần sự cứu trợ để sống còn, Tetsugen lại đem tiền quyên góp được trong việc in kinh Phật ra phát chẩn giúp đỡ đồng bào. Sau khi quyên tiền lần thứ ba, ý nguyện của Tetsugen mới toại nguyện, khi kinh Phật được in xong thì Tetsugen lìa đời, hài lòng.

Người đời sau biết chuyện, thường nói rằng, Tetsugen in kinh Phật tới ba lần, hai lần trước tuy không ai được đọc nhưng xem ra còn giá trị hơn lần thứ ba.

Noi gương người xưa, tuy nhà thơ Du Tử Lê không đi quyên tiền để in kinh Phật, nhưng với tất cả tâm huyết của mình, ông cũng đã trải qua trên mười năm để hoàn thành tâm nguyện viết nên một cuốn thơ về thiền tính “Vì Em, Tôi Đã Làm Sa Di” để trợ duyên cho một tờ báo chuyên về phổ biến giáo lý đạo Phật, bước đi thênh thang trên lộ trình người xưa đã rộng mở cho những ai có duyên khởi:

Pháp thí. Không nơi nào thiếu bóng tình yêu, không có gì thành tựu mà thiếu bóng Tình Yêu, Tình Yêu ở đây được viết hoa, họ Lê đã bước vào sâu thẳm, cho ta rung cảm từng thớ thịt, khi quỳ dưới chân Bồ Tát:

Hôm nay quỳ dưới chân Bồ Tát
Tụng một pho tình-yêu-hoa-nghiêm

Chúng ta hãy bước xa hơn một chút trong thế giới tình yêu, tình yêu nhân loại, có phải chung thủy là bài học Đức Phật vẫn dạy cho đệ tử của Ngài:

Hãy trì mật chú kinh chung-thủy
Để thấy trong nhau có niết bàn

Theo quan niệm Phật giáo, tâm là nguồn gốc trên con đường tu tập, tâm lặng thì an lạc:

Cái tâm ngó vậy mà xuôi, ngược
Con mắt mai này: khép
tự nhiên

Không ai muốn làm một chuyện thừa thãi. Ca tụng một người làm thơ trong bốn mươi năm. Một đời, sống với chữ nghĩa, bốn mươi tác phẩm, thơ hòa cùng với nhạc, nhạc thơ làm ấm bầu trời, mênh mang trên những cuốn video, chập chùng trên nhiều CD góp mặt với đời qua nhiều thế hệ. Tôi đọc tập thơ thiền tính của họ Lê mà chợt khám phá một mới lạ, thơ tình mà không phải tình, Phật bảo kinh mà không phải kinh.

Tìm được cái bao la của Pháp để khỏi lầm lẫn giữa ngón tay chỉ và mặt trăng là điều mà một tay thức giả phải khổ công trong nhiều năm tháng... càng khó khăn biết bao khi luôn vướng mắc với chữ tình:

Trì tụng cho tình kinh vãng sanh,
Một pho Phụ Rẫy. Một pho Quên,
Đêm đêm trăn trở Tăng và Pháp,
Ngón nào là Phật? ngón nào trăng?

Đức Phật dạy, trong 49 năm giáo hóa, ta chưa nói một lời nào: “Đạo ta bất khả thuyết, lời nói chỉ làm mất đạo mà thôi”. Du Tử Lê đã hiểu được Pháp hay Pháp đã đi sâu vào Du Tử Lê trong chừng mực:

Nếu hiểu rồi ta là cát bụi,
Kinh nào uyên áo hơn vô ngôn...

Là Phật tử, chắc ai cũng từng đọc kinh Bát Nhã, và, kinh Bát Nhã được tóm tắt lại cùng với chiều dài của thuyết nhân quả, gieo nhân thì khởi từ tâm, tất cả được gói khít khao trong bốn câu:

Nhìn nghiêng: cây thấy sương gieo nghiệp
Những sợi thời gian giăng rất xa
Cái tâm cười bảo: nghìn sau, trước
Không có tôi và, không: chúng ta

Thiền sư Nansen đã nói: “Muốn chính mình thể nhập vào đạo, hãy mở rộng mình như đất trời” Du Tử Lê đã mở rộng lòng mình (hay tình mình) như đất trời trong những câu thơ nhuốm ít nhiều chất thiền, thiền học vốn đã mông lung như đất trời mà người hòa nhập vào thiền cũng mở rộng như đất trời, như có như không:

ta, biến mất như chưa từng xuất hiện
có tôi không? Hình, tướng ở đâu cà?
sông chảy xiết, thủy chung không diện mạo
sóng, lênh đênh, gió. Biển vẫn, như, là.

(vẫn, như, là Oct. 00)

Thật là quá cũ để mà phân tích những dấu chấm, dấu phẩy, những dấu chéo trong thơ họ Lê, nhưng lúc đọc, dù là bài thơ rất thiền, rất đạo, những dấu chấm, dấu phẩy... ấy vẫn cho ta cảm giác rành rẽ, dứt khoát, mạnh bạo, rõ ràng... như châm, thủng từng ý nghĩ trong ta. Trong một chừng mực nào đó, tôi hiểu được thơ họ Lê, và tôi, trong một ngẫu hứng, muốn bước hẳn vào đó như kẻ đi trong mưa mà nghe cái lạnh của đất trời... tôi bước vào và thấy lạnh, thật lạnh...rõ ràng, dứt khoát...

Tất cả vạn Pháp đều không, hiểu được lẽ không của vạn Pháp là đã tới gần được với vạn Pháp, nhưng vạn Pháp vốn không thì tới gần ở đâu (?):

ta, có đâu! mà một

người, có đâu! mà hai

trời không hai, chẳng một

đất không một, chẳng hai

như con gió tự tại

chưa từng: trong với ngoài!

(Phân biệt)

Khi họ Lê nói chuyện với tôi để in tập thơ Thiền tính “Vì Em, Tôi Đã Làm Sa Di” dành riêng cho tạp chí Pháp Âm phát hành, anh cẩn trọng chỉ định bài thơ cuối cùng khép tập thơ lại, câu cuối : “tất cả, chúng ta: - vốn... một.”, như tất cả vạn Pháp vốn... một. Tám vạn bốn nghìn pháp môn, vốn... một.

Như một nhà phê bình nào đó từng phê bình thơ họ Lê, không thể nghe đọc, không nghe ngâm mà chính mình phải mở tập thơ ra và chính mình đọc, mới thưởng ngoạn được tất cả những gì họ Lê muốn nói.

Vậy nên, mời bạn đọc thể nhập vào với “Vì Em, Tôi Đã Làm Sa Di”...

NGUYÊN KHÔI

Chủ trương tạp chí PHÁP ÂM

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Giêng 2020(Xem: 7612)
22 Tháng Mười 2019(Xem: 11461)
29 Tháng Tám 2018(Xem: 13971)
27 Tháng Chín 2016(Xem: 5764)
16 Tháng Năm 2016(Xem: 9955)
10 Tháng Tư 2016(Xem: 7613)
08 Tháng Hai 2016(Xem: 8616)
06 Tháng Giêng 2016(Xem: 9625)
Du Tử Lê Thơ Toàn Tập/ Trọn bộ 4 tập, trên 2000 trang
Cơ sở HT Productions cùng với công ty Amazon đã ấn hành Tuyển tập tùy bút “Chỉ nhớ người thôi, đủ hết đời” của nhà thơ Du Tử Lê.
Trường hợp muốn có chữ ký tác giả để lưu niệm, ở Việt Nam, xin liên lạc với Cô Sóc, tel.: 090-260-4722. Ngoài Việt Nam, xin liên lạc với Ms. Phan Hạnh Tuyền, Email:phanhanhtuyen@gmail.com
Ở lần tái bản này, ngoài phần hiệu đính, cơ sở HT Productions còn có phần hình ảnh trên dưới 50 tác giả được đề cập trong sách.
TÁC GIẢ
(Xem: 1776)
Khi gặp Bùi Xuân Phái, thấy nhau, chúng tôi cùng bùi ngùi. Chúng tôi không nói được với nhau một lời nào!.! chỉ nhìn nhau. Mặc cho những giọt mắt già nua, hiếm hoi, lặng lẽ chảy…
(Xem: 15011)
dutule.com: Chúng tôi đăng lại, bài Du Tử Lê viết về bạn mình, nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, như món quà muộn, mừng Sinh Nhật anh.
(Xem: 9070)
Nhìn lại toàn cảnh 20 năm văn học, nghệ thuật miền Nam
(Xem: 360)
Trần Thanh Hiệp ghi nhận rằng “lịch sử” thơ Tự Do ở Việt Nam, đã chào đời khoảng cuối thập niên 1920, đầu thập niên 1930.
(Xem: 6397)
họ không chỉ là những viên gạch lót đường mà họ còn là những con én lẻ loi, tin rằng trong hoàn cảnh nào thì, mùa xuân rồi cũng sẽ tới.
(Xem: 1234)
Nói như Orchid Lâm Quỳnh, không có cái gọi là “better place” cho bố, vì bố đã rất ấm áp, bình an trong ngôi nhà đó. Thiên đàng ở đâu thì kệ nó chớ!
(Xem: 99)
Hôm 13-8-2016, Du Tử Lê từ Mỹ trở về Huế, xứ sở mà nhà thơ đã có dịp nhiều lần ghé đến trong hàng chục năm trước.
(Xem: 2778)
Hiếm có cây bút nào sung mãn như Du Tử Lê khi ở tuổi 75 ông vẫn bền bỉ viết, viết và viết. Khảo cứu, phê bình, tiểu luận, bút ký... và đương nhiên thơ, bởi đó là ký hiệu nhận biết ông - một nhà thơ.
(Xem: 2950)
Theo thiển ý cá nhân tôi, thơ Du Tử Lê khá "hiền!"
(Xem: 237)
Khi ông thành danh thì tôi mới chỉ là đứa trẻ sơ sinh.
(Xem: 11777)
Tình Sầu Du Tử Lê - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Phạm Duy - Tiếng hát: Thái Thanh
(Xem: 1140)
Nhưng, khi em về nhà ngày hôm nay, thì bố của em, đã không còn.
(Xem: 2247)
Thơ Du Tử Lê, nhạc: Trần Duy Đức
(Xem: 2655)
Thời gian vừa qua, nhà thơ Du Tử Lê có nhận trả lời phỏng vấn hai đài truyền hình ở miền nam Cali là SET/TV và V-Star-TV.
(Xem: 2602)
Triển lãm tranh của Du Tử Lê, được tổ chức tại tư gia của ông bà Nhạc Sĩ Đăng Khánh-Phương Hoa
(Xem: 22468)
Tôi gọi thơ Du Tử Lê là thơ áo vàng, thơ vô địch, thơ về đầu.
(Xem: 16946)
Nhà báo Vũ Ánh phỏng vấn Du Tử Lê 11-2013
(Xem: 14673)
12-18-2009 Nhà thơ Du Tử Lê phỏng vấn nhạc sĩ Thân Trọng Uyên Phươn
(Xem: 17930)
Khi gối đầu lên ngực em - Thơ Du Tử Lê - Nhac: Tịnh Hiếu, Khoa Nguyễn - Tiếng hát: Đồng Thảo
(Xem: 15896)
Người về như bụi - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Quốc Bảo - Tiếng hát: Kim Tước
(Xem: 14458)
Hỏi chúa đi rồi em sẽ hay - Thơ: Du Tử Lê - Nhạc: Hoàng Thanh Tâm - Tiếng hát: Tuấn Anh
(Xem: 12269)
Khái Quát Văn Học Ba Miền - Du Tử Lê, Nguyễn Mạnh Trinh, Thái Tú Hạp
(Xem: 11209)
2013-03-30 Triển lãm tranh Du Tử Lê - Falls Church - Virginia
(Xem: 11321)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 10556)
Triển Lãm Tranh Du Tử Lê ở Hoa Thịnh Đốn
(Xem: 10254)
Triển lãm Tranh và đêm nhạc "Giữ Đời Cho Nhau" Du Tử Lê đã gặt hái sự thành công tại Seattl
(Xem: 16998)
Nhà báo Lê Văn là cựu Giám Đốc đài VOA phần Việt Ngữ
(Xem: 23797)
ngọn cây có những trời giông bão. ta có nghìn năm đợi một người
(Xem: 28843)
Cung Trầm Tưởng sinh ngày 28/2/1932 tại Hà Nội. Năm 15 tuổi ông bắt đầu làm thơ,
(Xem: 20340)
Tên thật Nguyễn đức Quang, sinh năm 1944 tại Sơn Tây. Theo gia đình vào Nam năm 1954
(Xem: 21624)
ơn em thơ dại từ trời/theo ta xuống biển vớt đời ta trôi/ơn em, dáng mỏng mưa vời
(Xem: 25434)
Nhạc sĩ Đăng Khánh cư ngụ tại Houston Texas, ngoài là một nhạc sĩ ông còn là một nha sĩ
(Xem: 24262)
Nhan đề đầu tiên của ca khúc “Hạnh phúc buồn,” là “Trong tay thánh nữ có đời tôi.”
(Xem: 20484)
Bác sĩ Bích Liên tốt nghiệp cử nhân Khoa học tại Đại Học UCI (1982), Tiến sĩ Y Khoa Đại học UCI (1987
Khách Thăm Viếng
2,617,350